سارا عرفانی: خیلی از افراد کتاب را صرفا به جهت سرگرمی می‌خوانند و به نظر من نمی‌شود غیر از این هم از آنها انتظار داشت. به هر حال آدم‌ها با هم متفاوتند. هر کدام دغدغه‌های خاصی برای خودشان دارند. شاید کسی که کتاب را به جهت سرگرمی می‌خواند، تخصص و حرفه دیگری دارد که در نوع خودش ارزشمند است. نمی‌توان از همه خواست که به طور حرفه‌ای کتاب بخوانند و الزاما کتاب‌های خاصی هم بخوانند. بلکه به نظرم اهالی حوزه کتاب - از ناشر گرفته تا محقق و نویسنده - هستند که باید کارهای سطح بالا عرضه کنند تا حتی مخاطبی که برای سرگرمی سراغ کتاب می‌رود، برایش سودمند باشد. خودم را می‌گویم. من تا امروز دنبال سوژه برای نوشتن نرفته‌ام. راستش هیچ‌وقت به دنبال این نبوده‌ام که حالا می‌خواهم بنویسم، پس بگردم و موضوعی را برای نوشتن انتخاب کنم. هر وقت، هرجا، هر اتفاقی، برایم خیلی دغدغه شده و ذهنم را درگیر خودش کرده، آن را نوشته‌ام. انگار باید آن را می‌نوشتم؛ البته خیلی وقت‌ها هم بوده است که فرصت نکرده‌ام از خیلی دغدغه‌هایم بنویسم. دغدغه‌ها و موضوعاتی که واقعا ارزش نوشتن را داشتند و از اینکه روی کاغذ نیامدند، حیف شدند. بی‌انصافی است اگر بگوییم مدیران، کاری برای گسترش فرهنگ کتابخوانی انجام نداده‌اند ولی باز هم خیلی جای کار دارد. بعضی از طرح‌هایی که برای گسترش فرهنگ کتابخوانی به سرانجام می‌رسد، ایده‌های چندان مفیدی نیستند. حتی در یک سال اخیر، صدا و سیما برنامه‌های زیادی برای معرفی کتاب، تهیه کرده است اما نکته اینجاست که این برنامه‌ها، فاقد عمق لازم هستند. مثلا در یک زمان پنج دقیقه‌ای، کارشناس باید هفت یا هشت کتاب را معرفی کند و عملا چیزی دست مخاطب را نمی‌گیرد و شناختی حاصل نمی‌شود. حقیقت این است که چند سالی می‌شود به این فکر می‌کنم که چرا متولیان فرهنگی، برنامه‌ای مثل نود یا هفت، درباره کتاب تولید نمی‌کنند. شاید کتاب، آنقدر‌ها که فوتبال هیجان دارد، جذاب نباشد اما از حق هم نباید گذشت، خود ما هستیم که ذائقه مردم را می‌سازیم، پایین نگه می‌داریم یا ارتقا می‌دهیم. پس خود ما باید قدم‌های مفیدی در جهت گرایش بیشتر مردم به سمت کتاب و کتابخوانی برداریم. حالا مدتی است که شبکه 4 برنامه‌ای با عنوان «کارنامه» درباره کتاب تولید و پخش می‌کند؛ معرفی، نقد و چالش اما نه جذابیت لازم را دارد، نه شبکه و ساعتش مخاطب را پای تلویزیون می‌نشاند. یکی دیگر از مسائلی که کتاب خواندن را تهدید می‌کند این است که این روزها، خیلی از اطلاعات، با یک سرچ ساده در اینترنت قابل دسترسی است اما نکته اینجاست که کتاب‌ها به جهت فضای بیشتری که در اختیار دارند، می‌توانند موضوع را بشکافند و در مسائل عمیق‌تر شوند. شما اگر به دنبال یک شعر خاص از حافظ باشید و دیوان حافظ در دسترس‌تان نباشد، با سرچ در اینترنت به سرعت می‌توانید شعر را پیدا کنید اما اگر به دنبال تفسیر و معنای همان شعر بگردید، تقریبا چیزی دست‌تان را نمی‌گیرد. باید به سراغ کتاب‌ها و کتابخانه‌ها بروید تا بتوانید چند تفسیر اصیل و عمیق از اشعار حافظ پیدا کنید و آنها را زیر و رو کنید. البته جوان‌ها و نوجوان‌ها، به خاطر دسترسی زیاد به اینترنت، واقعا کمتر به سراغ کتاب می‌روند. شاید به همین جهت است که هر چه جلوتر می‌رویم، دایره دانسته‌های افراد محدودتر می‌شود. کتاب را جدی‌تر بگیریم
سارا عرفانی: خیلی از افراد کتاب را صرفا به جهت سرگرمی می‌خوانند و به نظر من نمی‌شود غیر از این هم از آنها انتظار داشت. به هر حال آدم‌ها با هم متفاوتند. هر کدام دغدغه‌های خاصی برای خودشان دارند. شاید کسی که کتاب را به جهت سرگرمی می‌خواند، تخصص و حرفه دیگری دارد که در نوع خودش ارزشمند است. نمی‌توان از همه خواست که به طور حرفه‌ای کتاب بخوانند و الزاما کتاب‌های خاصی هم بخوانند. بلکه به نظرم اهالی حوزه کتاب - از ناشر گرفته تا محقق و نویسنده - هستند که باید کارهای سطح بالا عرضه کنند تا حتی مخاطبی که برای سرگرمی سراغ کتاب می‌رود، برایش سودمند باشد. خودم را می‌گویم. من تا امروز دنبال سوژه برای نوشتن نرفته‌ام. راستش هیچ‌وقت به دنبال این نبوده‌ام که حالا می‌خواهم بنویسم، پس بگردم و موضوعی را برای نوشتن انتخاب کنم. هر وقت، هرجا، هر اتفاقی، برایم خیلی دغدغه شده و ذهنم را درگیر خودش کرده، آن را نوشته‌ام. انگار باید آن را می‌نوشتم؛ البته خیلی وقت‌ها هم بوده است که فرصت نکرده‌ام از خیلی دغدغه‌هایم بنویسم. دغدغه‌ها و موضوعاتی که واقعا ارزش نوشتن را داشتند و از اینکه روی کاغذ نیامدند، حیف شدند. بی‌انصافی است اگر بگوییم مدیران، کاری برای گسترش فرهنگ کتابخوانی انجام نداده‌اند ولی باز هم خیلی جای کار دارد. بعضی از طرح‌هایی که برای گسترش فرهنگ کتابخوانی به سرانجام می‌رسد، ایده‌های چندان مفیدی نیستند. حتی در یک سال اخیر، صدا و سیما برنامه‌های زیادی برای معرفی کتاب، تهیه کرده است اما نکته اینجاست که این برنامه‌ها، فاقد عمق لازم هستند. مثلا در یک زمان پنج دقیقه‌ای، کارشناس باید هفت یا هشت کتاب را معرفی کند و عملا چیزی دست مخاطب را نمی‌گیرد و شناختی حاصل نمی‌شود. حقیقت این است که چند سالی می‌شود به این فکر می‌کنم که چرا متولیان فرهنگی، برنامه‌ای مثل نود یا هفت، درباره کتاب تولید نمی‌کنند. شاید کتاب، آنقدر‌ها که فوتبال هیجان دارد، جذاب نباشد اما از حق هم نباید گذشت، خود ما هستیم که ذائقه مردم را می‌سازیم، پایین نگه می‌داریم یا ارتقا می‌دهیم. پس خود ما باید قدم‌های مفیدی در جهت گرایش بیشتر مردم به سمت کتاب و کتابخوانی برداریم. حالا مدتی است که شبکه 4 برنامه‌ای با عنوان «کارنامه» درباره کتاب تولید و پخش می‌کند؛ معرفی، نقد و چالش اما نه جذابیت لازم را دارد، نه شبکه و ساعتش مخاطب را پای تلویزیون می‌نشاند. یکی دیگر از مسائلی که کتاب خواندن را تهدید می‌کند این است که این روزها، خیلی از اطلاعات، با یک سرچ ساده در اینترنت قابل دسترسی است اما نکته اینجاست که کتاب‌ها به جهت فضای بیشتری که در اختیار دارند، می‌توانند موضوع را بشکافند و در مسائل عمیق‌تر شوند. شما اگر به دنبال یک شعر خاص از حافظ باشید و دیوان حافظ در دسترس‌تان نباشد، با سرچ در اینترنت به سرعت می‌توانید شعر را پیدا کنید اما اگر به دنبال تفسیر و معنای همان شعر بگردید، تقریبا چیزی دست‌تان را نمی‌گیرد. باید به سراغ کتاب‌ها و کتابخانه‌ها بروید تا بتوانید چند تفسیر اصیل و عمیق از اشعار حافظ پیدا کنید و آنها را زیر و رو کنید. البته جوان‌ها و نوجوان‌ها، به خاطر دسترسی زیاد به اینترنت، واقعا کمتر به سراغ کتاب می‌روند. شاید به همین جهت است که هر چه جلوتر می‌رویم، دایره دانسته‌های افراد محدودتر می‌شود. ارسال نظر
پربیننده