۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۹:۴۱

عزل اميركبير از صدارت ناصرالدين شاه (1268ق)

اميركبير كه پس از ورود ناصرالدين شاه به تهران، به عنوان صدراعظم برگزيده شده بود، در ابتدا به كارگيري القاب و تعارفات بي‏معنا را در نامه‏هاي اداري حذف كرد. اخذ رشوه را ممنوع نمود و جلوي اختيارات بي‏حد و حساب و نامشروع درباريان را گرفت. براي متعادل كردن دخل و خرج مملكت، بر بيشتر وظايف و مستمري‏هايى كه اشخاص بانفوذ مانند شاهزادگان و امراي لشكر، بدون استحقاق از خزانه‏ دولت دريافت مي‏كردند، خط بطلان كشيد. اخذ ماليات‏ها را براساس صحيحي قرار داد چنان كه در اندك مدتي، خزانه‏ خالي مملكت از درآمد ماليات پر شد. بر گسترش كشاورزي همت ورزيد و مدرسه‏ عالي دارالفنون را تاسيس كرد. اميركبير همچنين دست سفيران روس و انگليس را از دخالت در امور داخلي ايران كوتاه ساخت و بست نشستن در محل سفارت آنان را ممنوع اعلام کرد. لياقت، تدبير و طهارت اخلاق اميركبير موجب وحشت درباريان ناپاك و حسودان شد و شاه بي‏تجربه را با دسيسه‏ها و تحريكات فراوان به عزل وي تشويق كردند. سرانجام بر اثر دسيسه‏هاي فراوان اطرافيان بويژه مهدعليا، مادر ناصرالدين شاه، اميركبير از صدارت عزل شد و ميرزا آقاخان نوري به جاي وي به صدارت عُظمي رسيد.
آغاز انتشار روزنامه «مجلس» در تهران (1285 ش)
پس از صدور فرمان مشروطيت و تشكيل مجلس شوراي ملي و ازدياد قدرت روحانيت، از طرف مظفرالدين شاه قاجار، فرماني مبني بر تاسيس و انتشار روزنامه‏اي به نام مجلس صادر شد. در اين ميان صريحا امر شده بود دولت حق سانسور مندرجات روزنامه را ندارد. اين روزنامه يكي از روزنامه‏هاي معتبر و پرمطلب دوران مشروطيت به شمار مي‏رود. روزنامه مجلس كه به صورت خبري، سياسي و اجتماعي در 8 صفحه با چاپ سربي، هفته‏اي چهار شماره منتشر مي‏شد، علاوه بر اخبار داخلي و خارجي، مذاكرات مجلس شوراي ملي ايران را منعكس مي‏كرد. سردبيري اين روزنامه برعهده اديب‌الممالك فراهاني از ادبا، شعرا و نويسندگان مشهور آن زمان بود.
تولد باروخ اسپينوزا، فيلسوف شهير هلندي (1632م)
باروخ اسپينوزا، فيلسوف معروف هلندي در 24 نوامبر 1632م در آمستردام هلند در خانواده‏اي يهودي و ثروتمند به دنيا آمد. وي ابتدا علوم عالي و زبان‏هاي قديمي مانند عبري را فراگرفت و در سياست و نقد آيين يهود، مهارتي تام يافت. وي پس از چندي به دين يهود بي‏علاقه شد و به همين دليل مورد نفرت و دشمني يهوديان قرار گرفت. از اين رو نام خود را به بِنِديت تغيير داد و با كناره‏گيري از همه اديان، گوشه‏گيري كرد. او زندگي خود را در تفكر، مطالعه و تاليف گذراند و از راه صيقل دادن شيشه جهت ساخت ذره‏بين، امرار معاش مي‏كرد. اسپينوزا طريقه و فلسفه مخصوص به خود را دارد و افكار فلسفي‏اش نزديك به افكار صوفيه است. اسپينوزا در زندگي خود دو رساله منتشر كرد كه يكي درباره فلسفه دكارت و ديگري رساله الهيات است كه در آن، عقايد خود را در تفسير تورات و ترتيب زندگاني اجتماعي مردم بيان كرده اما چون اين كتاب با تعليمات علماي يهود سازگار نبود سر و صدايي
به پا کرد و از اين جهت، ديگر اثري را منتشرنكرد. با اين حال كتاب اخلاق او، پس از مرگش منتشر شد كه مجموعه اصول فلسفي آثار او به شمار مي‏رود. باروخ سرانجام در 21 فوريه 1677م، در 45 سالگي بر اثر ابتلا به بيماري سل در لاهه درگذشت.
كشف الكتريسيته توسط مايكل فارادي، دانشمند انگليسي (1831م)
مايكل فارادِي، فيزيكدان شهير انگليسي، به علم الكتروشيمي علاقه فراواني داشت. وي در اين راه تجربه‏هاي زياد آموخت و موفق به كشف قوانين الكتروليز شد. او همچنين دست به آزمايش‏هاي گوناگوني زد و در زمينه شيمي، متالوژي و ساختن لامپ‏هاي الكتريكي پيشرفت‌هاي زيادي به دست آورد. از كارهاي ديگر او، اختراع موتور الكتريكي بود. با اين حال، كار مهم فارادي در زمينه الكتريسيته بود كه در 24 نوامبر 1831م موفق به كشف آن شد. البته كشف نيروي برق مربوط به قرون شانزدهم و هفدهم است و نخستين وسايل برقي نيز در قرن هجدهم و نيمه اول قرن نوزدهم مورد استفاده قرار گرفته است. در اين ميان، مايكل فارادِي، نخستين اكتشافات مهم خود را در زمينه الكترومغناطيس و روش انتقال نيروي برق و استفاده از آن براي ايجاد حرارت و روشنايي، در نيمه اول قرن نوزدهم عرضه كرد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده