۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۲:۴۹
نگاهی به سریال «بچه‌های نسبتا بد»

سوژه تکراری پرداخت غیرمتعارف

مهم‌ترین مزیت آخرین سریال مقدم، عجله‌ای نبودن مراحل ساخت و ساز آن است. سریالی که قرار بود تحت عنوان مناسبتی برای ماه رمضان پخش شود، به بهانه کمبود وقت، تولید آن دچار وقفه شد اما با همان وسواس همیشگی سیروس مقدم ساخته شد؛ سریالی که با تصویرسازی و شخصیت‌سازی‌های تک‌بعدی و تخت مرسوم در سریال‌های شبانگاهی (که غالبا با آدم‌های سیاه– سفید، روبه‌رو هستیم) فاصله گرفته و توانسته کاراکترهایی زنده، پویا و ملموس خلق کند که اکثرشان را می‌توان دارای مابه‌ازای واقعی دانست. سوژه سریال، سوژه‌اي است كه تازه به نظر نمي‌رسد و حتي می‌تواند بشدت تكراري باشد اما چند عامل سبب مي‌شود اين درام به ظاهر ساده و تكراري را همچون نامش، اثر نسبتا موفقي برشمرد.
ستایش اول
مقدم، درك درستي از اجتماع، آدم‌ها و روابط آنها دارد و بنای درام پلیسی خود را بر روابط انسانی و عشق و انگیزه‌های کاراکترهایش می‌گذارد. او در سریال‌های قبلی خود نیز از مناسبات انسانی روزمره و ترسيم شخصيت‌هاي خاكستري و باورپذير بهره برده و در سریال‌های طنز نیز موفق ظاهر شده است. البته مقدم با هوشمندی از تعبیه تکیه‌کلام یا تیک خاص برای کاراکترهایش خودداری کرده و آنها را با ادبیات جاری در گفت‌وگوهای روزمره مردم، راهی یک سرقت همه‌جانبه کرده است.
ستایش دوم
درهم شکستن انتظار مخاطبان کم‌حوصله که به دنبال سریال‌هایی آسان‌فهم و ساده و خطی هستند، ریسک بزرگی بود که مقدم، هوشمندانه دست به تجربه‌گری در این عرصه زد. نوع تدوین سریال با روایتی غیرخطی، همراه فلاش‌بک‌ها و رویاپردازی‌های متعدد سبب شده در نگاه اول، برای بینندگان آسان‌پسند، دافعه‌آمیز باشد اما با کمی صبر و حوصله می‌توان ارتباط فکری مناسبی با سریال برقرار کرد و از تناسب بین موسیقی متن و موضوع آن نما لذت برد.
ستایش سوم
فيلمبرداري فوق‌العاده است. در اين مجموعه هم مثل سایر آثار كارگردان، دوربين يك روايت‌كننده صرف نيست طوری كه مخاطب احساس می‌كند موجودي زنده و نه فقط دوربين به جاي كاشته شدن در گوشه‌اي از صحنه، همه جا همراه بازيگران حركت می‌كند و در دل حوادث حضور دارد. وسواس کارآمد در قاب‌بندی و رنگ‌بندی‌های مناسب با حس نماها نیز سبب شده مقدم در ایجاد فضای متناسب با بافت و پیکره داستانش موفق ظاهر شود. در واقع فیلمبرداری غیرمتعارف آثار مقدم برگ برنده سریال‌ساز خلاق تلویزیون برشمرده می‌شود.
نقد اول
متاسفانه تا نیمه‌های داستان، روایت غیرخطی به جای آنکه در فضاسازی و عبور کارگردان از گردنه‌های پرپیچ و خم پیرنگ، موثر واقع شود، بر آشفتگی داستان و فضا دامن زده و پس از چند قسمت با ریتم مناسب- که بیننده را درگیر می‌کند- آشکارا ریتم کند شده و مقدم بر آن می‌شود که تعداد اپیزودهای سفارش شده را کامل کرده و زمانبندي دراماتیک را با روایت‌های غیرمرتبط پرکند. نماهای پر از مکث متعدد، بدون آنکه در رمزگشایی از معمای داستان اثر داشته باشند یا در شخصیت‌پردازی کاراکترها، کمک‌رسان باشند، فقط حضور دارند تا زمان مورد نظر تکمیل شود. این مورد متاسفانه در بسیاری از سریال‌های ایرانی- و حتی در مواردی خارجی- خودنمایی می‌کند.
نقد دوم
همچنین وجود چند کاراکتر با وجو هات پروتاگونيسم (مثل پدر و مادر حمید و ...) و نیز لو رفتن نسبی عاملان اصلی سرقت از میانه‌های داستان، سبب شده کمی از ایده‌آل‌های مورد انتظار برای یک سریال استاندارد و گیرا، فاصله بگیرد. استفاده از چندین تم تکراری، کلیشه‌ای و مرسوم در سریال‌های روتین شبانه– از قبیل عاشق شکست خورده، دختر تازه به دوران رسیده، مرد خانواده‌دوست و... - از ماندگار و متمایز شدن اثر جلوگیری کرده و باعث می‌شود پیشرو بودن مقدم در سایر عرصه‌های کارگردانی‌اش به چشم نیاید. این کلیشه‌ها سبب می‌شود نتیجه کار بیشتر به ملودرام‌های آشنای تلویزیون (که شروعش با آینه غلامحسین لطفی و کمالش با نرگس همین سیروس مقدم بود) پهلو بزند.
نقد سوم
بازی نه‌چندان مناسب علی طباطبایی در بین این گروه جوان نیز عامل دیگری است که از کیفیت سریال کاسته و از باورپذیرتر شدن قصه‌هایش ممانعت می‌کند. در صورتی که میلاد کی‌مرام و اشکان خطیبی به‌خوبی از پس حفظ راکورد در سریال برآمده‌اند. باید به این مساله اشاره کرد که در میان انبوه سریال‌های ساده‌انگارانه، تکراری و بازپخشی صدا و سیما، بچه‌های نسبتا بد، پس از هوش سیاه 1 و 2 گام بعدی برای پیشرفت و افزایش سطح استاندارد سریال‌های ایرانی در برنامه‌سازی بشمار مي‌رود. در میان انبوه سریال‌های خارجی روز که با کیفیت بالا در اختیار مردم است- همچنین شبکه نمایش خانگی که روز به روز باحضور کارگردانان نامی و صاحب‌سبک، قوی‌تر و پرمخاطب‌تر می‌شود- انتظار می‌رود صدا و سیما با جدی گرفتن موضوعات بکر و تجربه‌های جدید و خلاقانه، پا به میدان مبارزه گذاشته و جای پای خود را در میان وقت بینندگان محکم کند، نه آنکه با خط‌کشی‌های گل‌درشت، برای سازندگان سریال‌ها، اصطکاک ایجاد کند و نوآوری‌های فرمی و محتوایی آنان را محدود کند یا آنکه به بهانه نوستالژی و یاد ایام خوش قدیم، به بازپخش سریال‌های چندین بار پخش شده روی آورد و از آن بدتر، با پرداخت هزینه‌ای، به خرید سریال‌های شبکه نمایش خانگی (مثل ساخت ایران) بپردازد.
ارسال نظر
captcha