سارا شکری: اغلب اهالی فرهنگ و هنر به این امر واقف هستند که کار فرهنگی زمانبر است و در فرصت کوتاه پاسخگوی نیاز جامعه فرهنگی و هنری کشور نیست اما با روی کار آمدن رئیس سازمان سینمایی، اولین کنشی که از وزارت ارشاد دولت یازدهم سر زد بازگشایی خانه سینما بود که به‌دلیل عدم رعایت قانون در به ثبت‌رساندن اساسنامه غیرقانونی مدت‌ها بسته شده بود. ریاست سازمان سینمایی شتابزده و بدون توجه به نظرات کمیسیون فرهنگی مجلس همزمان با روز ملی سینما،در شرایطی که هنوز مدیران ارشد سازمان سینمایی معرفی نشده بودند، در خانه سینما را گشود. پس از این اتفاق بیژن نوباوه در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت با بیان اینکه بازگشایی خانه سینما بدون هیچگونه نظر مشورتی با مجلس صورت گرفته است، گفت: اقدام به انجام چنین کاری با توجه به اینکه حکم قانونی وجود داشت، صلاح نبوده و هوشمندانه نیز انجام نشده است. بیژن نوباوه درباره اعتراض کمیسیون فرهنگی مجلس به بازگشایی خانه سینما، اظهار کرد: این کار توسط جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و ایوبی، ریاست سازمان سینمایی انجام شده است که بدون هیچگونه نظر مشورتی با مجلس صورت گرفته است. وی ادامه داد: بعد از حکم قانونی که علیه خانه سینما اعمال شد، صلاح نبود که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام به این کار کند. با این اوصاف ایوبی با وجود اختلافات که دامن سینمای ایران را گرفته است خانه سینما را شتابزده و بدون رفع مشکلات اساسی آن از جمله 3 اصل مهم؛ 1ـ پذیرش نام جمهوری اسلامی در ماده یک 2ـ پذیرش اصل ولایت فقیه 3ـ التزام به قانون اساسی و ولایت فقیه، همزمان با روز ملی سینما باز کرد. انتصابات در سازمان سینمایی
پس از بازگشایی خانه سینما، 20 شهریور ماه رئیس سازمان سینمایی احساس کرد باری از روی دوش وی برداشته شده و انتصابات در سازمان سینمایی را آغاز کرد. از اولین انتصاب‌ها قبل از بازگشایی خانه سینما آرش امینی، رئیس حوزه ریاست موسسه فرهنگی اکو و معاون اجرایی بنیاد شمس تبریزی و مولانا بود که به‌واسطه ایوبی این انتصاب کلید خورد. امینی به عنوان مدیرکل حوزه ریاست و امور بین‌الملل منصوب شد و علیرضا رضاداد به عنوان مشاور ارشد سازمان سینمایی حکم گرفت. پس از بازگشایی خانه سینما در 27 شهریور ماه سید محمد مهدی طباطبایی‌نژاد مدیرعامل مرکز گسترش و محمد احسانی معاونت آثار و سرپرست فعالیت‌ها منصوب شدند. اگر نگاهی به انتصاب‌های رئیس سازمان سینمایی تا به امروز داشته باشیم خواهیم دید این انتصاب‌ها اکثرا یا از مدیران میانی تلویزیون محمد احسانی یا از فعالان حوزه تئاتر محمد حیدری و محمدرسول صادقی یا از فعالان موسسه اکو بوده است و در بررسی‌های اولیه می‌توان دریافت که هیچ‌کدام از این انتصابات تخصصی و در حوزه سینما نبوده است.
معرفی اعضای شورای بازبینی
برای نخستین بار در طول سه دهه گذشته لیست شورای بازبینی رسانه‌ای شد و وزیر ارشاد؛ سیدحسن خامنه‌ای، حسین کرمی، محمدباقر قهرمانی، سیدرضا میرکریمی، سیداحمدرضا دستغیب، حجت‌الاسلام والمسلمین شهاب مرادی، مجیدرضا بالا، سیدضیاءالدین دری و محمدحسین لطیفی را به عنوان اعضای شورای بازبینی فیلم‌های سینمایی منصوب کرد. اما با رسانه‌ای شدن حکم‌ها شهاب مرادی و رضا میرکریمی اعلام انصراف کردند زیرا فضایی در سینما حاکم شد که این افراد سانسورچی‌های سینما هستند و همین امر باعث شد تا میرکریمی در دو جلسه اول شورای بازبینی حاضر نشود و در نهایت او را مجاب به حضور در شورا کردند و حجت‌الاسلام مرقاتی جایگزین حجت‌الاسلام مرادی شد. این در حالی است که برای اولین بار حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با عدم هماهنگی رئیس سازمان سینمایی زیر سوال رفت. رئیس سازمان سینمایی به دلیل ناآشنایی با وضعیت سینما نقشه راه دهه 60 که سینمای ایران را به سمت سینمای جشنواره‌ای و گلخانه‌ای برد، استفاده کرده و از تمام نیروهای آن زمان از جمله محمد بهشتی، علیرضا شجاع‌نوری، علیرضا رضاداد و محمدمهدی دادگو در شوراها، اعضای هیات امنا و مشاوران ارشد سازمان سینمایی بهره برده است. او دبیری جشنواره را نیز علاوه بر مشاورت به علیرضا رضاداد سپرده تا خیالش از بابت جشنواره آسوده باشد.
آغاز به کار موتور دزدیابی به مثابه دولت‌های گذشته
با انتصاب مدیران زیرمجموعه سازمان سینمایی، موتور دزدیابی مدیران آغاز به کار کرد و در مصاحبه‌های متعدد شروع به افشای رانت‌ها و ارائه بودجه به تعدادی از فیلم‌ها کردند. این درحالی است که در مدیریت‌های قبلی هم همین اتفاق افتاده بود و فیلم‌هایی با سیاست‌ها و نوع نگاه مدیران در گذشته ساخته و بودجه‌هایی به آنها تعلق گرفت. البته آغاز به کار موتور دزدیابی بسیار شائبه‌برانگیز است. اگر موتور دزدیابی آقایان فعال شده است و از رانت‌های پروژه‌ای مثل «لاله» صحبت به میان می‌آید تنها دلیلش این است که اگر در آینده‌ای نزدیک اختصاص بودجه‌ها و کمک‌های میلیاردی به تهیه‌کنندگان نزدیک به مدیران میانی محقق شد احیانا اما و اگری وجود نداشته باشد. ضمن اینکه انتصاب و حرکت روی ریل‌های ظاهرا غلط جواد شمقدری در انتصاب دوستان و نزدیکان به طور قطع پشت هیاهوی «لاله» و کمک به موسسه مرآت فیلم پنهان می‌شود. باید به این امر توجه شود که همیشه از سوی ارشاد و بخش سینمایی برای کارهای فرهنگی کمک بلاعوض انجام می‌شود. بسیاری از آقایانی که امروز در شوراهای مختلف حضور دارند از این کمک‌ها در سال‌های گذشته و اخیر بهره برده و با پول بیت‌المال فیلم‌هایی ساخته‌اند که نه تنها نتوانسته سرمایه اولیه بیت‌المال را بازگرداند بلکه در عرصه‌های بین‌المللی هم موفق عمل نکرده است اما رسانه‌ها کمک‌ها به مرآت فیلم را در بوق و کرنا کردند. این درحالی است که این ادعا را باید بتوانند در مراجع ذی‌صلاح به اثبات برسانند اما این کار را هم نتوانستند انجام دهند و تنها با اعلام رسانه‌ای پروژه لاله و کمک بلاعوض به مرآت فیلم و سایت سینماپرس پوششی برای فعالیت‌های خود در سازمان سینمایی ایجاد کردند و از مدیرانی که یکبار امتحان خود را در دهه 60 پس داده و سینمای ایران را به سمت و سوی خاص (جشنواره‌ای) هدایت کردند، بهره برده و با هیاهوی رسانه‌ای عملا نقشه راهی برای سینما ارائه نکردند تا به مثابه دهه 60 (دوران مدیریت گلخانه‌ای سینما) سینمای ایران را اداره کنند.
سینمای دیجیتال و اقدامی شتابزده
رئیس سازمان سینمایی با تشکیل کارگروه‌هایی به مدیریت محمد مهدی دادگو دستور داد به سراغ مشکلات متعدد سخت‌افزاری سینما بروند. جلسه کارگروه «پخش و نمایش»، «تولید و حمایت از فیلمسازی»، «سینمای خانگی» و «فعالیت‌های بین‌المللی سینمای ایران» انجام شد اما با توجه به تجربه گذشته مشخص است که مشکلات تنها با گفت‌وگو و همایش برطرف نخواهد شد و همچنان پا برجاست. شاید ایوبی تنها قصد داشت مشکلات را بشنود و بیشتر با حوزه‌ای که از آن آگاهی لازم و کافی نداشت، آشنا شود. بر همه آشکار است، هدف از آسیب‌شناسی ارائه راهکار است که این مهم در سازمان سینمایی و مدیران زیرمجموعه آن تاکنون دیده نشده است. هم‌اینک با مشکل نگاتیو روبه‌رو هستیم و ایوبی هم به این مهم توجه داشته و به سراغ دیجیتال کردن سینماها رفته است اما این نکته حایز اهمیت است در شرایطی که کشور ما تحریم است و ما نمی‌توانیم امکانات و تجهیزات مناسب برای دیجیتال کردن سینماها وارد کنیم باید مشکل را به درستی حل کرد. با هزینه کردن و ورود سرور هندی نمی‌توان شاهد کیفیت مناسب دیجیتال در سینماها بود و قرار است دولت برای دیجیتال شدن سینماها مبلغی را هزینه کند اما نکته اینجاست که امروز بیش از 90 سالن سینمای کشور به سیستم دیجیتال مجهز شده‌اند اما این تعداد چقدر از پشتیبانی بهره برده‌اند. این دستگاه‌ها که با دور زدن تحریم خریداری شده است چگونه باید پشتیبانی شود. ما باید به گونه‌ای عمل کنیم که بتوانیم سرویس لازم را در اختیار سینمادارها بگذاریم. بسیاری از سالن‌های مجهز به سیستیم دیجیتال به دلیل مشکلاتی که با سرورهای خارجی دارند به نمایش فیلم از طریق 35 میلیمتری روی آورده‌اند. بهترین سینمای کشور که آزادی است هنوز به سیستم دیجیتال مجهز نیست و تنها به سیستم پخش فیلم از طریق سه بعدی مجهز است که هزینه امکانات و تجهیزات آن سر به فلک کشیده است. با این اوصاف باید به فکر راه چاره‌ای اساسی و درست بود. پخش فیلم به صورت دیجیتال به لحاظ کیفی نتوانسته است موفق عمل کند و نور و تصویر خوبی در سالن‌های سینما وجود ندارد.
هشدار درباره سیستم دیجیتال هندی
طبق اخبار و داده‌های اطلاعاتی خبرنگار «وطن‌امروز» درباره سیستم دیجیتالی خریداری شده توسط سازمان سینمایی، غیر از خروجی نازل دیجیتالی، این سیستم‌ها از امنیت چندانی برخوردار نبوده و امکان قاچاق فیلم‌های ایرانی از طریق سیستم‌های هندی تهیه شده به راحتی امکانپذیر است، از این رو باید بازنگری اساسی درباره سیستم‌های دیجیتالی خریداری شده انجام شود.
جشنواره فیلم فجر و بیشمار انتصاب
سی و دومین جشنواره فیلم فجر در حالی نزدیک می‌شود که علیرضا رضاداد مدیران خود را چندی پیش معرفی کرد. اگر لیست مدیران حاضر در جشنواره مرور شود این مساله روشن می‌شود که نزدیکان و دوستان رضاداد هریک سمت‌های مختلف را کسب کرده‌اند و برخلاف سال‌های گذشته 18 مدیر در جشنواره فیلم فجر دیده می‌شود. این با حرف‌های رئیس سازمان سینمایی که در روزهای اول اعلام کرد به یک سازمان کوچک و چابک بیشتر اعتقاد دارد، متناقض است. ایوبی در کوچک‌سازی به سراغ یکی کردن معاونت فعالیت‌ها و آثار رفت که البته این امر همچنان محقق نشده است. وی قصد دارد شورای پروانه ساخت و نمایش را ترکیب کند که ملزومات مندرج در قوانین به تصویب رسیده شورایعالی فرهنگ عمومی اجازه چنین کاری را به وی نمی‌دهد. با انتصاب 18 مدیر در سمت‌های مختلف که در میان آنها چهار مشاور و یک دستیار ویژه! نظر هر ذهن پرسشگری را به خود جلب می‌کند، کوچک‌سازی سازمان سینمایی تقریبا غیر ممکن است چرا که تعداد مدیران جشنواره فیلم فجر از تعداد مدیران سازمان سینمایی بیشتر است. رئیس سازمان سینمایی در این مدت با الفاظی زیبا و سخنوری بی‌نظیر وعده‌هایی می‌دهد که محقق شدن گفته‌های ایشان تقریبا غیر ممکن به نظر می‌رسد. ایوبی مشکلات سینما را به اندازه مشکلات یک موسسه فرهنگی می‌بیند و بدین صورت با آن برخورد می‌کند در حالی که باید به سینما نگاه کلان داشت و با مشکلات کوچک آن سرگرم نشد. 3 ماه از دوران مدیریت حجت‌الله ایوبی در سینمای ایران می‌گذرد اما مشکلات با وعده و کارگروه‌هایی که یکسر تصمیم‌گیرنده آن منوچهر محمدی است، سر و سامان نمی‌یابد و مرتفع نخواهد شد. باز شدن خانه سینما مشکل جدی سینمای ایران نیست، مشکل بزرگ‌تر قهر مخاطب با سینمای ایران است که باید به آن توجه داشت. متاسفانه رئیس سازمان سینمایی بدون برنامه مدون و مشخص وارد سینما شد و به نظر می‌رسد با گذشت تقریبا 3 ماه از مدیریتش تازه با مشکلات و موانع سینما آشنا شده است. مرور گذشته یا به قولی آسیب‌شناسی اقدامات و اتفاقات دولت گذشته حتی در موارد به حق، آنقدر در سازمان سینمایی دولت یازدهم ادامه‌دار شده که فرصت ارائه راهکار یا تبیین استراتژی‌ها و سیاست‌های کاری از دست رفته است. به گونه‌ای نشان داده می‌شود که مشکلات سینمای ایران با بازشدن خانه سینما حل شده است! در حالی که باز شدن خانه سینما مشکل جدی و اساسی سینمای ایران نبود و تنها مشکلی صنفی و حقوقی بین سینماگران بود که می‌توانست با همکاری صادقانه متولیان آن در همان دولت دهم حل شود.