گروه اجتماعی: پس از انتشار گزارشی با عنوان«آزمایش شیردال در 3 شماره» درباره جام شیردال و سنجش اصالت این جام باستانی در روزنامه «وطن‌امروز»، تعداد زیادی از علاقه‌مندان به اشیای باستانی و افرادی که علاقه‌مند به پیگیری اخبار این حوزه هستند ضمن برقراری تماس با گروه اجتماعی خواستار پیگیری بیشتر ماجرا و روشن شدن وضعیت فعلی جام شیردال شدند. به نظر می‌رسد طولانی شدن آزمایش جام شیردال دلیل اصلی پیگیری علاقه‌مندان به سرنوشت این جام باشد. چرا که پس از ورود این جام به کشور و اعلام خبرهایی درباره بدلی بودن آن که البته از طرف آمریکاییها هم اعلام شد، موضوع اصل یا بدلی‌بودن به موضوعی بدون پاسخ برای جامعه تبدیل شد و تاکنون هیچ‌یک از مدیران سازمان میراث فرهنگی در این باره اظهارنظر نکرده‌اند یا به صورت اجمالی توضیح کوتاهی درباره آن داده و از کنار موضوع به راحتی گذشته‌اند! اما در آخرین خبرهایی که از سوی رئیس سازمان میراث فرهنگی اعلام شد صحبت از انجام آزمایش این جام هم به میان آمد اما موضوع آزمایش در حد همان صحبت اول باقی ماند و همه را تا به امروز به نوعی چشم انتظار پاسخ گذاشته است! زمانی که انتظار طولانی می‌شود!
همچنان این انتظار ادامه دارد و هنوز هیچ مقام مسؤولی در این سازمان درباره وضعیت شیردال یا انجام آزمایش و تعیین اصالت آن اظهارنظر نکرده است. همه این ماجرا از آنجا شروع شد که اندکی پس از تحویل این جام به ایران «اسکار وایت ماسکارلا» موزه‌دار بازنشسته موزه هنر «متروپولیتن» در پایگاه اینترنتی تبلت مگ خبر تقلبی‌بودن این جام را منتشر کرد و به دنبال این اظهارنظر یکی از کارشناسان ایرانی هم این ادعا را تایید کرد. این درحالی است که رئیس سازمان میراث فرهنگی در مصاحبه با خبرگزاری میراث فرهنگی ضمن تاکید بر این موضوع که شیردال تقلبی نیست، گفت: این شیء در سال 2003 در گمرک آمریکا گرفته می‌شود در این راستا کارشناسان آمریکایی با بررسی این شیء تاریخ و پیشینه آن را مربوط به قرن هفتم پیش از میلاد عنوان کردند.
آزمایش شیردال لگدزدن به مرده است!
اما برای پاسخ به پرسش‌ها و دیدگاه‌های کارشناسان و علاقه‌مندان به حوزه میراث فرهنگی، پس از تلاش‌های بسیار و پیگیری‌های مکرر خبرنگار روزنامه «وطن‌امروز» موفق به انجام گفت‌وگویی کوتاه با مهدی حجت قائم مقام و معاون سازمان میراث فرهنگی شد. جالب اینجاست که مهدی حجت، پیش از این هم در مصاحبه‌ای عنوان کرده بود این جام یک نشانه و یک علامت مراوده است و نگاه سیاسی به این موضوع بی‌ادبی فرهنگی است اما در گفت‌وگو با خبرنگار «وطن‌امروز»، مسائل قابل تامل و جدیدي را از ماجرای جام شیردال بیان کرد. قائم‌مقام سازمان میراث فرهنگی، درباره وضعیت فعلی جام شیردال می‌گوید: درباره موضوع کهنه و تکراری شیردال باید بگویم که این تنها جامی است که به صورت نمادین به ایران تحویل داده شده است.
شیردال آزمایش نمی‌شود!
حجت معتقد است، کسانی که جام شیردال را به ما دادند ادعایی بر اصل یا بدل بودن آن نداشتند و آن را تنها به عنوان یک نشانه به ایران تحویل دادند و ما این شیء باستانی را با همین عنوان که نماد ارتباط فرهنگی بین دو کشور است، پذیرفته‌ایم. وی درباره اصل یا بدل بودن این جام خاطرنشان کرد: درباره اصل یا بدلی بودن جام شیردال هم باید بدانیم که این یک موضوع فنی و تخصصی است که درباره اکتشافات حفاری انجام می‌شود، زمانی که یک شیء در گمرک کشف می‌شود دیگر مورد آزمایش قرار نمی‌گیرد!
دندان پیشکشی را نباید شمرد!
به باور مهدی حجت نباید دندان اسب پیشکشی را شمرد و باید با این دید به این قضیه نگاه کرد که جام شیردال فقط یک علامت مراوده است. قائم‌مقام سازمان میراث فرهنگی، درباره تایید اصالت این جام توسط کارشناسان آمریکایی می‌افزاید: آنها به ما گفتند که این جام را در گمرک از یک شخص خارجی گرفته‌ایم و آن را به شما تحویل می‌دهیم و هیچ وقت ادعا نکردند که یک شیء تاریخی را به شما داده‌ایم تا ما هم قضیه را دنبال کنیم.
با این حال مشخص نیست اگر کسی ادعایی مبنی بر تاریخی بودن این شیء نداشته چرا رئیس سازمان میراث فرهنگی طی تشریفاتی با آن عکس یادگاری گرفت و رئیس جمهور روحانی اظهار داشت: «جام شیردال یک اثر تاریخی بسیار ارزشمند است که به 2700 سال قبل تعلق دارد».
وی افزود: «این شیء بسیار ارزشمند از سال 2003 دست آمریکاییها بود و با وجود تلاش‌ها برای بازپس‌گیری به ما پس نداده بودند اما روز پنجشنبه آمریکاییها تماس گرفتند و گفتند برای شما هدیه‌ای داریم. آنها این اثر را با تشریفات خاص به ما تحویل دادند و گفتند این هدیه به ملت ایران است و خوشحالیم که این اثر نفیس و گرانبها را همراه خود آورده‌ایم».
ویژگی‌های هدیه را نمی‌پرسند!
معاون سازمان میراث فرهنگی با بیان مثالی به تشریح بیشتر این موضوع پرداخت. به گفته وی، اگر شما از شخصی گلی را هدیه بگیرید نباید از او بپرسید این گل را چقدر خریده‌ای؟ از کجا خریده‌ای؟ حجت معتقد است، برخی به جام شیردال با دید سیاسی نگاه می‌کنند که این دیدگاه بر جنبه‌های فرهنگی آن خدشه وارد می‌کند که به نظر من به دور از ادب فرهنگی است.
نان بیات نمی‌خوریم!
وی بازگشت دوباره به مساله شیردال را مانند خوردن نان بیات دانست. به باور حجت قضیه جام شیردال جریانی مربوط به ماه‌های گذشته بود که همه مباحث پیرامون آن در زمان خودش مطرح شد و به نظر می‌رسد پیگیری دوباره آن تکرار مکررات باشد.
چند فرضیه مهم
ماجرای جام باستانی شیردال هر چه بود، این روزها مشمول گذشت زمان شده است اما به هر حال با توجه به اظهارات چند گانه مدیران سازمان میراث فرهنگی و همچنین صحبت‌های تامل انگیز قائم‌مقام این سازمان، چند نکته مهم و چند فرضیه مطرح می‌شود.
1- اگر جام شیردال اصل است، پس چرا در آن زمان توسط یک پایگاه آمریکایی موضوع تقلبی بودن آن مطرح شد و بلافاصله مدیران میراث فرهنگی این موضوع را تکذیب کردند و از آزمایش این جام باستانی خبر دادند؟
2- اگر از ابتدا این تفکر در بین مدیران سازمان میراث فرهنگی وجود داشت که دندان اسب پیشکشی را نباید شمرد، پس چرا به صراحت از آزمایش‌نشدن آن خبری منتشر نشد؟
3- آیا مدیران سازمان میراث فرهنگی نمی‌توانستند قبل از اینکه افکار عمومی جامعه بویژه اهالی فرهنگ و هنر و دوستداران آثار باستانی نسبت به این موضوع حساس شوند، اطلاع‌رسانی دقیق درباره وضعیت این جام باستانی داشته باشند؟
4- چرا از ابتدا شاهد اظهارات چند گانه درباره این جام شیردال بودیم؟
5- اگر به واقع برای مدیران سازمان میراث فرهنگی اصل یا تقلبی‌بودن جام شیردال اهمیتی نداشت، چرا در زمان انتشار خبر تقلبی‌بودن آن در یک سایت خبری، بلافاصله اصل یا تقلبی بودن آن را مشخص نکردند؟
این موارد و بسیاری از موارد دیگر، پرسش‌هایی است که مدیران سازمان میراث فرهنگی باید به آن پاسخ دهند.