گروه بینالملل: ترکیه با مشاهده از دست رفتن دستاوردهای همپیمانان اسلامگرای خود در منطقه و نیز بر باد رفتن آرزوهایش در سوریه، نظارهگر از بین رفتن خوشبینی اولیه خود است. محور مقاومت در منطقه و پایداری ارتش سوریه رشتههای آنکارا را در این کشور پنبه کرد. ترکیه در این شرایط که دوستان غربیاش آن را در منطقه و در نبرد جهانی علیه سوریه تنها گذاشتند، خود را در منطقه کاملا منزوی میبیند. این کشور اکنون در خطر بازگشت به اواسط دهه 90 میلادی است، دورانی که تنشهای این کشور با اروپا و کشورهای عربی و منطقهای به اوج خود رسیده بود. زمانی که تئوریهای توطئه و مشاجرات سیاسی فضا را مسموم میکرد و ترکها متقاعد شده بودند کشوری تحت محاصره هستند. خبرگزاری فرانسه در اینباره در گزارشی نوشت: ترکیه که به دلیل درگیریهای جاری در سوریه و بحرانی شدن روابط دیپلماتیکش با مصر، در منطقه منزوی شده است، تمام تلاش خود را بهکار گرفته تا با نزدیکشدن به کشورهای همسایه بویژه ایران و عراق، چهره مخدوش خود را در خاورمیانه بهبود بخشد. رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه از سالهای متمادی مشتاقانه میکوشید تا کشور خود را به عنوان بازیگر اصلی در عرصه سیاسی منطقه نشان دهد اما ناآرامیهای سوریه که از ماه مه 2011 آغاز شده است، آرزوهای او را بر باد داد و حتی رابطه کشورش با ایران، عراق و «اسرائیل» به سردی گرایید. علاوه برآن، رابطه دیپلماتیک بین آنکارا و قاهره نیز وخیم شد. دولت مصر در واکنش به اظهارات اردوغان، روز شنبه، سفیر ترکیه در قاهره را اخراج کرد. اردوغان در اشاره به کسانی که محمد مرسی، رئیسجمهوری مخلوع مصر را سرنگون کردهاند، اعلام کرده است که وی هیچ احترامی به مقامات دولت نظامی این کشور نمیگذارد. فاروق اوغلو، سفیر پیشین ترکیه در واشنگتن که رئیس حزب مخالف «جمهوری خلق» نیز است، گفته: ترکیه امروز کشوری است که به تنهایی در خشکی شنا میکند. اردوغان که بعد از سرکوب خشونتبار تظاهرات مردمی ترکیه در ماه جولای گذشته، چهره خود را در عرصه بینالمللی مخدوش کرد، با ادعای اینکه کشورش از «اهل حق» - از هر دینی و نژادی که باشد- حمایت میکند، از سیاستهای دولت خود دفاع میکند. اردوغان همچنین در سخنانی با بیان اینکه دولتش از همه احزاب و گروههای دموکراتیک در سرتاسر جهان حمایت میکند، عنوان کرده است: ما هرگز به کسانی که بر حق حاکمیت ملی مردم احترام نمیگذارند، احترام نمیگذاریم. برخی کارشناسان ترک در اشاره به این اظهارات اردوغان، میگویند که ترکیه به شکست سیاستهای خود پی برده و «به دنبال توازن جدید است.» فیصل عیتانی، از پژوهشگران موسسه تحقیقات آمریکایی «آتلانتیک کاونسل» خاطرنشان کرد: اردوغان میکوشد بار دیگر جایگاه منطقهای ترکیه را در سایه شکست سیاستهایش در موضوع سوریه، مورد ارزیابی قرار دهد. به گفته عیتانی، آنکارا با حمایت از نیروهای شورشی «رویکردی خصمانه» در برابر «بشار اسد» رئیسجمهوری سوریه اتخاذ کرد و همین امر بر روابط آن با دو همسایه خود یعنی ایران و عراق که از حامیان اصلی نظام دمشق هستند، تاثیر گذاشت. وی تصریح کرد: ترکیه هر چند هرگز احتمال نمیداد سقوط نظام بشار اسد سالیان درازی به طول بینجامد اما معتقد است تیره شدن روابطش با همسایگان بهای ماجراجوییهای آن برای اسقاط اسد است. از اینرو در حال برداشتن گامهایی برای بهبود روابط خود با ایران و عراق است. در همین چارچوب «احمد داووداوغلو» وزیر خارجه ترکیه، روز دوشنبه به تهران رفت. وی پیشتر در دیداری که با همتای ایرانی خود، محمدجواد ظریف داشت، تاکید کرد: توافقات منطقهای بیشتر از اختلافات، این دو کشور را به هم مرتبط میکند. وزیر خارجه ترکیه همچنین ماه جاری در تلاش برای دستیابی به «آغازی جدید» به بغداد رفت. کارشناسان معتقدند که بهبود روابط با تهران و بویژه بغداد، نگرانی ترکیه را از قدرت گرفتن کردهای سوریه در مرزهای واقع در نزدیکی پایگاههای شبهنظامیان حزب کارگران کردستان موسوم به «پکک» نشان میدهد. کردهای سوریه به تازگی اداره مناطق دوردست در شمال سوریه را برعهده گرفتهاند. با این اوصاف، اردوغان مجبور شد علنا موضع خود را در برخی مسائل منطقهای بویژه سوریه تغییر دهد و در سخنانی بر همکاری با تهران و بغداد (از حامیان اصلی نظام اسد) برای حل بحران سوریه، تاکید کند. نخستوزیر ترکیه، روز یکشنبه در مصاحبه با شبکه تلویزیونی ATV ترکیه اظهار کرد که کشورش آماده است راهی را برای همکاری با ایران و عراق جهت کمکرسانی به حل و فصل بحران سوریه باز کند. رجب طیب اردوغان خاطرنشان کرد که این طرحهای مشترک میتواند به برقراری ثبات در منطقه کمک کند. نخستوزیر ترکیه پیشتر نیز در موضعی بیسابقه اعلام کرده بود که کشورش از ابتدا از طرح برگزاری کنفرانس صلح ژنو 2 برای حل بحران سوریه، حمایت میکرده است. او که تا دیروز از حامیان پروپا قرص تروریستهای سوری و از دشمنان سرسخت نظام اسد بوده است اما اینک در چرخشی عجیب، معارضان سوری را به اقدامات خشونتبار و خونریزیها در سوریه، متهم میکند. ادعای اردوغان درباره آیتالله سیستانی
اردوغان مدعی شده که آیتالله سیستانی، مرجع عالی شیعیان در عراق در دیدار با وزیر خارجه ترکیه اعلام کرد که زمان کنار رفتن نوریمالکی، نخستوزیر عراق و بشار اسد از قدرت فرا رسیده است. ادعایی که بلافاصله تکذیب شد.