گروه سیاسی: پس از اعلام توافق ایران و 1+5 در ژنو، وزارت امور خارجه ایران اقدام به انتشار متنی کرد که گفته شده است متن اصلی توافقنامه ایران و 1+5 است. وزارت امور خارجه پس از انتشار این متن به زبان انگلیسی، ترجمه فارسی آن را نیز در اختیار رسانه‌ها قرار داد. ساعتی بعد اما برخی خبرگزاری‌های داخلی و خارجی مطلبی را درباره توافقنامه ژنو از روی سایت کاخ سفید منتشر کردند. در رسانه‌های خارجی این متن تحت عنوان بیانیه آمریکا درباره توافقنامه ژنو انعکاس یافت و در داخل کشور نیز برخی رسانه‌ها آن را به عنوان متن اصلی توافقنامه ژنو منتشر کردند. ساعتی بعد اما مشخص شد این بیانیه مربوط به تفسیر آمریکایی‌ها از توافقنامه ژنو بوده است. یکی از دلایلی که سبب توجه رسانه‌های داخلی به این بیانیه شد؛ اطلاعات مندرج در این بیانیه بود که شامل برخی اعداد و ارقام درباره تحریم و غنی‌سازی بود. همچنین در این بیانیه تفسیر کاخ سفید به گونه‌ای بود که با برخی موارد مندرج در متن منتشر شده توسط وزارت امور خارجه ایران، تطبیق نداشت. نخستین واکنش رسمی در ایران نسبت به این اقدام آمریکایی‌ها، روز گذشته توسط مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه صورت گرفت. خانم افخم در این واکنش به مغایرت بیانیه کاخ سفید با برنامه مشترک مورد توافق ژنو تصریح کرد. به گزارش «وطن‌امروز»، سخنگوی وزارت امـور خـارجه درباره بـرگه اطـلاع‌رسانـی (Fact Sheet) منتشره از سوی دولت آمریکا که از سوی برخی رسانه‌ها به‌عنوان متن توافق ترجمه و منتشر شده است، اظهار داشت: 3 دور مذاکرات فشرده جمهوری اسلامی ایران با گروه کشورهای 1+5 در ژنو و ساعت‌ها مذاکرات کارشناسی نهایتا منجر به صدور برنامه اقدام مشترک میان جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5 شد که متن مورد توافق، ساعاتی پس از پایان مذاکرات (در تاریخ ۳ آذر ماه ۱۳۹۲) در اختیار افکار عمومی قرار گرفت. سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: متن چهار صفحه‌ای برنامه اقدام مشترک، نتیجه توافقات انجام شده در مذاکرات ژنو بوده و تمام جملات و کلمات این متن با توجه به ملاحظات همه طرف‌ها تنظیم شده و یکی از دلایل طولانی شدن مذاکرات، دقت در انتخاب و درج واژه‌ها در متن برنامه اقدام مشترک بویژه از سوی هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران بوده است. افخم در ادامه اظهار داشت: آنچه در سایت کاخ سفید به عنوان برگه اطلاع‌رسانی (Fact Sheet) منتشر شده، برداشت یک‌جانبه از متن مورد توافق در ژنو بوده و برخی توضیحات و واژه‌ها در این برگه مغایر با متن برنامه اقدام مشترک است که متاسفانه برخی رسانه‌ها برگه اطلاع‌رسانی (Fact Sheet) مذکور را به عنوان متن توافق ژنو ترجمه و منتشر کرده‌اند که خلاف واقعیت است.
این بار بهانه حقوق بشر علم شد
اما در حالی که توافقنامه هسته‌ای ژنو به عنوان اقدامی در جهت کاهش تنش‌های میان طرفین تفسیر می‌شود؛ ناگهان سازمان عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای از دکتر حسن روحانی، رئیس‌جمهور خواست حقوق بشر در ایران رعایت شود. زلمای خلیل زاد نیز خواستار آن شد تا لغو بخشی از تحریم‌ها به انجام خواسته‌های غرب درباره مسائل حقوق بشر در داخل ایران مشروط شود. به گزارش دانا، زلمای خلیل‌زاد، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل در تحلیلی که در «نشنال اینترست» منتشر شده، تاکید کرده است: بعد از توافق هسته‌ای، شماری از تحریم‌ها باید بر جای خود باقی بماند تا به تخلفات ایران در زمینه تروریسم، مداخله در کشورهای منطقه و حقوق بشر رسیدگی شود. همانگونه که گفته شد؛ سازمان عفو بین‌الملل نیز در بیانیه‌ای از حسن روحانی خواست به وعده‌هایش برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران عمل کند. در این بیانیه آمده است: از آغاز دولت حسن روحانی ۱۰۰ روز می‌گذرد اما در این دوره، حقوق بشر همچنان در رده پایین اولویت‌های دولت بوده است. سازمان عفو بین‌الملل با اشاره به ابراز خوشحالی روحانی در توئیترش از رسیدن به توافق هسته‌ای در ۱۰۰ روزه اول دولت خود، گفته است: سال‌هاست که مساله حقوق بشر در ایران در داخل و خارج تحت‌الشعاع مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای بوده و اکنون با رسیدن به توافق، دیگر نباید در بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران تاخیر شود، آنچنانکه مجمع عمومی سازمان‌ملل هم با تصویب قطعنامه اخیر در محکومیت نقض حقوق بشر در ایران، خواستار توجه دولت ایران به این موضوع شد. این اقدام سازمان عفو بین‌الملل درحالی است که پیش از این برخی تحلیلگران داخلی اعلام کردند غرب قائل به تفاهم هسته‌ای با ایران برای ایجاد یک فضای مفاهمه عمومی در جهت حل همه موارد فی‌مابین نیست. اکنون با این بیانیه سازمان عفو بین‌الملل و اظهارات زلمای خلیل‌زاد که می‌تواند به نوعی ترجمان سیاسی این بیانیه باشد؛ این شائبه مطرح می‌شود که آیا غرب با استفاده از بهانه‌هایی نظیر حقوق بشر درصدد فشار مضاعف به ایران و مخدوش‌کردن انسجام تصمیم‌گیری توسط دولت ایران است؟ آیا به عنوان نمونه بهانه‌هایی مانند تروریسم نیز مستمسک غرب قرار خواهد گرفت؟ توافق ژنو تا چه اندازه می‌تواند بنیان محکمی در جهت کاهش التهاب‌آفرینی طرف مقابل، علیه ایران باشد؟