گروه سیاسی: نحوه تعامل مجلس نهم در ماجرای رای اعتماد به کابینه پیشنهادی حسن روحانی این انگاره را در اذهان تداعی می‌کرد که قرابت‌های قوای مجریه و مقننه بستر یک همکاری مستمر میان قوا را فراهم آورده و برخلاف دوره گذشته نویدبخش یک مناسبات آرام و منطقی میان دولت و مجلس است اما گویا در پاستور خبرهایی است. حامیان دولت یازدهم در مجلس به دنبال تشکیل فراکسیونی جدید هستند تا امور دولت را در پارلمان پیش ببرند. این موضوع البته طبيعي است كه به مذاق حامیان رئیس‌مجلس خوش نيايد. مجلس نهم که از ابتدا با رقابت دو فراکسیون اصلی اصولگرایان و رهروان ولایت در ماجرای انتخاب رئیس مجلس کار خود را شروع کرد، قرار است با پیدایش فراکسیون «حامیان دولت» عملا از اکثریت افتاده و تجربه جدیدی از دوران پارلمانی در چند دهه اخیر را تجربه کند. تجربه‌ای که در هیچ یک از دوره‌های پس از انقلاب سابقه نداشته و همواره یکی از جریان‌های سیاسی اکثریت مجلس را در دست داشته‌اند. اکنون سوال این است که آیا انشقاق در تصمیم‌گیری مجلس نهایتا به سود دولت تمام می‌شود؟ آیا فراکسیون «دور اولی‌ها» جایگزین فراکسیون اعتدال شده است یا اینکه مقدمه‌ای بر انشقاق انسجام 2 فراکسیون اصلی در مجلس است؟ آیا انتخابات مجلس آینده هدف اصلی از تشکیل این فراکسیون است؟ «وطن‌امروز» پاسخ این پرسش‌ها را از چند نماینده موافق و مخالف تاسیس این فراکسیون جویا شده است.
ماجرا از کجا شروع شد؟
پس از معرفی وزرای پیشنهادی دولت یازدهم به مجلس و عدم رای‌آوری 3 گزینه پیشنهادی حجت‌الاسلام روحانی، تعدادی از نمایندگان حامی دولت، ضمن انتقاد از فراکسیون اکثریت مجلس در این قضیه، خواستار انسجام حامیان دولت در پارلمان شدند تا بدین‌وسیله در قضایایی نظیر معرفی وزیر یا ارائه لوایح، کار دولت سریع‌تر و با موانع کمتری پیش برود. از این رو خبر تشکیل فراکسیون اعتدال با عضویت بیش از صد نماینده به رسانه‌ها کشیده شد و به دنبال خود برخی موافقت‌ها و مخالفت‌ها را برانگیخت. عباس صلاحی، عضو فراکسیون رهروان ولایت که از جمله موسسان فراکسیون اعتدال است درباره اهداف راه‌اندازی آن گفت: برخی از نماینده‌های مجلس معتقدند با توجه به اینکه دولت آقای روحانی در ابتدای کار است و نیاز به همراهی و کمک دارد، لازم است تا نماینده‌های حامی گفتمان رئیس‌جمهور به شکلی منسجم در این خصوص فعالیت کنند. وی ضمن انتقاد از برخی اعضای فراکسیون رهروان ولایت که مدعی همراهی با دولت در ماجرای معرفی کابینه به مجلس شده بودند، گفت که این همراهی محسوس نبود و باید حمایت بیشتری از دولت صورت می‌گرفت. با این حال و به دنبال راه‌اندازی فراکسیون حامیان دولت در مجلس، برخی از تحلیلگران و کارشناسان سیاسی نسبت به مخدوش شدن استقلال قوه مقننه در برخورد با قوه مجریه ابراز نگرانی کرده و واکنش نشان دادند. این موضوع از آنجایی اهمیت می‌یابد که افراد موثر در تشکیل فراکسیون اعتدال، در دوران ریاست‌جمهوری گذشته، حامیان دولت وقت در پارلمان را «وکیل‌الدوله» نامیده و همواره از آنان به‌خاطر آنچه تضعیف مجلس به‌عنوان ناظر دولت می‌خواندند، انتقادات تند و تیزی مطرح کرده بودند. صلاحی در این باره تصریح کرد که قرار نیست استقلال مجلس با اقدامات این فراکسیون مخدوش شود و قرار نیست ما صددرصد از دولت روحانی حمایت کنیم. به گفته وی، با توجه به نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری باید در جهت حل مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم از دولت یازدهم حمایت شود چرا که دولت اولویت خود را بر این موضوع قرار داده و ما می‌خواهیم دولت در این مسیر در مجلس به مانع نخورد. هدف اصلی ما این است که به دولت و رئیس‌جمهور بگوییم که در مجلس حمایت می‌شوید. وی البته در پایان این گفت‌وگو بیشتر اعضای فراکسیون اعتدال را اعضای کنونی فراکسیون رهروان ولایت خواند که قرار است از آن جدا شوند.
تقابل نیابتی با هیأت‌رئیسه؟
نکته قابل تامل درباره این فراکسیون عدم وجود چهره‌های سرشناس در آن بود که موجب می‌شد برخی گمانه‌ها مبنی بر حضور پشت‌پرده دولتی‌ها در این قضیه جهت از اکثریت انداختن فراکسیون علی لاریجانی و همچنین تلاش برای تغییر ترکیب هیات‌رئیسه پارلمان تقویت شود. منصور حقیقت‌پور، عضو کمیسیون امنیت ملی و چهره نزدیک به علی لاریجانی در این باره گفت: ما تردید نداریم و مطمئنیم که دولت پشت پرده تشکیل این فراکسیون است. همچنین یکی دیگر از نمایندگان حامی تشکیل فراکسیون اعتدال ضمن انتقاد از رویه‌های جاری در اداره مجلس به احتمال تغییر هیات‌رئیسه در سال آینده اشاره کرد. بهروز نعمتی در این باره اظهار داشت: عده‌ای خاص بدون آنکه نظر بقیه نمایندگان را اخذ کنند می‌کوشند کارها را با لابیگری پیش ببرند. آنها در تلویزیون اعلام می‌کنند که ما ژنرال هستیم حال آنکه در مجلس ژنرال نداریم و همه وکلای ملت با هم برابرند. به گفته وی، این افراد باید رویکرد غلط خود را اصلاح کنند؛ اگرنه در انتخابات هیات‌رئیسه سال آینده آسیب جدی خواهند دید.
فراکسیون وکیل‌الدوله‌ها؟
همین دو موضوع یعنی شائبه دخالت دولت در تشکیل فراکسیون اعتدال و همچنین برنامه این فراکسیون برای تغییر ترکیب هیات‌رئیسه موجب شد تا فراکسیون رهروان ولایت که از ابتدای مجلس نهم اکثریت و همچنین هیات رئیسه مجلس را در اختیار داشت وارد میدان شده و با تمام قوا با راه‌اندازی فراکسیون جدید در مجلس و انشقاق اعضای فراکسیون مزبور مخالفت ورزد. چنانکه محمدرضا باهنر، نایب‌رئیس اول مجلس و از اعضای اصلی فراکسیون رهروان ولایت در این خصوص با بیان اینکه بعید است با وجود فراکسیون رهروان و فراکسیون اصولگرایان که بنای تعامل با دولت دارند، فراکسیون دیگری در مجلس تشکیل شود، گفت: دولت می‌تواند با فراکسیون‌های فعلی مجلس کار خودش را دنبال کند. همچنین حقیقت‌پور، دیگر عضو این فراکسیون به «وطن‌امروز» گفت: فراکسیون اعتدال در مجلس پا نخواهد گرفت چرا که هر فراکسیونی یک هد دارد چنانکه در فراکسیون رهروان، دکتر لاریجانی و در فراکسیون اصولگرایان نیز دکتر حدادعادل را داریم در نتیجه اگر طراحان این فراکسیون بخواهند در فراکسیون‌های دیگر مجلس انشقاق ایجاد کنند بازخوردهای بدی دریافت خواهند کرد.
به گفته این نماینده، در دوره گذشته کسانی در مجلس بودند که وقتی احمدی‌نژاد سرما می‌خورد آنها سرفه می‌کردند. حالا گویا قرار است آنها بشوند اپوزیسیون و برخی دیگر از همکاران هم بشوند وکیل‌الدوله‌های جدید! حقیقت‌پور همچنین در پاسخ به ادعای برخی طراحان فراکسیون اعتدال که معتقد بودند فراكسيون رهروان ولایت در ماجرای رای اعتماد به کابینه کم گذاشته است، گفت: این چه حرفی است؟ اگر همکاران بنده در فراکسیون رهروان ولایت با دولت جدید همراهی نمی‌کردند حداقل 8 وزیر پیشنهادی آقای روحانی موفق به کسب رای اعتماد نمی‌شدند. بنده در شورای مرکزی رهروان هستم و از این مسائل اطلاع دقیق دارم. وی در پایان خاطرنشان کرد: قرار نیست هر چیزی که دولت به مجلس آورد ما هم یک مهر پای آن بزنیم. اگر چنین است پس برای چه لوایح را به مجلس می‌آورند؟ ما در تصمیم‌گیری مستقلیم و بنا به تشخیص خودمان عمل خواهیم کرد. اگر دولت خوب عمل کند از او حمایت کرده و اگر بد عمل کرد دولت را به راه درست می‌آوریم. علاوه بر حقیقت‌پور، موسوی لارگانی، دیگر عضو فراکسیون رهروان ولایت نیز از تشکیل فراکسیون اعتدال انتقاد کرده و گروه گروه شدن نمایندگان را به صلاح مجلس نهم ندانست. به گفته وی، حتی اگر شرایطی فراهم شود که دو فراکسیون اصولگرایان و رهروان ولایت نیز با همدیگر یکی و متحد شوند خیلی خوب است چون اساسا هماهنگی در مجلس بهتر از چندگروهی است و در این صورت کارها را بهتر می‌توان جلو برد. به گفته وی، جداشدن و تفرق اصولگرایان در مجلس فعلی به صلاح اصولگرایان نبوده و موجب شکست این طیف در انتخابات آتی مجلس خواهد شد. موسوی لارگانی همچنین به احتمال حمایت دولت از فراکسیون جدید مجلس اشاره کرد و گفت: بعید می‌دانم که دولت به دنبال راه‌اندازی یک فراکسیون جدید در مجلس باشد چرا که اکثریت نمایندگان فعلی از برنامه‌های دولت تدبیر و امید و همینطور سیاست‌های دیپلماسی آن دفاع می‌کنند. این مجلس انصافا در قضیه رای اعتماد به وزرای آقای روحانی نیز عالی عمل کرد و باعث شد تعدادی از وزرای این دولت با آرای بسیار بالا و کم‌سابقه‌ای به دولت بروند. این در حالی است که رمضانعلی سبحانی‌فر، از اعضای موسس فراکسیون اعتدال احتمال حمایت دولتی‌ها از این فراکسیون را رد کرده و تاکید می‌کند که ما وکیل‌الدوله نیستیم. به گفته این نماینده حامی دولت، موضوع حمایت دولت از این فراکسیون را برخی خبرگزاری‌های خاص با بی‌تقوایی مطرح کردند!
فراکسیون پشت فراکسیون!
تنها چند هفته پس از فروکش کردن ماجرای تشکیل فراکسیون اعتدال در مجلس شورای اسلامی و به تبع آن انشقاق فراکسیون اکثریت، طی روزهای گذشته اخباری مبنی بر راه‌اندازی فراکسیون دیگری منشعب از فراکسیون رهروان ولایت در راهروهای پارلمان به گوش می‌رسد؛ «فراکسیون دوراولی‌ها».
این فراکسیون که گفته می‌شود قرار است ادامه‌دهنده فراکسیون اعتدال باشد، به گفته مسؤولانش جهت بهره‌گیری از ظرفیت کارشناسی نمایندگان دور اولی مجلس تشکیل شده و رویکرد سیاسی فراکسیون‌های فعلی را دلیل حضور و ظهور خود عنوان کرده‌اند. این در حالی است که برخی نمایندگان از نقش دولتی‌ها در پشت پرده راه‌اندازی این فراکسیون خبر داده‌اند. به‌نظر می‌رسد تاسیس فراکسیون‌های متعدد که بیش از همه فراکسیون نزدیک به رئیس مجلس را هدف قرار داده و بتدریج از تعداد آن کم می‌کند، هدفی فراتر از مناسبات مجلس فعلی با دولت یازدهم را مدنظر داشته و به دنبال تغییر بافت هیات رئیسه مجلس در قدم نخست و همچنین تغییر ترکیب مجلس دهم به نفع دولت باشد. موضوعی که محمدرضا صادق، مشاور رئیس‌جمهور نیز اخیرا به آن اشاره کرده و از تداوم گفتمان اعتدال در مجلس بعدی سخن گفته بود.