مهدی طاهرخانی: امروز یک روز خاص برای هواداران فوتبال است. دست‌کم برای قرمزها یک روز کاملا به‌یادماندنی. دیدن چهره‌هایی که به واسطه آنها ما عاشق فوتبال شدیم. نبرد پیشکسوتان پرسپولیس و میلان بهانه‌ای است برای تماشای نسلی که به سادگی فراموش شد. پر از خاطره. لبریز از هیجان. اگرچه غبار روزگار چهره خیلی‌ها را مثل ناصر خموده کرد و بعضی‌های دیگر هم هیکل‌شان شباهتی به آن فوتبالیست ترکه‌ای و گریز پای ندارد. این قانون فوتبال است. وقتی کنارش می‌گذاری از حیث ظاهری آدم دیگری می‌شوی اما برای آنهایی که عاشقت بودند تا ابد همان ستاره بزرگی. نسلی که با دیدن محمدخانی و عاشوری شیفته فوتبال شد دو دهه قبل از اینکه مسی و ژاوی اختراع شوند طعم تیکی‌تاکا را چشید. اگرچه قیاس در این باب مع‌الفارق است اما آنهایی که جوانی ناصر محمدخانی را در امجدیه دیدند شهادت می‌دهند استعدادی شبیه به لیونل مسی در این فوتبال بود که به حقش نرسید. آنانی که عوض حضور در طبقه اول آزادی، شیب تند مسیر طبقه دوم را به ساق‌هایشان تحمیل می‌کردند گواهی می‌دهند محسن عاشوری بدون آنکه پیرلو و ژاوی‌ای را دیده باشد، پاس‌هایی را می‌انداخت به همین دقتی که امروز اینان می‌اندازند. اسمش را هر چه می‌خواهید بگذارید اما آن نسل کاری را کرد که در بازی‌های بی‌اهمیت پرسپولیس هم دست کم 60 هزار نفر در روز میانه هفته به ورزشگاه بیایند. آن نسل رفت. نسلی که نهایت پولش به خرید به بی‌ام‌و 320 دست دوم می‌رسید. مثل امروز نبود که فوتبالیست درجه دو با خودروی 300 میلیونی‌اش تردد کند. ستاره حمید درخشان بود که بعد از رفتن به قطر تازه وسعش رسیده بود یک ماشین تقریبا آبرومند سوار شود. فوتبالی که موشک صدام و ویرانی بعد از جنگ را با پوست و گوشتش لمس کرده بود یک وظیفه بزرگ داشت؛ شاد کردن مردم. حالا امروز مردان نقش اول آن فیلم قدیمی و فراموش شده مجددا روی صحنه هستند. با قامتی متفاوت اما همان کاراکتر دوست‌داشتنی. شاید از دهه شصتی‌ها در نهایت چند بازیکن چند دقیقه فرصت حضور در زمین را پیدا کنند اما همان چند لحظه هم کافی است تا نسل سوم و چهارمی‌ها ببینند استیل فوتبالی یعنی چه. کاش یک ضربه ایستگاهی، فقط یک ضربه نصیب ناصر محمدخانی شود تا جوان‌تر‌ها ببینند آنها از ناصر فقط یک اسم شنیدند که گره خورده بود به دادگاه و قتل و شهلا و مصیبت. کاش مسی ورژن ایرانی کمی بیشتر مراقب خودش بود. اما چه فرصتی بهتر از اینکه هنوز در هوای آزادی بشود ناصر را با پیراهن شماره هشتش دید. او جذاب‌ترین هشت همه دوران بود. بازی پرسپولیس و میلان بهانه‌ای است برای دیدن اسطوره‌های دست‌نیافتنی. دیدن باره‌سی و مالدینی در تهران پیش‌تر به مثابه یک رویا بود اما حالا فضایی خلق شده که می‌شود آن ستاره‌های دیروز را امروز از نزدیک دید. کاش هوا، آسمان، سرما و حوصله دست به دست هم بدهند تا آزادی یک بار دیگر بی‌نیاز از تماشاگر شود. هم میلانی‌ها همه عمرشان را در سن‌سیروی پرتماشاگر بازی کردند هم دهه شصتی و هفتادی‌های خودمان همواره آزادی را با بیش از 50 هزار هوادار دیدند؛ آنها عقده دیدن تماشاگر را ندارند اما کاش این یک بار هم استادیوم پر شود تا نوستالوژی ما همان‌گونه زنده شود که شایسته‌اش است.
خاطرات بد هم هستند
آنچه تا این لحظه گفته شد همه آدرس خوشی‌ها بود. مرور خاطراتی که با دیدن شاهرودی و مالدینی زنده می‌شود. همان عقب عقب رفتن‌های «محمد پنجعل» که با آن مبدل به یکی از بهترین مدافعان تاریخ فوتبال کشورمان شد. اما قطعا در این مجموعه عناصری هم وجود دارند که شاید دیدنشان دل هواداران قرمز را کمی رنجور کند. ستاره‌هایی که مثل مجتبی محرمی در پرسپولیس رستگار نشدند و سر از اردوگاه رقیب درآوردند. بهزاد داداش‌زاده، علی انصاریان و مهدی هاشمی‌نسب. البته داستان داداش‌زاده و انصاریان بشدت و حدت هاشمی‌نسب نبود. این دو اگر هم رفتند به خاطر این بود که دیگر کسی در پرسپولیس اینها را نمی‌خواست اما هاشمی‌نسب در اوج محبوبیت رفت. او تابو شکست. پس از اولین تمرین با تیم پیشکسوتان مصاحبه‌ای را انجام داد و صریحا گفت اگر زمان به عقب برگردد باز هم به استقلال می‌رود چون آن پول زندگی والدینش را تغییر داد. یاغی دیروز به‌گونه‌ای حرف می‌زند که گویی پرسپولیس هیچ سهمی در معرفی‌اش در این فوتبال نداشت. او به سادگی از یادش برد که چگونه بازیکن ناشناخته ایرانی حاضر در لیگ ترکمنستان راهی محبوب‌ترین تیم ایران شد و سپس علی پروین در اوج بی‌سلیقگی، یحیی را به نیمکت دوخت تا به او بازی برسد. اگرچه بعد از پروین، یحیی به حقش در این فوتبال رسید و برخلاف هاشمی‌نسب که رنگ جام‌جهانی را هم ندید، گل‌محمدی هم به جام‌جهانی رفت و هم در آن گلزنی کرد. هاشمی‌نسب با یک مصاحبه، داغ دل هواداران را تازه کرد. به راستی چه کسی امروز از دیدن او خوشحال می‌شود؟ وقتی گل بزند هواداران قرمز یاد کدام صحنه می‌افتند؟ چهار گلی که با لباس قرمز به استقلال زد یا آن تک گلی که با لباس آبی به عابدزاده زد و سپس یک غش و ضعف ساختگی به جانش افتاد؟ او پشیمان نیست درست شبیه به فیگو که هنوز می‌گوید رفتنم به رئال درست بود و بجا. اما یک تفاوت بزرگ بین فوتبال حرفه‌ای ما و آنها وجود دارد. وقتی بارسا می‌خواهد تیم پیشکسوتانش را جمع کند سراغ فیگو نمی‌رود چون هواداران کاتالان هیچ خاطره خوبی از او به یاد ندارند. بعضی‌ها همه خاطرات خود را در ازای یک چمدان پول می‌فروشند. آن هم به رقیبی که نباید. شاید امروز دیدن هاشمی‌نسب آن حس تلخ را برای هواداران زنده کند. مخصوصا حالا که صریحا می‌گوید هم پرسپولیسی است، هم استقلالی. گویی که به زور بخواهی خورشید را وسط شب کنار ماه قرار بدهی. حیف اسم یاغی.
شاید بهانه‌ای شد برای فراموش نکردن دوباره
نود دقیقه امروز وقت است تا همه ستاره‌های دوران نوجوانی و جوانی را یکجا دور هم دید. هم از نوع ایرانی‌شان را، هم از نوع ایتالیایی. اما آنچه اهمیت دارد این است که بعد از بازی پرسپولیس بی‌تفاوت از این ستاره‌های دیروز خود نگذرد. اگر این مجموعه دست کم ماهی چند بار کنار هم تمرین کنند آن وقت بازی‌های دیگری را می‌شود با دیگر تیم‌ها ترتیب داد. فکر کنید ستاره‌های دهه هفتاد سرخابی بخواهند رو در روی هم قرار بگیرند. شاید آن داربی به مراتب بهتر از داربی‌های امروز از آب دربیاید. جایی که رضا شاهرودی فقط برای دفاع کردن نمی‌آید جایی که پیستون‌ها به یادت می‌آوردند سانتر کردن یعنی چه. پرسپولیسی‌ها امروز این فرصت را دارند تا دست‌کم همان استیل باوقار حمید درخشان را بار دیگر در دایره میانی چمن آزادی ببینند اما کاش فرصتی مهیا شود تا آبی‌ها هم بار دیگر فوتبال چشم‌نواز شاهرخ را به یاد بیاورند. دیدن برادران بیانی و خیلی‌های دیگر که آن استقلال را قهرمان آسیا کردند. چه کسی گفته مهدی فنونی شوت یادش رفته؟ از محمد الدعایه بپرسید زیباترین گل‌های زندگی‌اش را از چه کسی خورد. ما آنها را فراموش کردیم و امروز مردانی میانسال را می‌بینیم که به مرز خودویرانی رسیدند. اگر فوتبال ما مثل میلان تیم پیشکسوتانی این مدلی را داشت شاید رنگ بعضی از ستاره‌ها اینچنین به سیاهی نمی‌زد. بازی امروز می‌تواند بهانه‌ای باشد برای زنده نگه داشتن یک آیین زیبا؛ فراموش نکردن ستاره‌های دیروز.