سارا شكري: سینمای ایران از 26 آبان‌ماه و پس از دهه اول محرم رنگ تازه‌ای به خود گرفته است؛ 5 فیلم جدید راهی سینماها شد و توقع می‌رفت آرایش جدید اکران بتواند نظر مخاطب را به خود جلب کند. «تنهای تنهای تنها»، «استرداد»، «نازنین»، «ترنج» و «عملیات مهد کودک» این روزها در سینماها اکران شده است اما نکته قابل تامل اینجاست که این فیلم‌ها نتوانسته‌اند مخاطبان سینما را با خود همراه کنند. این درحالی است که در میان این فیلم‌ها یک فیلم فاخر با بودجه 5 میلیاردی دیده می‌شود اما این فیلم نيز در مدت زمان اکران تنها توانسته است به فروش 100 میلیون تومانی در تهران دست یابد. اگر فیلمهای اکران شده را مرور کنیم دو فیلم متفاوت در حوزه کودک و نوجوان به نمایش درآمده است، «تنهای تنهای تنها» و «عملیات مهدکودک» که هر یک توانایی جذب مخاطب کودک و نوجوان با سلایق مختلف را دارد؛ مخاطبی با بیش از 15 میلیون نفر جمعیت. تنهاي تنهاي تنها
«تنهای تنهای تنها» که شگفتی‌ساز جشنواره گذشته بود، داستان پسری در روستایی اطراف نیروگاه اتمی بوشهر است که با پسری روس از خانواده مهندس‌های نیروگاه دوست می‌شود و اتفاقات جدیدی برای آنها رقم می‌خورد. پس از تمام افتخاراتی که این فیلم در جشنواره‌های مختلف برای خود دست و پا کرده است اما نتوانسته در اکران هم شگفتی‌ساز باشد و مخاطب آنگونه که باید از این فیلم استقبال نکرده است، البته این نکته را باید یادآور شد که فیلم با هزینه محدود و با سرمایه‌گذاری تلویزیون ساخته شده است اما همه علاقه‌مندان به سینمای کودک و سینمای سالم امیدواری‌های زیادی نسبت به فروش میلیاردی این فیلم داشتند که به نظر نمی‌رسد محقق شود.
عملیات مهد کودک
«عملیات مهدکودک» فیلمی است که با صحنه‌های شاد و مفرح می‌تواند نظر مخاطب کودک را به خود جلب کند و برای همراه شدن مخاطب بزرگسال نیز فاکتورهایی از جمله حضور بازیگران مطرحی چون اکبر عبدی و علیرضا خمسه دیده می‌شود. حضور بازیگران مطرح با گریم‌های متفاوت می‌تواند از نقاط قوت فیلم برای جذب مخاطب به شمار بیاید اما این فیلم هم هنوز نتوانسته است با مخاطب ارتباط درستی برقرار کند.
استرداد
در میان فیلمهای اکران شده، فیلم میلیاردی «استرداد» با موضوع تاریخ معاصر نیز به چشم می‌خورد. فیلمی که با استانداردهای سینمایی ساخته شده است و عوامل جلو و پشت دوربین آن کلکسیونی از افراد حرفه‌ای و موثر در سینمای ایران هستند اما موضوع آن نتوانسته تماشاگر رانده شده از سینماها را دوباره به سینما بازگرداند. موضوع مطرح شده در فیلم (بازپسگیری غرامت از روسیه) اینقدر برای مخاطب جذاب نیست که برای آن به سالن تاریک سینما مراجعه کند. بسیاری از تاریخ‌نویسان از جمله خسرو معتضد منتقد جدی روند تاریخی فیلم به شمار می‌آیند. فیلم در 14 رشته نامزد دریافت سیمرغ شد و 4 سیمرغ را نیز از جشنواره سی و یکم دریافت کرد. این فیلم به گفته تهیه‌کننده 5 میلیارد تومان برای سینمای ایران هزینه دربرداشت که بنیاد سینمایی فارابی آن را تامین و پرداخت کرد اما تنها در تهران و برخی از شهرستان‌ها به فروش 100 میلیون تومانی دست یافته است که برای چنین فیلمی رقم بسیار پایینی به شمار می‌آید و کارشناسان معتقدند که این فیلم نمی‌تواند فروش چندانی در ادامه اکران داشته باشد. در زمان تولید فیلم رقم دستمزد حمید فرخ‌نژاد نظر بسیاری را به خود جلب کرد و دستمزد حدود 500 میلیون تومانی برای این بازیگر حرف و حدیث‌های بسیاری را به همراه داشت. اکثر مخاطبان علاقه‌مند به سینما وقتی به خلاصه داستان فیلم «استرداد» نگاه می‌کنند رغبتی به دیدن آن در سالن سینما ندارند. فیلم داستان فردی است که پس از جنگ جهانی دوم، مامور می‌شود چند تن شمش طلا را به‌عنوان غرامت جنگ از دولت روسیه تحویل گرفته و به ایران بیاورد. رسانه ملی در ساخت و تولید سریال‌های تاریخی موفق عمل کرده و توانسته است نظر مخاطب را به خود جلب کند شاید یکی از دلایلی که تماشاگر علاقه‌ای به دیدن چنین سوژه‌هایی در سالن سینما ندارد این امر باشد.
نازنین
«نازنین» دومین ساخته بلند سینمایی مهدی گلستانه است که این روزها رنگ پرده به خود دیده. این فیلم با محوریت جوانان در اجتماع ساخته شده است اما سوژه به قدری نخ‌نما و کلیشه‌ای است که نتوانسته نظر جوانان را به خود جلب کند و آنهایی که این رسانه را تنها برای سرگرمی و گذران اوقات فراغت دنبال می‌کنند هم به تماشای فیلم ننشستند و فیلم در تهران به فروش کمتر از 70 میلیون تومان دست یافته است. سینمای اجتماعی باید سینمای مناسبی باشد که مخاطب تصویر خود را در آن ببیند. سینمای اجتماعی موجود فقط با افزودن هیجان و غافلگیری داستان خود را پیش می‌برد یا از قصه‌های نخ‌نمای قبل از انقلاب برای پیش بردن قصه بهره می‌برد.
ترنج
«ترنج» آخرین ساخته مجتبی راعی در ادامه فیلمهای معناگرای این فیلمساز ساخته شده است اما داستان فیلم به گونه‌ای روایت و طراحی شده که نمی‌تواند مخاطب را با خود همراه کند. مخاطبی که از راعی فیلم «تولد یک پروانه» را دیده است حجم بالای انیمیشن‌های مینیاتوری و حجم بالای جلوه‌های ویژه بصری حوصله‌اش را سر می‌برد و او را از فیلم گریزان می‌کند. این فیلم هم مانند تنهای تنهای تنهای از تولیدات مرکز برون مرزی سيما به شمار می‌آید و نتوانسته است در جذب مخاطب اقبال چندانی داشته باشد.
اکران فیلم‌هایی که بعد از تعطیلات عاشورای حسینی روی پرده رفتند در گونه‌های مختلف بود و همه امیدوار بودند که فروش میلیاردی برخی از آنها بتواند نفسی تازه به سینمای ایران بدمد و خونی تازه به رگ‌های سینما تزریق کند. مخاطب باید خود را در سینما ببیند اما در میان فیلمهای اکران شده مخاطب خود را در سینما نمی‌بیند و همین دلیل باعث شده است تماشاگر از فیلم فاصله بگیرد. به نظر می‌رسد فیلمسازان راه خود را از زندگی روزمره و مخاطبان جدا کرده‌اند. فیلمهای اجتماعی ما روابط و مسائلی را به نمایش می‌گذارد که قشر کمی از جامعه با آن درگیر هستند و نمی‌تواند آنگونه که باید با مخاطب ارتباط برقرار کند. از سوی دیگر برخی از فیلم‌ها تنها برای جشنواره‌هاي ایرانی و جهانی ساخته می‌شود که آنها هم نمی‌توانند با بیننده علاقه‌مند به سینما ارتباط مناسبي برقرار کنند. سینمای کودک که در سال‌های اخیر بیشتر با حمایت دولت تولید شده است یا یکی دو قدم از مخاطب کودک و نوجوان جلو است که با گروه سنی مشخص شده نمی‌تواند ارتباط برقرار کند یا اینقدر از کودکان و نوجوانان عقب‌مانده که بیننده حاضر به دیدن آثار نیست. در شرایطی که کودک و نوجوان ما خوراک مناسب از طریق انیمیشن‌ها و فیلمهای جذاب سینمایی برایشان آماده و در دسترس‌شان است چگونه باید انتظار داشته باشیم که برای دیدن فیلم‌ها مخاطب بزرگسال را با خود همراه کرده و به سالن سینما مراجعه کند.
سینمای بی‌خاصیت و مخاطب گریز
سینمای اجتماعی امروز ما، سینمایی بی‌خاصیت است که مخاطب نمی‌تواند مسائل و مشکلات خود را در آن ببیند و به یک راهکار مناسب و منطقی دست یابد. تا دیر نشده باید فکری به حال ژانر اجتماعی سینمای ایران کرد. برخی از این ژانر برای حضور در جشنواره‌های خارجی و بزرگنمایی مشکلات و مسائل کشور بهره می‌برند و برخی با استفاده از داستان‌های نخ‌نما و استفاده شده در دهه 40 و 50 قصد دارند مخاطب را با خود همراه کنند، این درحالی است که مخاطب امروز ما با مخاطب دهه‌های قبل کاملا متفاوت است و سطح سلیقه و توقع آن از سینما با توجه به دسترسي به فیلمهای روز دنیا بالاست.