گروه سیاسی: اگرچه کاخ سفید روز پنجشنبه در اطلاعیهای متن منتشر شده توسط وزارت امور خارجه ایران را متن توافقنامه ژنو دانست اما آنها همچنان به برگه اطلاعرسانی خود که یکشنبه هفته گذشته و تنها چند ساعت بعد از اعلام توافق منتشر کردند؛ پایبندند. کاخ سفید در تازهترین بیانیه خود، اینبار موضوع آب سنگین اراک را مورد توجه قرار داده و همانگونه که پیشتر در برگه اطلاعرسانی مدعی شده بود؛ تصریح کرده است که ایران حق ادامه فعالیت در رآکتور آب سنگین اراک را ندارد. شبکه انبیسی در خبری از انتشار بیانیهای از سوی دولت آمریکا خبر داد که در آن آمده است: ایران حق ادامه فعالیت در رآکتور آب سنگین اراک را ندارد. به گزارش نسیم، این شبکه در ادامه به اختلاف دیدگاه ایران و آمریکا درباره رآکتور اراک هم اشاره کرده است. باشگاه خبرنگاران هم گزارش داد در این بیانیه کاخ سفید آمده است: تهران میتواند به برخی ساخت و سازها در این رآکتور که ارتباطی با تولید یا پیشرفت برنامه تولید پلوتونیوم ندارد، ادامه دهد. به گزارش «وطنامروز» تاکید کاخ سفید بر عدم فعالیت ایران در رآکتور آب سنگین برای تولید پلوتونیوم در شرایطی است که محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران نیز این موضوع را تایید کرده است. ظریف درباره ادامه فعالیتهای رآکتور اراک به نمایندگان مجلس گفته بود: «مفهوم افزایش نیافتن ظرفیت نیروگاه اراک این است که سوخت جدید تولید نشود و دستگاه نصب نشود اما ساختوساز ادامه پیدا میکند». سوال کلیدی اکنون این است که منظور از ساخت و ساز چیست؟ قاعدتا جواب این است که ایران میتواند ساخت و سازی که ارتباطی با «برنامه تولید پلوتونیوم» نداشته باشد، انجام دهد. بر این اساس بخش عمده فعالیت و کارکرد رآکتور آبسنگین اراک در آستانه تعطیلی است. ویژگی اصلی رآکتورهای آب سنگین این است که «سوخت مصرف شده» آنها دارای درصد بالایی از پلوتونیوم است و به همین دلیل این رآکتورها به عنوان چشمههای تولید پلوتونیوم شناخته میشوند. ضمن اینکه حدود 8 کیلوگرم پلوتونیوم 238 برای ساخت یک سلاح هستهای کافی است. آمریکا به بهانه وجود پلوتونیوم در ضایعات سوختی رآکتور اراک معتقد است کل برنامهای که منجر به تولید پلوتونیوم میشود باید تعطیل شود. این موضع آمریکاییها میتواند به معنای آن باشد که فعالیت اصلی رآکتور اراک باید تعطیل شود چراکه سوخت مصرفی این رآکتور ممکن است مورد استفاده غیر صلحآمیز قرار گیرد. این ادعای آمریکاییها درحالی است که براساس گزارشهای متعدد آژانس، ایران هیچ تاسیسات بازفرآوری برای جداسازی پلوتونیوم از سوخت مصرف شده رآکتور اراک ندارد. ضمن اینکه کلیه فعالیتهای این رآکتور تحت نظارت آژانس است و قاعدتا برای تفکیک پلوتونیوم از ضایعات سوختی، ایران باید یک مرکز بازفرآوری ایجاد کند که این موضوع به هیچ عنوان نمیتواند خارج از نظارت آژانس انجام شود. ایران بارها اعلام کرده است رآکتور آب سنگین اراک در راستای جایگزینی برای رآکتور قدیمی تهران و برای تولید رادیودارو تاسیس شده است. با این حال آنچه اکنون باعث دغدغه شده این است که ساخت و سازی که ارتباطی با موضوع مصرف سوخت در رآکتور اراک نداشته باشد، چیست؟