«شکار» وینتربرگ را باید جدیترین و مهمترین رقیب فرهادی برای کسب اسکار فیلم خارجی امسال دانست. فیلمی که روی یکی از حساسترین و ملتهبترین موضوعات روز اروپا دست گذاشته و پدیده شوم «پدوفیلیا» را در قالبی متفاوت و فارغ از صحنههای دلخراش، ترحمبرانگیز و آزاردهنده مرسوم در سینمای اجتماعی، تصویرسازی میکند و با فرم سینمایی تاثیرگذارش، در مقابل حساسیت بیش از حد و سختگیریهای غیرعادی اروپاییان روی این مساله، صفآرایی میکند. قوانین سختگیرانه در این باب در اروپا، به حدی است که بزرگسالانی که با کودکان در ارتباط هستند (مثل شخصیت اصلی در «شکار»)، مجرمانی بالقوه به حساب میآیند و تحت نظارت خاصی قرار دارند و ممکن است با بازیگوشی یک کودک ماجراجو به دامی عظیم و نابودی کشانده شوند. همه چیز خوب، دوستانه و صمیمانه پیش میرود و مخاطب در انتظار فاجعه نیست. تا اینکه دروغ یک کودک، نقطه عطف اول فیلم را شکل داده و ناخودآگاه این ایده را به ذهن میرساند که معصومیت کودکان و راستگوییشان، به علت عدم آشناییشان با عواقب حرفی که میزنند، چندان قابل اعتماد و اتکا نیست. دخترکی منزوی که انتظار میرود همچون سایر کودکان، با دنیای پرحیله و دروغ بزرگترها آشنا نشده و جز راست نگوید، به علت داشتن پدر و مادری که به او بیتوجهی میکنند و برادری که درگیر موضوعاتی غیراخلاقی است، برخلاف قاعده سناش عمل میکند تا در کانون توجه و مهر پدر و مادر قرار گیرد و انتقامی کودکانه از قهرمان رو به فروپاشی داستان بگیرد. لوکاس، تنها فردی است که نوع رابطه صحیح با کودکان را میداند و ظرافتهای این روابط را رعایت میکند، به متهم ردیف اول تبدیل میشود که همه شواهد علیه او است اما دریغ که شر میتواند از دل رفتارها و اتفاقات ساده و روزمره ما بجوشد و در جامعهای که استعداد غریبی در پرورش شر در قالب شایعات دارد، به طرز هولناکی منتشر شود. استفاده از ایده قرار دادن فرد در برابر جامعه و غریبه شدنش، نیازمند دقت بالا در طرحریزی پیرنگهای داستان و دوری گزیدن از پرداختهای گل درشت است که عدم توجه به این نکات سبب میشود از این ایده به شکلی شعاری و خالی از تاثیرگذاری بهره برده شود. قرار دادن فرد در برابر جامعه ، دستاویزی است تا صاحب ایده در مقابل برخی عرفهای غلط و منحرفکننده جامعه بایستد و حرفش را در این قالب به مخاطبی که پیگیر کارهای اجتماعی است، القا کند. در شکار، بیننده از همان ابتدا میداند لوکاس بیگناه است و این دختر کوچک است که با کینهتوزی بچگانهاش عامل مولد این غوغاست. بیننده، دیگر هر لحظه منتظر آن نیست تا از کارگردان رودست بخورد و لوکاس که ظاهر مرموزی هم دارد، به عنوان گناهکار معرفی شود اما وینتربرگ آگاهانه، دست به ساخت این تریلر متفاوت و غیرآشنا زده که قواعد مرسوم ابهام و تعلیق هیچکاکی و تهییج جیمزباندگونه تماشاگر را ندارد. او ما را در مسیری پرپیچ و خم و کابوسوار با لوکاس همراه میکند و تنهایی و غریب ماندنش را برای ما به گونهای ملموس و ناراحتکننده تجسم میکند؛ تنهایی در مقابل جامعهای که واکنشهایش شتابزده، یکسویه و هیجانی است. اجتماع خشمگیني شکل میگیرد تا عنصر نامطلوب را حذف کند. اهالی شهر که عواطف انساندوستانهشان در حال فوران است، به یاری خانواده ظاهرا ستمدیده میشتابند و در زمینهسازی برای این فاجعه، همکاری میکنند (بویژه سکانسهای تاثیرگذار و درخشان در فروشگاه و تقلای لوکاس برای باقی ماندن در شهر). شهر در «شکار» فاقد ویژگیهای یک شهر پر از ازدحام، شلوغی و تصادف است. این ویژگی، سبب شده وینتربرگ بتواند دقیقتر و با جزئیات بیشتر روی روابط بین انسانها و اخلاقگرایی تمرکز کند و به هدفش رسیده و ذهن مخاطب را بیهوده درگیر مناسبات شهری پرهیاهو و ترسیم سیاهیها و تباهیهایش نکند. الگوی شهر کوچک که جغرافیایش چندان اهمیت ندارد، توسط کارگردان بهخوبی به کار گرفته شده، بدون آنکه به دام تظاهر به ناکجاآبادی بودن بیفتد. نقدی بر فیلم شكار(The Hunt)
قاعده تفاخر يا تصادف؟!
«شکار» وینتربرگ را باید جدیترین و مهمترین رقیب فرهادی برای کسب اسکار فیلم خارجی امسال دانست. فیلمی که روی یکی از حساسترین و ملتهبترین موضوعات روز اروپا دست گذاشته و پدیده شوم «پدوفیلیا» را در قالبی متفاوت و فارغ از صحنههای دلخراش، ترحمبرانگیز و آزاردهنده مرسوم در سینمای اجتماعی، تصویرسازی میکند و با فرم سینمایی تاثیرگذارش، در مقابل حساسیت بیش از حد و سختگیریهای غیرعادی اروپاییان روی این مساله، صفآرایی میکند. قوانین سختگیرانه در این باب در اروپا، به حدی است که بزرگسالانی که با کودکان در ارتباط هستند (مثل شخصیت اصلی در «شکار»)، مجرمانی بالقوه به حساب میآیند و تحت نظارت خاصی قرار دارند و ممکن است با بازیگوشی یک کودک ماجراجو به دامی عظیم و نابودی کشانده شوند. همه چیز خوب، دوستانه و صمیمانه پیش میرود و مخاطب در انتظار فاجعه نیست. تا اینکه دروغ یک کودک، نقطه عطف اول فیلم را شکل داده و ناخودآگاه این ایده را به ذهن میرساند که معصومیت کودکان و راستگوییشان، به علت عدم آشناییشان با عواقب حرفی که میزنند، چندان قابل اعتماد و اتکا نیست. دخترکی منزوی که انتظار میرود همچون سایر کودکان، با دنیای پرحیله و دروغ بزرگترها آشنا نشده و جز راست نگوید، به علت داشتن پدر و مادری که به او بیتوجهی میکنند و برادری که درگیر موضوعاتی غیراخلاقی است، برخلاف قاعده سناش عمل میکند تا در کانون توجه و مهر پدر و مادر قرار گیرد و انتقامی کودکانه از قهرمان رو به فروپاشی داستان بگیرد. لوکاس، تنها فردی است که نوع رابطه صحیح با کودکان را میداند و ظرافتهای این روابط را رعایت میکند، به متهم ردیف اول تبدیل میشود که همه شواهد علیه او است اما دریغ که شر میتواند از دل رفتارها و اتفاقات ساده و روزمره ما بجوشد و در جامعهای که استعداد غریبی در پرورش شر در قالب شایعات دارد، به طرز هولناکی منتشر شود. استفاده از ایده قرار دادن فرد در برابر جامعه و غریبه شدنش، نیازمند دقت بالا در طرحریزی پیرنگهای داستان و دوری گزیدن از پرداختهای گل درشت است که عدم توجه به این نکات سبب میشود از این ایده به شکلی شعاری و خالی از تاثیرگذاری بهره برده شود. قرار دادن فرد در برابر جامعه ، دستاویزی است تا صاحب ایده در مقابل برخی عرفهای غلط و منحرفکننده جامعه بایستد و حرفش را در این قالب به مخاطبی که پیگیر کارهای اجتماعی است، القا کند. در شکار، بیننده از همان ابتدا میداند لوکاس بیگناه است و این دختر کوچک است که با کینهتوزی بچگانهاش عامل مولد این غوغاست. بیننده، دیگر هر لحظه منتظر آن نیست تا از کارگردان رودست بخورد و لوکاس که ظاهر مرموزی هم دارد، به عنوان گناهکار معرفی شود اما وینتربرگ آگاهانه، دست به ساخت این تریلر متفاوت و غیرآشنا زده که قواعد مرسوم ابهام و تعلیق هیچکاکی و تهییج جیمزباندگونه تماشاگر را ندارد. او ما را در مسیری پرپیچ و خم و کابوسوار با لوکاس همراه میکند و تنهایی و غریب ماندنش را برای ما به گونهای ملموس و ناراحتکننده تجسم میکند؛ تنهایی در مقابل جامعهای که واکنشهایش شتابزده، یکسویه و هیجانی است. اجتماع خشمگیني شکل میگیرد تا عنصر نامطلوب را حذف کند. اهالی شهر که عواطف انساندوستانهشان در حال فوران است، به یاری خانواده ظاهرا ستمدیده میشتابند و در زمینهسازی برای این فاجعه، همکاری میکنند (بویژه سکانسهای تاثیرگذار و درخشان در فروشگاه و تقلای لوکاس برای باقی ماندن در شهر). شهر در «شکار» فاقد ویژگیهای یک شهر پر از ازدحام، شلوغی و تصادف است. این ویژگی، سبب شده وینتربرگ بتواند دقیقتر و با جزئیات بیشتر روی روابط بین انسانها و اخلاقگرایی تمرکز کند و به هدفش رسیده و ذهن مخاطب را بیهوده درگیر مناسبات شهری پرهیاهو و ترسیم سیاهیها و تباهیهایش نکند. الگوی شهر کوچک که جغرافیایش چندان اهمیت ندارد، توسط کارگردان بهخوبی به کار گرفته شده، بدون آنکه به دام تظاهر به ناکجاآبادی بودن بیفتد. ارسال نظر
پربیننده