رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به خاطره ملاقات خود با نلسون ماندلا، گفت: در روزگاری که تحریم‌ها علیه ایران شدت گرفته بود، ماندلا توجه نمی‌کرد و بشدت روابطش را با ایران گسترش داده بود. علی‌اکبر ولایتی، مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل در گفت‌وگو با تسنیم با اشاره به درگذشت نلسون ماندلا، رهبر فقید آفریقای جنوبی تحمل سختی‌ها و رنج بسیار در طول مبارزه، اسارت و زندانی شدن وی را یادآور شد و گفت: آنچه در دوران مبارزه و پس از آن بر آقای نلسون ماندلا گذشت، وی را به فردی مهم و منحصر به فرد در مبارزه با استعمار بدل کرد و توانست با رهبری و هدایت عاقلانه خود کشورش را در مسیر رشد و توسعه قرار دهد.
وی افزود: نکته مهم در ارتباط با آقای ماندلا در مقایسه با برخی دیگر از انقلابیون منطقه آفریقا این بود که پس از پیروزی مبارزات نسبت به سفیدها نگاه منفی نداشت و این نگاه عاقلانه را داشت که حتی پس از پیروزی معتقد بود که برخلاف عملکرد استعمار در سرکوب سیاهان و سلب آزادی‌های آنها، پس از پیروزی انقلاب نباید همان نگاه را علیه سفیدپوستان داشت.
رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: این نگاه انقلابی و عاقلانه ماندلا باعث شد فرصت‌های مناسب برای توسعه و پیشرفت و ارتقای جایگاه آفریقای جنوبی در منطقه آفریقای سیاه و کشورهای جهان سوم و جایگاه مناسب و مطلوب در صحنه بین‌المللی را برای آفریقای جنوبی به ارمغان آورد.
ولایتی با اشاره به سفرهای مختلفی که نلسون ماندلا پس از آزادی از زندان و نیز در دوران ریاست‌جمهوری‌اش به کشورمان داشت، گفت: پس از اینکه نلسون ماندلا رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی شد، قرار شد بنده به عنوان وزیر امور خارجه به این کشور سفر کنم که در همین مقطع آمریکایی‌ها در مطبوعات خودشان علیه این سفر تبلیغات کردند و یک جریان ضدتبلیغی را علیه ایران به راه انداختند و تأکید کردند ولایتی حق ندارد به آفریقای جنوبی سفر کند. در عین حال از نلسون ماندلا نیز خواستند ما را دعوت نکند و از ما استقبال نداشته باشد اما ماندلا به‌‌رغم همه این فشارهای سنگین، ما را دعوت کرد و بنده سفری به آفریقای جنوبی داشتم.
به گفته ولایتی، در آن زمان، ماندلا در شهری که سفر کرده بودم، نبود و عرف تشریفاتی وی این بود که معمولا وزرای خارجه را حتی اگر علیه‌شان نیز تبلیغ نشده باشد، ملاقات نمی‌کرد، معمولا هم وزرای خارجه دو کشور در سطوح مختلف با هم ملاقات می‌کردند، پس از ملاقات‌ها هم مرسوم این است که وزرای خارجه دو کشور با هم مصاحبه مشترک مطبوعاتی داشته باشند.
وی ادامه داد: به‌‌رغم فشارهایی که آمریکایی‌ها وارد کرده بودند، آقای نلسون ماندلا به دلیل علاقه‌ای که به جمهوری اسلامی ایران داشت، از شهر دیگری فقط به دلیل ملاقات با بنده، به محل اقامت ما و به شهری که ما در آن مستقر بودیم سفر کرد و در آنجا با هم دیدار دوجانبه داشتیم که این خیلی در آن مقطع تاثیرگذار بود و برای آمریکایی‌ها نیز بشدت سخت بود. نلسون ماندلا برای ملاقات با من، با هواپیما به شهری که من در آنجا حضور داشتم سفر کرد.
رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: پس از دیدار با هم، برخلاف عرف که وقتی یک وزیر خارجه وارد کشوری می‌شود، پس از مذاکرات، وزرای خارجه دو کشور با هم مصاحبه مطبوعاتی برگزار می‌کنند و عرف نیست که رئیس‌جمهور یک کشور و وزیر خارجه کشور دیگری با هم مصاحبه مطبوعاتی داشته باشند، آقای نلسون ماندلا دست ما را گرفت و به سمت محل نشست خبری حرکت کردیم. وی خطاب به خبرنگاران زیادی که در آنجا حاضر بودند، از من به عنوان فردی که نمایندگی جمهوری اسلامی ایران را داشتم و به عنوان اینکه ولایتی دوست من است و هم وزیر خارجه و هم استاد دانشگاه و فردی باشخصیت است، نام برد.
ولایتی افزود: هنگام برگزاری نشست خبری یکی از خبرنگاران پرسید که آمریکایی‌ها بشدت با سفر آقای ولایتی مخالف بودند؛ شما چرا این کار را کردید؟ وی در پاسخ به سوال این خبرنگار گفت «ما درباره سیاست خارجی خودمان، خودمان تصمیم می‌گیریم و حتما دوستان خودمان را خودمان انتخاب می‌کنیم» و تاکید کرد «ایرانی‌ها دوستان دوره سختی ما بودند و همیشه با ما ارتباط داشتند». جلسه بسیار خوبی را در آن مقطع با ایشان داشتیم که باب همکاری‌های جدی بین دو کشور را گشود.
ولایتی با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران در مقاطع مختلف ارتباط خیلی خوبی با آقای ماندلا داشته، گفت: در روزگاری که تحریم نفت و تحریم تجاری ایران شدت گرفته بود و طرح داماتو و طرح‌های دیگر علیه ما از سوی آمریکایی‌ها تصویب شده بود، ماندلا به این دیدگاه‌های آمریکایی توجه نمی‌کرد و بشدت روابطش را با جمهوری اسلامی ایران گسترش داده بود و در دوره وی رقم روابط دو کشور در حوزه اقتصادی، رقم بسیار بالایی بود.