مرتضی طلایی، نایب رئیس شورای اسلامی شهر تهران، در یادداشتی اختصاصی که در اختیار گروه اجتماعی روزنامه «وطن‌امروز» قرار داده به بررسی دغدغه‌ها و دیدگاه‌های خود در حوزه سبک زندگی ایرانی – اسلامی و همچنین مقوله اخلاق در جامعه پرداخته است. ***
ارزش‌ها و هنجارهای وارداتی با به چالش کشیدن اصول و صفات برجسته اخلاقی، کیان جامعه را تهدید می‌کنند. مفاهیم زننده‌ای همچون خیانت، خودخواهی، دروغ و تزویر، دورویی و تظاهر، کم‌کم جای ارزش‌های والا همچون امانتداری، گذشت، انصاف، صداقت و کمک‌رساندن به دیگران، را می‌گیرند. به عقیده بنده گمشده جامعه امروز ما در تمام مناسبات مفهوم ارزشمندی به نام «اخلاق» است. مفهومی که می‌تواند با درونی‌سازی ارزش‌های اصیل دینی و فرهنگی جامعه، فرآیند جامعه‌پذیری را تغییر دهد و همچون ملات اجتماعی از گسیختگی‌های نسلی و فرهنگی جلوگیری کند. ناکارآمدی سیاستگذاری‌های اجتماعی در سه حوزه یادگیری، فرهنگ‌پذیری و جامعه‌پذیری عامل اساسی در شیوع و گسترش رویگردانی جامعه از مناسبات اخلاقی در حوزه سبک زندگی است زیرا در پس ذهن ما مدیران باور به ارزشمندی مفهوم اخلاق تنها در زبان و گفتار معنا شده است که امروز تاثیر خود را در حیات جامعه نشان می‌دهد. لذا اگر تصمیم داریم یک سیاستگذاری کارآمد را در حوزه ارزش‌های اجتماعی دنبال کنیم که برونداد آن اصلاح سبک زندگی شهروندی باشد، باید جریان بنیادی (اخلاق و ارزش) در درون جامعه راه بیفتد، به نحوی که جامعه فرد را ملزم به رعایت اصول اخلاقی بداند. پیشنهاد می‌شود با محور قراردادن اصل اخلاق اجتماعی در 3 حوزه یادگیری، فرهنگ‌پذیری و جامعه‌پذیری توجه ویژه‌ای به گزاره‌های زیر صورت گیرد.
1- در مبحث جامعه‌پذیری اصل یادگیری دارای اهمیت فراوانی است. لذا نیاز است که نظام آموزشی جامعه با در نظر گرفتن متغیر‌هایی همچون جنسیت، سن، فرهنگ و نوع سبک زندگی به سمت ترکیب شیوه‌های نوین یادگیری در آموزش اخلاق اجتماعی حرکت کند تا جامعه با آسیب‌های ناشی از روند غلط سبک زندگی آشنا شده و ضرورت تغییر در این حوزه‌ها را در خود احساس کند.
2- فرآیند فرهنگ‌پذیری در حوزه سبک زندگی علاوه بر اینکه متاثر از اصل یادگیری است اما به صورت جدی وابسته به متغیر‌های سازنده خود است. در فرهنگی که در آن اصول و ارزش‌های انسانی و اخلاقی جایگاهی نداشته باشد، نمی‌توان انتظار تحقق سبک زندگی مطلوب و شکل‌گیری جامعه سالم را داشت.
3- در نهایت تمام سیاستگذاری‌های اجتماعی مبحث جامعه‌پذیری است، چرا که در این مقوله هدف این است که ارزش‌ها، هنجارها، آداب وسنن، الگو‌های مصرف و شیوه‌های زندگی در یک فرآیند مستمر به جامعه انتقال داده شود و در آن تثبیت شود. لذا اهمیت آن در این مبحث به این واسطه است که در کنار دو رکن یادگیری و فرهنگ‌پذیری این اصل کمک می‌کند که ارزش‌ها و هنجارهای مطلوب در کل جامعه نهادینه شود به نحوی که جامعه به‌صورت خودکار خود را ملزم به رعایت اخلاقیات اجتماعی در سبک زندگی بداند. در پایان سخن خود را با این جمله یکی از دانشمندان علم اخلاق که معتقد بود «درباره اخلاق نباید موعظه کنیم، بلکه رفتار اخلاقی ما می‌باید الگوی عملی برای افراد باشد» به پایان می‌رسانم. به امید اینکه فرآیند اصلاح شیوه زندگی بر محور اخلاق را اول از خودمان شروع کنیم.