گروه سیاسی: آمریکایی‌ها بر سر حرفشان هستند. مرور زمان آنها را از موضعشان برنمی‌گرداند اما می‌تواند نگاه آنها به واقعیت ایران هسته‌ای و شرایط مطلوب آنها را نمایان کند. در شرایطی که در ایران، رسانه‌های منتقد توافقنامه ژنو متهم به همراهی با اسرائیل می‌شوند؛ مقامات آمریکایی اعم از چاک هگل وزیر دفاع، جان کری وزیر خارجه و در آخر باراک اوباما رئیس‌جمهور از احتمال استفاده از گزینه نظامی گرفته تا آرزوی جمع‌آوری پیچ و مهره تاسیسات هسته‌ای ایران سخن می‌گویند. بله! این واقعیت دارد. باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا صراحتا اعلام کرده است، اگر می‌توانست حتی پیچ و مهره‌های تجهیزات هسته‌ای ایران را جمع می‌کرد. اوباما شنبه‌شب در کنفرانس سالانه «سابان» در موسسه بروکينگز حاضر شد تا صریح‌ترین و شفاف‌ترین اظهارات مقامات آمریکایی درباره توافق ژنو را بگوید. او گفت، انتخاب روحانی در ایران محصول اقدامات او در آمریکا بوده و اگر توافق ژنو صورت نمی‌گرفت این احتمال وجود داشت که تحریم‌ها به سمت فروریختن برود. روحانی محصول اقدامات ما بود اما به او اعتماد نداریم!
رئیس‌جمهور آمریکا در این کنفرانس در ابتدا از ضرورت ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای گفت و اقداماتش از ابتدای ریاست‌جمهوری تاکنون در راستای مقابله با ایران هسته‌ای را تشریح کرد و سپس در راستای توجیه سیاست تحریم ایران، ادعا کرد
ریاست جمهوری حسن روحانی، محصول اقدامات ضد ایرانی او بوده است. به گزارش باشگاه خبرنگاران، اوباما در این باره گفت: «مجموعه بي‌سابقه‌اي از تحريم ايجاد کرديم که درآمدهاي نفتي ایران را بيش از نصف کاهش داد و پاسخ مردم ايران اين بود که بايد مسير جديدي در تعامل با جامعه جهاني و رسيدگي به اين تحريم‌ها در پيش بگيرند. و اين شد که پرزيدنت روحاني به قدرت رسيد. البته اين بدان معنا نيست که ما بايد به او يا هرکس ديگري در ايران اعتماد کنيم. براي اولين بار در يک دهه گذشته، ما پيشروي‌هاي برنامه هسته‌اي ايران را متوقف کرديم. ما نه‌تنها اطمينان حاصل کرده‌ايم که در فردو و نطنز سانتريفیوژهاي جديد نصب نمي‌شود بلکه از آنها خواسته‌ايم غني‌سازي 20 درصدي خود را «تا حد صفر» به عقب برانند.»
نقاشی نتانیاهو محقق شد
رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه به اظهارات سال گذشته نتانیاهو در سازمان ملل اشاره کرد و گفت که او توانسته است با توافق اخیر ژنو نگرانی نتانیاهو را برطرف کند. وی در این‌باره گفت: «اظهارات نتانياهو را که سال گذشته در سازمان ملل ايراد شد، به خاطر بیاورید. تصوير يک بمب، او به غني‌سازي 20 درصدي اشاره داشت. نگراني اين بود که اگر ايران به مقادير زياد از اين نوع اورانيوم دست يابد، ظرفيت کافي براي پيشروي و ساخت يک بمب هسته‌اي را خواهد داشت. ما اين مقدار را به صفر مي‌رسانيم. ما پيشروي تاسيسات اراک را متوقف مي‌کنيم. ما هر روز بازرسان را در فردو و نطنز خواهيم داشت. بازرسي‌هاي بيشتر در اراک انجام خواهد شد و در نتيجه، در اين دوره 6 ماهه، ايران نمي‌تواند برنامه خود را به پيش ببرد يا به ذخاير اورانيوم غني‌شده‌اش (غناي بالا) بيفزايد.»
فقط کمی شیر آب باز شد
اما از نگاه اوباما، ایران چه امتیازاتی در قبال این اقدامات گرفته است؟ اوباما معتقد است امتیاز چندانی به ایران نداده است. وی اظهار داشت: «هم‌اکنون آنچه ما در عوض اين اقدامات انجام داده‌ايم، اين تحريم‌ها به قوت خود باقي مي‌ماند. زيرساخت تحريم‌ها در بخش نفت، مالي و بانکي باقي می‌ماند. کاري که ما کرديم اين بود که کمي شير آب را باز کرديم و همانطور که گفتيم، حداکثر هفت ميليارد دلار از يکصد ميليارد دلار دارايي آنها که در نتيجه تحريم‌هاي ما مسدود شده است، آزاد مي‌شود. بدين ترتيب زمان و فضاي لازم براي ما به وجود مي‌آيد تا ببينيم آيا آنها می‌توانند در يک مسير، يک توافق جامع و دائمي که به ما اطمينان مي‌دهد آنها قصد ساخت بمب هسته‌اي ندارند، حرکت کنند».
توافق نمی‌کردیم تحریم‌ها فرومی‌ریخت
اوباما در ادامه درباره ضرورت مذاکرات هسته‌ای و توافق ژنو گفت. او تصریح کرد: «در صورت عدم توافق ژنو، بیم آن می‌رفت تحریم‌ها علیه ایران فرو بریزد». وی گفت: «زمان توافق تناسب دارد. يکي از مسائلي که ما را هميشه نگران می‌کرد اين بود که اگر در تلاش براي حل و فصل ديپلماتيک اين مساله حسن نيت نشان ندهيم، تحريم‌ها به تدريج فرو مي‌ريزد. به خاطر داشته باشيد دو سال کار فشرده ديپلماتيک موجب شد اين تحريم‌ها شکل بگيرد. اينها فقط تحريم‌هاي يکجانبه آمريکا نيست بلکه تحريم‌هايي هستند که در آن روسيه، چين و برخي از متحدانمان از جمله کره‌جنوبي و ژاپن که تحريم‌ها را پرهزينه می‌بينند، مشارکت دارند. اما به همين علت است که اين تحريم‌ها مفيد واقع شده‌اند. آنچه مورد تاکيد ما است اينکه هيچکدام از تحريم‌ها کليدي لغو نمي‌شوند، ما يک روزنه کوچک باز مي‌کنيم که آنها (ايراني‌ها) از طريق آن مي‌توانند به بخشي از درآمدهاي خود دسترسي پيدا کنند اما ما می‌توانيم آن را کنترل کنيم و اين لغو برگشت‌پذير است. در طول اين دوره
6 ماهه اگر ايران نشان دهد که پايبند به توافقنامه نيست و در مذاکره حسن نيت ندارد، ما می‌توانيم تحريم‌ها را بازگردانيم و حتي آنها را تشديد کنيم. اما خلاصه کلام اين است. در نهايت، هدف من به عنوان رئيس‌جمهور ايالات متحده آمريکا - حرفي که علني و غيرعلني همه جا گفته‌ام- اين است که ايران را از رسيدن به سلاح هسته‌اي بازدارم. اما همچنين گفته‌ام که بهترين روش براي بازداشتن ايران از رسيدن به سلاح هسته‌اي يک راه‌حل جامع و قابل تاييد ديپلماتيک است بدون اينکه گزينه‌هاي ديگر از روي ميز حذف شود البته اگر در رسيدن به اين راه‌حل شکست بخوريم. مهم است که اين موضوع را در 6 ماه آينده محک بزنيم و مراقب باشيم که وقتي در حال مذاکره هستيم، آنها مخفيانه موقعيت خود را ارتقا ندهند يا در شرايط ميداني داخل ايران تغيير ايجاد نکنند. اگر در پايان شش ماه مشخص شود که ما نمي‌توانيم به معامله برسيم، در موقعيت بدتر قرار نخواهيم داشت و در واقع اهرم بيشتري در برابر جامعه جهاني براي ادامه تحريم‌ها و حتي تشديد آنها در اختيار خواهيم داشت. از طرف ديگر، اگر بتوانيم به معامله برسيم، آنچه که از طريق حل و فصل ديپلماتيک اين مساله به دست می‌آوريم، واقعاً بيشتر از دستاوردي است که از طريق ديگر گزينه‌هاي در دسترس خود به آن مي‌رسيم.»
آرزوی برچيدن پیچ و مهره‌ها
رئیس‌جمهور آمریکا به گزینه مطلوب خود در مقابله با ایران هسته‌ای هم اشاره کرد. او در توضیح آنچه مطلوب وی از مذاکرات است، گفت: «اگر گزينه‌اي داشته باشم، اگر ما مي‌توانستيم گزينه‌اي ايجاد کنيم که در آن ايران تک‌تک پيچ و مهره‌هاي برنامه هسته‌اي‌اش را برچيند و احتمال داشتن برنامه هسته‌اي را براي هميشه فراموش کند و بدين طريق از توانمندي‌هاي نظامي‌اش نيز خلاص شود، اين گزينه را در پيش مي‌گرفتيم. اما آن گزينه خاص وجود ندارد. از اين رو ما ناچاريم با توجه به گزينه‌هاي موجود تصميم‌گيري کنيم و بهترين راه را براي اطمينان يافتن از اينکه ايران به سلاح هسته‌اي نمي‌رسد، انتخاب کنيم. ما به تلاش خود براي به چالش کشيدن اقدامات آنها ادامه می‌دهيم. ما تسليم تهديداتي که عليه دوستان و متحدانمان در منطقه وجود دارد، نمي‌شويم و اين نکته را کاملا روشن کرده‌ايم. تعهد ما به امنيت اسرائيل خيلي مقدس است و آنها اين را می‌دانند. آنها هيچ شکي در اين باره ندارند.»
مدل مقابله با شوروی
رئیس‌جمهور آمریکا مدل مقابله آمریکا با اتحاد جماهیر شوروی را هم یک مدل مطلوب برای مقابله با ایران دانست. استقبال اوباما از مدل شوروی در حالی است که او طی ماه‌های اخیر بارها تاکید کرده کشورش قصد تغییر نظام در ایران را ندارد. او تصریح کرد: اگر ما بتوانيم به همان روشي که رونالد ريگان با جماهير شوروي مذاکره می‌کرد و در ضمن آنها را به چالش مي‌کشيد، درباره برنامه هسته‌اي ايران مذاکره کنيم، يک تهديد حساس و موجوديتي در زرادخانه آنها از بين مي‌رود و به ما امکان مي‌دهد در نهايت بر آنها پيروز شويم، بدون اينکه نگران تشديد تنش‌ها يا روشن شدن جرقه مسابقه تسليحات هسته‌اي در پرتنش‌ترين منطقه دنيا باشيم. رئیس‌جمهور آمریکا درباره نزدیکی مناسبات کشورش با رژیم صهیونیستی و بنیامین نتانیاهو نیز گفت: «همکاري‌هاي نظامي ايالات متحده با اسرائيل هيچوقت مثل الان نبوده، همکاري‌هاي اطلاعاتي ما با اسرائيل هيچوقت به اين حد نبوده است، حمايت ما از امنيت اسرائيل هيچوقت به اين قوت نبوده است. گروه 1+5 و جامعه جهانی به دقت جزئیات و ابعاد یک معامله نهایی را بررسی می‌کند. و ما با همه دوستان خود از جمله اسرائیل درباره این هدف نهایی مشورت خواهیم کرد. و اگر نتوانیم به این نقطه برسیم؛ آنگاه معامله نکردن بهتر از یک معامله بد خواهد بود». در ادامه، اوباما در پاسخ به سوالات حاضران گفت: در رابطه با مرحله نهايي من مي‌خواهم خاطرنشان كنم كه هيچ‌چيز در اين توافقنامه يا سند وجود نداردكه حق غني‌سازي به ايران بدهد. ما مي‌توانيم يك توافق نهايي را تصور كنيم كه به ما اطمينان مي‌دهد حتي اگر آنها توانمندي ناچيز غني‌سازي داشته باشند اينقدر محدود خواهد بود و بازرسي‌ها به حدي سرزده خواهد بود كه به ظرفيت آستانه هسته‌اي نخواهند رسيد. اوباما تصريح كرد: اگر ما نتوانيم به يك نتيجه جامع و نهايي قابل قبول براي خودمان، جامعه جهاني و گروه 1+5 برسيم؛ آنگاه فشارهايي كه الآن بر آنها وارد كرده‌ايم و گزينه هايي كه من گفته‌ام از آنها استفاده مي‌كنم. از جمله گزينه نظامي را مد نظر قرار مي‌دهيم و براي آن آماده مي‌شويم. اين حرف هميشگي ما بوده است و تغييري نمي‌كند. اوباما همچنين در پاسخ به سوال يكي از حاضران، احتمال توافق در گام نهايي را 50 - 50 دانست.