تصوری که ملتهای کشورهای مختلف از حاکمیت، قدرت، فرهنگ و به کل تواناییهای یک کشور مثل آمریکا دارند بیش از آنکه متکی به مولفههای حقیقی قدرت مثل «گزینههای روی میز» باشد وابسته به مراکز غیر دولتی آمریکایی- اسرائیلی است که مدیریت این تصویرسازی جهانی را برعهده دارند. دیپلماسی عمومی به عنوان ابزار موازنه نرم به صورت واضح مفهومی است غربی که تابهحال مهندسی معکوس آن در جوامع مختلف غیرآمریکایی چندان موفق نبوده است هر چند مدعیان بسیاری در کشور خودمان دارد. اولین مرحله دیپلماسی عمومی ارتباطگیری با مردم جامعه دشمن شامل سیاستمداران، اساتید، دانشجویان، صاحبان رسانه، معلمان و حتی دانشآموزان است. مسیرهای ایجاد ارتباط بعضا مبتنی بر راهکارهایی ساده مثل ارسال پیامهای تبریک مناسبتی است اما در اغلب مواقع پیچیدگی روابط به اندازهای کم است که گمان خطر را در ذهن مخاطب از بین میبرد. بهطور مثال هرگز یک استاد دانشگاه ایرانی از ارتباطگیری علمی ایمیلی یا حتی حضوری در یک کنفرانس چندملیتی آموزشی با همتای خود در دانشگاه کلمبیا یا هاروارد احساس خطر نمیکند. آنچه امروز میخواهیم به آن بپردازیم معرفی یکی از بزرگترین مدیران طرح دیپلماسی عمومی آمریکا در جامعه ایران است که تاکنون موفق شده تیمی از رسانههای زنجیرهای در کشورمان را با کمترین هزینه مدیریت و ساماندهی کند. از پروژه قتلهای زنجیرهای گرفته تا طرح مصالحه با آمریکا همه و همه به واسطه مدیریت برتر یک مرد با موفقیت نسبی تا اینجای کار به پیش رفته است.
گری سیک بیش از 20 سال است که در عرصه سیاست آمریکا هیچ پست دولتی برعهده ندارد! او در ایران به عنوان مشاور پیشین کاخ سفید در آژانس امنیت ملی آمریكا و استاد دانشگاه کلمبیا معرفی میشود. از چند ماه پیش تاکنون هفتهای نیست که با یک یا چند رسانه ایرانی گفتوگوی اختصاصی نداشته باشد! اما حرفه اصلی او چیست؟
گری سیک براساس رزومه چندخطی و کوتاهی که در ویکیپدیا از او عنوان شده مدیر پروژه «خلیج 2000» نیز هست. وی خود در کتابش ماموریت این پروژه را اینگونه تعریف میکند: «گلف 2000 در سال 2000 به دنبال تلاشهای فوق تصور انجام گرفته در اوج جنگ سرد (آمریکا و شوروی سابق)، از جمله برنامههایی مانند پاگواش و دارتموث برای توسعه تماسهای شخصی و گفتوگو در سراسر خطوط گسل سیاسی و نظامی شکل گرفت.»پس مشخص شد که تجربه موفق آمریکا در ارتباطگیری با نخبگان روس در دوران جنگ سرد مقدمه آغاز این طرح درباره ایران بوده است. عینا همین مقدمه به صورت آشکار در صفحات اینترنتی مراکزی مانند سازمان پاگواش و رهپویان صلح نیز دیده میشود که با شعار ارتباطگیری با نخبگان جامعه ایرانی بدون انگیزشهای سیاسی(!) تاکنون موفق به تاثیرگذاری مستقیم بر خواستها، تمایلات، آرمانها و برآوردهای سیاسی بخشی از اساتید دانشگاه، روزنامهنگاران، نخبگان سیاسی و حتی دیپلماتهای ایرانی شدهاند. براساس آنچه تجربه جنگ سرد به آمریکاییها آموخته در شرایطی که ارتباطات افراد دولتی و حتی نخبگان غیر دولتی دو کشور برای آنها عواقب جدی میتواند به بار بیاورد بهترین شکل تقسیم کار چنین است که مجموعهای از عوامل بازنشسته با وزن علمی بسیار خوب در ویترین مراکز غیر دولتی مانند موسسات «پاگواش»، «لیختن اشتاین»، «رهپویان صلح»، «خلیج 2000» و ... قرار گیرند. به این ترتیب توجیه ارتباطات دیپلماتهای ایرانی یا خبرنگاران و نویسندگان و اساتید دانشگاهی با مجموعهای از مدیران سابق دولت آمریکا که اتفاقا بعضا «مواضع ضد صهیونیستی» نیز از خود بروز میدهند میتواند یک استراتژی حفاظتی عالی محسوب شود.
برای پایش اندازه موفقیت گری سیک بد نیست نگاهی به صفحه فیسبوک یا توئیتر وی داشته باشیم. مجموعهای از افراد شناخته شده و تاثیرگذار در جامعه ایرانی از جمله مدیران مشهورترین رسانههای داخلی با شهرت «زنجیرهای» از آشکارشدن ارتباط رسمیشان با «استاد دانشگاه کلمبیا» که اتفاقا متخصص «ایران» نیز در آژانس امنیت ملی آمریکاست، ابایی ندارند! بسیاری از سیاستمداران ایرانی صحبتهای این جاسوس کارکشته را به عنوان نمادی از «طبقه روشنفکر و عاقل آمریکایی» ملاک تصمیمسازی و تحلیل سیاستهای آینده دولت آمریکا قرار میدهند. بازمیگردیم به مقدمه بحث... دیپلماسی عمومی ابزار تاثیرگذاری بر تحلیلها و برآوردهای یک جامعه از رفتار حریف است. این دیپلماسی عمومی است که با دستی نامرئی اذهان عمومی را با مدیریت درازمدت به سمت مصالحه با دشمن پیش میبرد. میان نظام و ملت فاصله ایجاد میکند و کلید گرهگشای مشکلات روزمره داخلی را در دست دشمن نمایش میدهد.
مهم نیست جامعه و نخبگان شما چقدر از منظر عقلانی قدرتمند و هوشمند هستند. وقتی دریچه اذهان به سمت نقشآفرینی و توطئهسازی دشمن باز شد یعنی خطر سقوط عقبه از درون مرزها جدی است. حال همیشه یک عده پادوی داخلی پیدا میشوند که طرحهای پیچیده عملیات روانی حریف را از طریق عوامل خود «خواست مردم» جلوه دهند. مهم این است که یکی از دلایل فروپاشی از درون شوروی بزرگ 32 سال دیپلماسی عمومی مدیرانی مثل گری سیک و برژینسکی به جهت مهندسی اذهان یک نسل از جامعه این کشور بود.
اکنون باید به یک سوال مهم پاسخ دهیم. چه کسانی هزینه این نهادهای غیر دولتی فعال در حوزه ارتباط گیری با اقشار مختلف جامعه رقیب را برعهده دارند؟ دولت؟ دستگاه فرادستی سیاست خارجی یا شرکتهای تجاری؟
در صفحه اختصاصی پروژه گلف 2000 به ریاست گری سیک آمده است: هزینه کنفرانسها و اقدامات این مرکز توسط بنیاد آلتون جونز، بنیاد فورد، بنیاد مک آرتور، بنیاد راکفلر و موسسه جامعه باز جورج سوروس تامین میشود. علاوه بر اینکه شرکت نفتی اگزون موبیل – بزرگترین شرکت نفتی جهان- متعلق به برادران فراماسون راکفلر نیز از حامیان تجاری این پروژه محسوب میشود.
همه بنیادهای عنوان شده در این لیست خود در ارتزاق از یک کیسه مشترکند؛ بنیاد برادران راکفلر! بزرگترین خانواده در جهان که چرخ فراماسونری را میگردانند! جالب توجه است که حتی هزینه شورای روابط خارجی آمریکا نیز به صورت رسمی برعهده همین بنیاد است! اینجاست که منبع خطدهی آشکار فردی مثل گری سیک درباره جنگ یا صلح در کشور ما مشخص میشود. فیالواقع گریسیک بازوی غیررسمی دستگاه سیاست خارجی آمریکا است که یک بار بنا بر مقتضیات زمان بر طبل جنگ با ایران میکوبد و بار دیگر براساس اطلاع از بیتاثیری جنگ، پروژه صلح میان ایران و آمریکا و اسرائیل را در دستور کار قرار میدهد. حمایت جورج سوروس که پدر انقلابهای رنگی در کشورهای دشمن آمریکا شناخته میشود و برای پیروزی فتنه 88 هزینههای آنچنانی را به جان خریده از موسسهای که پروژه صلح خاورمیانه را با محوریت ایران اجرا میکند اینگونه به آسانی توجیه میشود. پس مشخص شد که اولا همیشه پای نفت و منافع اقتصادی نیز در میان است و ثانیا تفاوتی میان جنگطلبان و صلحطلبان آمریکایی- اسرائیلی در اصول وجود ندارد. همین گری سیک که در دوره اصلاحات میزبان و برگزارکننده کنفرانسهایی با حضور افراطیترین چهرههای برانداز نظام در دانشگاه کلمبیا بود در دهه قبل زمینهسازی برای حضور احمدینژاد در همین دانشگاه را برعهده داشت و امروز صحبت از لزوم مبارزه با جنگطلبان افراطی در ایران و اسرائیل و آمریکا میکند! بررسی نشست و برخاستها و ارتباطات وی در جامعه ایرانی و آمریکایی و حتی میان دوستان صهیونیست نشان از این دارد که وی به عنوان سرتیم اجرایی پروژه صلح خیلی هم اصول افراطی در مبارزه با ایران دارد اما ماهرانه تلاش میکند کبوتر صلح را روی دست چدنی آمریکا فرود آورد.
حکایت تعامل و دوستی نخبگان، روزنامهنگاران و برخی دیپلماتهای ایرانی با بزرگان دستگاه سیاست خارجی آمریکا که به خرج بنیاد برادران راکفلر دم از لزوم آشتی ایران و آمریکا میزنند و مخفیانه دست ایرانیان را در حاشیه کنفرانسهای پاگواش و لیختناشتاین و نایاک و رهپویان صلح در دست جنایتپیشگان صهیونیست و رؤسای سابق سیا و موساد میگذارند، داستان دوستی گرگ و میش است. گرگ از این جهت که هدف نهایی همه آنها دریدن ایران با روشهای بعضا متضاد است اما مراد از مَثل میش در این رابطه ضعف ایران در مقابل قدرت آمریکا نیست بلکه در رابطهای که صداقت مضحکترین قانون به شمار میرود، آن که به نام حفظ منافع ملی مهندسی میشود، در موضع ضعف قرار دارد. بازتعریف مجدد منافع ملی به نحو دلخواه دشمن از مزایای بزرگ طرح دیپلماسی عمومی آمریکاست. اکثر قربانیان به این خاطر داوطلبانه به همکاری درازمدت با دشمن تن دادهاند که مسیری برای ایجاد تغییر در جامعه آمریکا یا حتی اسرائیل ایجاد کنند. تصور آنها این است که حقیقتا سیاستمداران زیادی در ردههای بالای قدرت در آمریکا وجود دارند که خواهان قربانی کردن اسرائیل هستند. این تصویری است که دشمن برای ایجاد آن به امثال گری سیک و بسیاری دیگر حاشیه امن ارتباطگیری با ایرانیان را مشتاقانه میبخشد! راهکار مبارزه با چنین طرحهایی تنها یک اصل ساده است؛ پرهیز جدی از ارتباطگیری با دشمن! مهم نیست این ارتباطگیری در حاشیه یک کنفرانس علمی به نام جامعه جهانی نخبگان باشد یا در ذیل جلسات دوستانه سیاسی به نام حل مناقشات جهانی! دیپلماسی عمومی طرح 50 ساله آمریکا در حوزه سیاست خارجی است که هرگز جزوه ضد آن در دانشگاههای خودی تهیه نشده است اما مشتاقانه در دانشکدههای روابط بینالملل ایرانی و آمریکایی و اروپایی به جهانیان تدریس میشود تا مسیر «ارتباطگیری» همچنان باز بماند. این نقشه قدیمی دشمن است که هنوز فیل ماهی از آن صید میکند! فراموش نکنیم!