بهزاد مهركش، گروه سیاسی: این روزها کمتر رسانهای یافت میشود که در روز حداقل یک تیتر درمورد محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه نداشته باشد. به عبارت دیگر ظریف این ایام به تیتر یک رسانهها تبدیل شده و توجه به اینکه این اتفاق از چه جهت در حال رخداد است کمی مهم به نظر میرسد. نگاهی گذرا به اظهارات وزیر امور خارجه در سه ماه گذشته به وضوح پاسخ این پرسش را خواهد داد. آقای ظریف حاشیهسازترین وزیر کابینه شده است. به گزارش «وطنامروز» در ادامه به برخی از حاشیههای مطرح شده درباره وزیر امور خارجه اشاره میشود. با دختر نانسی پلوسی!
محمدجواد ظریف در شهریورماه سال جاری در صفحه توئیتر خود، عید «روش هشانا» سال نو میلادی عبری را تبریک گفته است. در واکنش به این توییت، دختر نانسی پلوسی، رئیس سابق مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا در پاسخ به تبریک وزیر امور خارجه کشورمان نوشت: «متشکرم، سال جدید اگر با پایان انکار هولوکاست از سوی ایران همراه بود، شیرینتر میشد.» ظریف نیز در پاسخ نوشت: «ایران هیچگاه هولوکاست را انکار نکرده است، فردی که هلوکاست را انکار کرد، رفت. سال جدید مبارک».
بعد از رد و بدل شدن نظرات درباره هلوکاست و انکار آن میان وزیر امور خارجه ایران و دختر نانسی پلوسی این اقدام به طور گسترده مورد توجه کاربران اینترنت قرار گرفته و منتشر شد. بعد از این اقدام، ظریف در گفتوگویی اختصاصی با شبکه آمریکایی ايبيسي در پاسخ به پرسش مجري برنامه در خصوص سخنان رهبر انقلاب مبني بر «افسانهبودن هولوکاست» گفت: «هولوکاست افسانه نيست؛ کسي درباره افسانهبودن آن صحبتي نکرده است». وی گفت: ایران هولوکاست را به عنوان جرمی شنیع و کشتارجمعی محکوم کرد. او همچنین واژه «افسانه» را که در سایت انگلیسی رهبری ایران در توصیف هولوکاست آمده است را ناشی از ترجمه ضعیف دانست. این صحبتهای وزیر امور خارجه در حالی است که رهبر معظم انقلاب، ۱۸ اسفندماه سال ۹۰ در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری فرمودند: «در یک کشورى کسى به افسانه هولوکاست اعتراض میکند، میگوید من قبول ندارم، او را زندان مىاندازند، محکومش میکنند که چرا یک حادثهپندارى تاریخى را انکار میکنى!» همچنین رهبر معظم انقلاب، 27 شهریور 91 در دانشگاه علوم دريايى امام خمينى(ره) نوشهر فرمودند: «امروز در بسیارى از کشورهاى غربى کسى جرأت ندارد که واقعه مجهولالحال هولوکاست را زیر سوال ببرد». البته اظهارنظر ظریف درباره محمود احمدینژاد نیز باعث برخی انتقادات شد. به اعتقاد منتقدان اظهارنظر او زیبنده وزیر امور خارجه نبوده است.
ظریف بستری میشود
صحبتهای عجیب وزیر امور خارجه به اینجا ختم نشد و این اظهارات، شروعی برای ادامه حاشیهسازیهای وی بود.در تاریخ 16 مهر برخی رسانهها با تیتر بزرگ در صفحه اول خود نوشتند: «ظریف: مکالمه روحانی با اوباما و دیدار طولانی من با جان کری نابجا بود».این خبر بلافاصله با واکنشهای متفاوتی روبهرو شد، آقای ظریف نیز بدون هیچ توضیحی درباره اینکه کدام بخش از خبر را نفی میکند، با کلیگویی به تکذیب آن پرداخته و در صفحه فیسبوک خود آورده بود با دیدن این خبر به اندازهای تحتفشار عصبی قرار گرفته که راهی بیمارستان شده است! رسانههای داخلی و خارجی نیز همین بخش از اظهارات آقای ظریف را نقل کرده و با استناد به آن انبوهی از ناسزا و تهمتهای ناروا را روانه کیهان کرده بودند. ظریف در بخش دیگری از یادداشت خود آورد: بدتر از آن، افرادی که خود را قاضی صداقت بنده دانسته و با تیتر کوچک صداقت مرا میستایند، با بزرگترین تیتر ممکن جملهای را از من بهعنوان نقل قول مستقیم منتشر کردند که با آنچه گفته بودم، مطابقت نداشت. بعد از اظهارات وزیر امور خارجه در صفحه فیسبوک خود، برخی رسانهها اینگونه پاسخ دادند: سخنگوی کمیسیون امنیت ملی در نطق میاندستور، اظهارات منتشر شده درباره ظریف را تکذیب نکرده است. از وزیر امور خارجه خواستند توضیح دهد که با وجود تاکید اعضای کمیسیون امنیت ملی بر صحت خبر چگونه هنوز هم این خبر را تکذیب میکند؟ منصور حقیقتپور، نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز در پاسخ به خبرآنلاین که پرسید نقل قول منتسب به وزیر امور خارجه مبنی بر اینکه «مکالمه روحانی با اوباما و دیدار طولانی من با جانکری نابجا بود» صحت دارد یا نه؟ گفت: آقای ظریف نگفتند که کارشان نابجا بوده است اما قبول داشتند که براساس اشاره مقام معظم رهبری پاسخ به تماس تلفنی اوباما و طولانی شدن دیدار با جان کری، اشتباه بوده است. وی به نقل از وزیر امور خارجه ادامه داد رفتار آمریکاییها در این سفر غیرقابل پیشبینی بوده است. به همین دلیل هم رئیسجمهور درخواست دیدار با باراک اوباما را نپذیرفتند اما در مواردی مثل پاسخ به درخواست وزیر خارجه آمریکا در حاشیه نشست 1+5 که قبلا هم از سوی آقای جلیلی به درخواست مذاکره با برنز پاسخ مثبت داده شده و نفس مذاکره با طرف آمریکایی در این سطح معمول بوده، بهتر بود که این مذاکره نیم ساعت به طول نمیانجامید و کوتاهتر میبود. در مورد پاسخ به تماس تلفنی رئیسجمهور آمریکا هم باید در لحظه تصمیمگیری میشد. این تصمیم لحظهای بوده و اشتباه شده است.
حقی که کسی ندید
در ادامه روند اظهارات حاشیهساز ظریف و بعد از توافق ایران با گروه 1+5، وی بارها در سخنرانیهای مختلف اشاره کرد براساس این توافقنامه حق غنیسازی برای ایران به رسمیت شناخته شده است.
این اظهارنظر از سوی وزیر امور خارجه کشورمان در حالی صورت گرفت که وزیر خارجه آمریکا و رئیسجمهور این کشور بارها در سخنان خود که آخرین مورد آن به 2 روز گذشته در اندیشکده بروکینگز مربوط میشود، ایران را محروم از حق غنیسازی دانسته و به صراحت مکررا اعلام کردهاند توافق ژنو به هیچوجه حق غنیسازی ایران را به رسمیت نشناخته است. نکته جالب دیگر اینکه حتی هاشمیرفسنجانی نیز معتقد است حق غنیسازی ایران به رسمیت شناخته نشده است. با وجود این اظهارات متناقض و ادعای مکرر وزیر امور خارجه مبنی بر رسمیت یافتن حق غنیسازی ایران در توافق ژنو، حداقل این دوگانگی برای مردم شکل میگیرد که این چه تفاهمنامهای است که امضاکنندگان مشترک آن کاملا متفاوت اظهارنظر میکنند، به عبارت دیگر آیا طرف مذاکرات ایران قابل اعتماد است؟ نکته مهم دیگر در این بین اظهاراتی دیگر از جناب آقای ظریف است که برخلاف آنچه دولت به عنوان خط اعتدال و لازم دانستن حق نقد بیان داشته است، منتقدان بخشهایی از توافقنامه ژنو را متهم به همراهی با صهیونیستها کرده است. این موضوع نیز با انتقادات وسیع رسانهها مواجه شد و از وزیر خواستار خویشتنداری و نقدپذیری شدند.
ابوموسی
اظهارنظر حاشیهساز دیگری از ظریف که توسط اقشار مختلف مردمی مورد اعتراض قرار گرفت و دوباره او را به تیتر رسانهها تبدیل کرد خبر منتشر شده از وی در جریان سفر به کویت درباره جزایر سهگانه ایران بود. بنابر گزارش سایت حامی دولت عصر ایران، ظریف در پاسخ به مساله جزایر سهگانه در ایران گفت تهران آماده گفتوگو درباره یکی از این جزایر به نام «ابوموسی» است. گفتنی است، موضع رسمی و غیرقابل تغییر جمهوری اسلامی در سالهای گذشته، لایتغیر بودن و غیرقابل مذاکره بودن تعلق جزایر سهگانه به ایران است. همچنین اکثر رسانههای معتبر منطقه بویژه 2 روزنامه الشرقالاوسط و القدسالعربی این خبر منتشر شده را تایید کردند و خبرگزاری فرانسپرس نیز این مطلب را به نقل از آنها روی خروجی خود قرار داد. همچنین گفتنی است، خبرگزاری رویترز نیز مطلبی به نقل از ظریف منتشر کرد مبنی بر اینکه «تهران آماده گفتوگو درباره یکی از این جزایر به نام ابوموسی است.» بعد از این اظهارات مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه در اینباره توضیحاتی را ارائه کرد و در حقیقت تکذیب دیگری به تکذیبیههای متوالی جناب آقای ظریف اضافه شد. سخنگوی وزارت امور خارجه درباره انتشار غیردقیق اظهارات ظریف در کویت گفت: براساس نوار ضبط شده موجود، خبرنگاری راجع به جزایر ایرانی سوال کرد که وزیر امور خارجه پاسخ داده است: «سوءتفاهم درباره ابوموسی از طریق گفتوگو قابل حل است».
قدرت نظامی و ظریف
تازهترین اظهارنظر جنجالی ظریف به اظهارات اخیرش در دانشگاه تهران مربوط میشود. وزیر امور خارجه ایران در اظهارات خود که با واکنش منفی طیفهای مختلف اجتماعی در داخل کشور روبهرو شد، گفته بود: «آیا فکر کردید آمریکا که میتواند با یک بمب تمام سیستم دفاعی ما را از کار بیندازد از سیستم دفاعی ما میترسد؟ آیا واقعا به خاطر قدرت نظامی، آمریکا جلو نمیآید؟ براساس کدام سند فکر میکنید آمریکا میتواند به اطلاعات نظامی ما دست پیدا کند؟» هرچند ظریف یک روز بعد از این اظهارات با انتشار بیانیهای سعی کرد حرفهای خود را تصحیح کند اما ایراد چنین سخنی از سوی وزیر امور خارجه ایران موضوعی نبود که رسانهها و مقامات غربی به راحتی از کنار آن بگذرند. این در حالی است که توان نظامی ایران نهتنها نقش بازدارندگی موثر در حمله احتمالی دشمنان جمهوری اسلامی داشته است بلکه نقش تعیینکننده کشورمان در تحولات منطقهای بویژه در مسائل عراق و سوریه، معادلات کشورهای غربی را به هم ریخته است. به نظر میرسد این اظهارنظرهای حاشیهساز از سوی وزیر امور خارجه که به نوعی نماینده کشور در مجامع بینالمللی محسوب میشود موجب مخدوش شدن جایگاه داخلی و بینالمللی وزارت امور خارجه خواهد شد. به نظر میرسد جناب آقای ظریف باید بیشتر درباره نحوه اظهارنظرهای خود دقت و تامل کرده و همچنین در تراز وزارت امور خارجه ایران با رسانههای داخلی رفتار کند.