گروه سیاسی: در رسانههای کشورهای حاشیه خلیج فارس چه خبر است؟ رسانهها و دیپلماتهای اماراتی از چه سخن میگویند؟ بهرغم آنکه خانم مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران ادعای پر سر و صدای رسانههای عربی مبنی بر موافقت ایران برای گفتوگو درباره جزایر سهگانه بویژه ابوموسی را تکذیب کرد؛ اما گویا آنچه اعراب، خاصه اماراتیها میبینند؛ فراتر از این ادعاها و تکذیبیهها باشد. روز گذشته پایگاه آمریکایی (Defence News) که از شرکای تجاری شبکه CBS آمریکا است، مدعی شد؛ ایران و امارات عربی متحده مقدمات لازم برای انعقاد توافقی درباره جزایر ایرانی مورد ادعای شیخنشین امارات را فراهم کردهاند. براساس ادعای این سایت آمریکایی، منابع نزدیک به مذاکرات بین ایران و امارات عربی متحده اعلام کردند توافق بین ایران و امارات درباره انتقال مالکیت جزایر استراتژیک به شیخنشین حوزه خلیجفارس در دیدار اخیر شیخ عبدالله بنزایدآلنهیان از تهران مطرح شده است. به گفته همین منابع، پاسخ به این درخواست در دیدار هفته گذشته محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران از امارات عربی متحده ارائه شده است اما پیامی که ظریف حامل آن بوده، چیست؟ تسنیم به نقل از تئودور کاراسیک، مدیر تحقیقات و توسعه در مؤسسه تحلیلهای نظامی خاور نزدیک و خلیج [فارس] نوشت که دو کشور در آستانه دستیابی به توافقی درباره این مساله هستند. وی مدعی شد: «دیدار شیخ عبدالله از تهران بر مساله جزایر متمرکز شده بود و طرف ایرانی واکنش مثبتی نشان داد. وزیر امور خارجه ایران سریعا به ابوظبی آمد تا با شیخ خلیفه بن زاید آل نهیان و سایر رهبران ارشد دیدار کند و یک توافق قابل اجرا را برای انتقال جزایر به امارات در کنار حفظ حقوق ایران در بستر دریا فراهم آورد.» ماجرا چیست؟
موج خبری وسیعی که این روزها در میان رسانههای کشورهای حاشیه خلیج فارس درباره جزایر ایرانی به راه افتاده، اگرچه هیچ تاثیری بر مالکیت ایران بر این جزایر نخواهد داشت اما یک نگرانی را در درون کشور دامن میزند. قاعدتا در ایران همه گروهها و جریانهای سیاسی نسبت به تعلقات بومی مسؤولان وزارت امور خارجه اطمینان داشته و دارند. از سوی دیگر این موضوع بدیهی که هیچ کسی در ایران حق ندارد درباره خاک خود وارد مذاکره شود نیز لازم به یادآوری برای مسؤولان دیپلماسی نیست اما آنچه موجب نگرانی میشود؛ رفتار شیخنشین امارات است. آنان سالهاست که درباره جزایر ایرانی ادعاهایی مطرح میکنند و عموما از رفتار ایران در قبال این ادعاها رفتارهای عصبی و شتابزده نیز داشتهاند، به گونهای که موضوع جزایر سهگانه به یکی از دستورکارهای همیشگی نشستهای کشورهای حاشیه خلیج فارس تبدیل شده است. با این حال، امرای این شیخنشین این روزها به چه دلیلی امیدوار به ادعاهای خود شدهاند؟
آیا امیدواری و توهم آنان و عمده رسانههای عربی منطقه، ناشی از مشاهده نوعی انعطاف است؟ اگر اینگونه است؛ چه انعطافهایی دیده شده که طرف مقابل چنین تصور و توهمی کرده است؟ در مناسبات میان 2 کشور چه تغییراتی صورت گرفته که آنان به چنین تحلیلهایی رسیدهاند؟ همانگونه که گفته شد؛ اعتماد به دستگاه دیپلماسی به هیچ عنوان نباید دچار خدشه شود و قاعدتا همگان باید به تکذیبیه وزارت امور خارجه در اینباره تمکین کنند اما ذکر این دغدغه نیز نابجا نیست؛ به نظر میرسد برخی اظهارات یا رفتارها باعث سوءتفاهم در امارات شده است. کارشناسان در ایران معتقدند مدل رفتاری که جمهوری اسلامی ایران در قبال مذاکرات هستهای ژنو اتخاذ کرده به هیچ عنوان قابل تسری دادن به سایر حوزههای دیپلماتیک نیست. انعطاف هستهای مطلوب ایران در مذاکرات هستهای از نوع «نرمش قهرمانانه» است که قاعدتا از همین نظرگاه نسبت به مذاکرات ژنو انتقاداتی مطرح میشود اما بدیهی است که تسری این موضوع به موضوعاتی مانند ادعای اماراتیها درباره خاک ایران، یک نرمش ذلیلانه تلقی خواهد شد. از سوی دیگر؛ یکی از نکاتی که باید درباره آن توجه ویژه داشت؛ هزینههایی است که ایجاد چنین توهمهایی در امارات به دنبال خواهد داشت. بدون تردید از بین بردن توهم ایجاد شده در امارات، هم یک پرونده چالشی دیگر را در وزارت امور خارجه خواهد گشود که هزینههای آن مشخص است و هم قاعدتا خساراتی را برای از بین بردن این توهم باید انتظار داشت.