بنیامین اثباتی: امروز در بخش ششم از کاسبی در طهران قدیم میخواهیم درباره یکی از ویژگیهای خوب کاسبی در گذشته با شما صحبت کنیم، یکی از ویژگیهایی که این روزها در هیاهوی زندگی شهری بین بعضی از کاسبها کمتر دیده میشه و به این موضوع مهم کمتر توجه دارند! بله، درست حدس زدید، موضوع مهم «کاسبی حلال». راستی قدیمیها درباره کاسبی حلال چه اعتقاد و باورهایی داشتند؟ اونا چیکار میکردند که همیشه این کسب و کارشون برکت داشت؟ یاد همتون بخیر قدیمیها که یه لقمه نون و پنیر زحمت کشیده اون زمان مثل چهار پرس برنج و جوجه این روزها برکت داشت. تا یادمون نرفته یه تشکر ویژه هم داشته باشیم از همه مخاطبان عزیز روزنامه «وطنامروز» که با تماسهای خودشون از یک طرف وظیفه ما رو دوچندان سنگینتر میکنند و از سوی دیگه برای ادامه انتشار بخش «کاسبی در طهران قدیم» دلگرمتر. ***
آقايان! خانمها! اگه 100 تا تَك تومنم تو حسابت جابهجا بشه بايد جواب بدي. آخه بعضيا فكر ميكنن اين پولاي كم حساب كتاب نداره، اگه يه سري به همين احاديث و روايات خودمون بزني، اونوقت ميفهمي كه ذرهاي اگه از حساب كسي پيش تو باشه بايد جوابشو پس بدي، آره دوست من همه چيز تو اين دنيا حساب كتاب داره.
***
پيامبر خدا فرمودهاند: عبادت ده جزء است كه نه جزء آن در طلب روزي حلاله. يه چيزي از اين جمله زيبا آدم متوجه ميشه و اون اينه كه كارِت، زندگيت و خلاصه همه دلمشغوليات تو اين دنيا، در صورتي درست پيش ميره، كه روزياي كه به دست مياري از راه حلال باشه وگرنه اينطور كه پيداست كلاهت پس معركهست. قدیمیها به این موضوع خیلی اعتقاد داشتند که یه لقمه نون حرام اگه تو زندگی آدم وارد بشه، همه چیز زندگیت بهم میریزه و یه جای زندگیت همیشه میلنگه.
***
بركت مال تو زيادي و كميش نيست، اينكه شما آقا يا خانم زحمتكش آخر شب پول ميبري خونه، نكنه يه وقت با خودت بگي امروز پولي كه درنياورديم، نه اينطور نيست خواهر من! برادر من! اون چيزي كه مهمه بركت ماله، ديدين بعضي وقتا با خودتون ميگين اين همه كارو با همون پول انجام دادم، مگه ميشه؟ آره دوست من ميشه، مطمئن باشید که ميشه. با پول حلال همیشه کارها ردیفه. انشاءالله ترازوی کسبتون همیشه روی کفه حلال سنگینی کنه.
***
بچه كه بودم، تو محلمون يه كفاشي بود. يه مغازه خيلي كوچيك، با نهايت 40 جفت كفش، يادمه يه تيكه چوبم بود كه اوس مهدي ميذاشت جلوش، تا كفشاي پارَرو به قول خودش وصله بزنه. اون وقتها هميشه يه سوال تو ذهن من بود، اينكه اوس مهدي از صبح اول وقت مياد در مغازه، از هَمَم ديرتر ميره خونه، اگه قيمت كل كفشاي تو مغازشو كه جمع ميزدين پول خيلي زيادي هم نميشد، پس چه جوري اوس مهدي 2 تا دختر فرستاده بود خونه بخت، يه پسر دانشجو هم سرو و سامون داده بود و خودش هم با يه خونه نقلي زندگی میکرد؟ راستي چه جوري؟ آره درسته، اوس مهدی همیشه توکل به خدا داشت و به رزق و روزی حلال خیلی اهمیت میداد، خدا هم دستشو گرفت و تونست همه بچههاشو سرو سامون بده. خدا رحمتت کنه اوس مهدی. یاد صفا و محبت و خوبیهای همه قدیمیها بخیر، روحشون شاد.