شادی رستمی: فیلم «دربند» شاید در وهله اول اثری سیاه‌نما و تلخ به نظر برسد؛ داستان تکراری دختری مظلوم و بی‌دست و پا در شهری پر از آدم‌های سوءاستفاده‌گر و فاسد روایت شود و بیننده هم به حالش افسوس بخورد. در حالی که اینطور نیست. طی چند سال اخیر فیلم‌های سیاه‌نما و جامعه‌ستیز کم نداشته‌ایم- به طور خاص از آثار عبدالرضا کاهانی نام می‌برم- یا حتی فیلم پرحاشیه‌ای چون «مرهم» که اغلب سوار بر جریان‌های اجتماعی مختلف با اقبال عمومی مواجه شده‌اند. ولی آثار شهبازی فرق دارند. او کم‌کار و گزیده‌کار است و با دقت فیلم می‌سازد. داستان فیلم به همان سادگی است که در دو خط ابتدایی متن بیان شد اما به مدد توانایی‌های کارگردان پیچیدگی و ظرافت خاصی می‌یابد و بیننده را با خود همراه می‌کند. ما (مخاطب) با نازنین (نازنین بیاتی) همان دختر مظلومی که تازه پا به تهران گذاشته و اسیر شرارت‌های ساکنانش شده، همراه می‌شویم و به خانه‌های شاگردان خصوصی او، فضای منزلش، دانشگاهش و هر کجا که قدم می‌گذارد سرک می‌کشیم و از واکنش‌هایش اندوهگین می‌شویم یا می‌خندیم و در نهایت می‌ترسیم. شاید فکر کنیم تهران چه شهر بدی است و چه آدم‌های رذلی در آن ساکن‌اند اما همه چیز بسته به موقعیت تغییر می‌کند. سحر بسته به شرایطش در ابتدا شاد و اجتماعی است، سپس وحشی و عصیانگر و آماده برخورد فیزیکی می‌شود و بعد از آن بشدت آسیب‌پذیر و اندوهگین و در نهایت دروغگو و خیانتکار. نه فقط او که بهرنگ و حمید نیز همینگونه‌اند و بنا به شرایط با آدم‌ها خوش هستند و از آنها بهره‌کشی می‌کنند و بعد از آن سراغی نمی‌گیرند. در جایی از فیلم حمید به نازنین می‌گوید: «تو حاضر نیستی به من کمک کنی چطور توقع داری من بیام به سحر کمک کنم؟» این فلسفه اصلی داستان است. نازنین که فردی مهربان و دلسوز است آدم نادانی جلوه داده می‌شود که به سحر کمک می‌کند. در حالی که معلوم است سحر دختر قابل اعتمادی نیست. همین شیوه روایت است که واقعیت را به بیننده می‌نمایاند که امروز اغلب آدم‌ها اینگونه‌اند و این واقعه دردناک را با شدت و حدت در صورت مخاطب می‌کوبد. والدینی که نازنین را برای تدریس خصوصی خبر می‌کنند و درصدد بهره‌کشی و خوردن حق او هستند، شاگردانی که دروغ می‌گویند، تجمعات دانشجویی که حکایت از ناآرامی فضای تحصیل نازنین دارد، همه اینها به اضافه صاحبکار و دوستان سحر که هر شب در خانه او پلاس هستند و حتی کلید دارند در ظاهر بی‌اهمیت و کم‌اثر هستند اما کلیتشان در کنار یکدیگر معنا می‌یابند و فضا خلق می‌کنند.
نازنین که در ابتدا زیر بار امضا دادن برای آگهی روزنامه نمی‌رود در نهایت به آنجا می‌رسد که از سر ترحم برای دوستش سفته‌های کلان امضا می‌کند، حتی پس از کتک خوردن و بیرون رانده شدن توسط سحر باز هم با او دوست شده و برایش دل می‌سوزاند؟
فیلم دو سکانس درخشان دارد؛ یکی پرت شدن سفته‌های پاره از شیشه بر کف اتوبان خیس و دیگری پایین آمدن نازنین پس از شنیدن خبر مهاجرت سحر. بار دراماتیک در این سکانس‌ها به قدری قوی است که بیننده را با خود درگیر می‌کند. فرم قاب پنجره و نحوه فیلمبرداری که انگار از چشم نازنین دارد وقایع را دنبال می‌کند به قدری پراسترس و سیال است که ناخودآگاه حس فشار و عصبانیت و بهت را توامان انتقال می‌دهد.
شهبازی کارگردانی است که محیط پیرامون خود را به‌خوبی می‌شناسد و از تک تک اجزای آن برای داستان خود استفاده می‌کند. اشاراتش برای شناخت کاراکتر و پیشبرد داستان کوتاه و هوشمندانه است (ترشی خوردن سحر، پولی که پدر مونا روی کمد می‌گذارد، آزار و اذیت شاگرد نازنين توسط پسران نوجوان) بیننده را به چالش می‌کشد. اما گاه سوالات بی‌پاسخی درباره وقایع به وجود می‌آیند که با پیشینه تناسب ندارند. برای مثال نازنین به چه دلیلی به سحر اعتماد کرد، در حالی که درباره مسافرت او اطلاعات داشت باز هم با دیدن مدارک و پاسپورتش اقدامی نکرد؟ یا چرا نازنین فرصت حرف زدن به فرید نداد؟ چه شد که پدر دوست نازنین احساس کرد باید برای او پول تو جیبی در نظر بگیرد؟ این اتفاقات با منطق کلی و سر راست داستان در تضادند. علاقه کارگردان و نوع میزانسن‌پروری‌اش در باب پنجره کاملا در داستان مشهود است لحظه‌ای که نازنین خبر رفتن سحر را می‌شنود و از پنجره ساختمان نیمه‌کاره به بیرون می‌نگرد، تماشای مشاجره مونا و پدرش از پشت پنجره و آزار شاگرد خصوصی از پشت پنجره نمونه‌هایی از سلیقه متفاوت شهبازی و توانایی هومن بهمنش (فیلمبردار) هستند. دربند فیلم ساده و خوش‌ساختی است که پیام‌های گل‌درشت نمی‌دهد و واقعیت را آنگونه که هست ساده و بی‌پیرایه تحویل مخاطب می‌دهد. امروز چنین آثاری در سینمای ایران به اندازه انگشتان یک دست هم نیستند.