گروه بین‌الملل: عبدالباري عطوان، كارشناس و تحليلگر مسائل منطقه‌اي در يادداشتي به نقد از نشست اخير شوراي همكاري خليج‌فارس پرداخت. در اين مطلب آمده است اجلاس سران شورای همکاری در کویت سه‌شنبه شب در حالی آغاز شد که با نشست‌های گذشته تفاوت داشت. این تفاوت به‌خاطر محورهای برنامه کاری اجلاس کویت یا سطح حضور سیاسی کشورها در آن نیست بلکه به‌خاطر مسائل تکان‌دهنده‌ای است که پیش از آغاز این اجلاس روی داد. اولین حادثه همان تصمیم عمان برای مخالفت با طرح تشکیل اتحادیه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس بود. این طرح را عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه سعودی 2 سال پیش مطرح کرد. عربستان برای تحمیل این طرح بر 5 کشور دیگر شورای همکاری فشار می‌آورد اما اکثر این کشورها در قبال آن موضع محتاطانه‌ای گرفته‌اند. رویداد دوم نیز اختلاف شدید عربستان و قطر در قبال 2 بحران سوریه و مصر است که اگر میانجیگری کویت نبود، این اختلاف طوفانی را در شورای همکاری به راه می‌انداخت. کویت موفق شد به‌طور موقت این اختلاف را مهار کند. اظهارات بن علوی، وزیر خارجه عمان در مخالفت با تشکیل اتحادیه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس با موضع خصمانه سعودی‌ها در قبال عمان همراه شد و در مقابل نیز در سطحی کمتر، عمانی‌ها تاکید کردند سخن درباره هویت کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس و پیوندهای مشترک نوعی مبالغه رسانه‌ای است که عملا ریشه‌های قوی ندارد. ما به غلط گمان می‌کردیم که مشکل کشورهای خلیج‌فارس با همسایگان خود است که آنها را به طمع‌ورزی‌های جغرافیایی و سیاسی متهم می‌کنند اما اخیرا معلوم شد که مشکلات ساختاری آنها کمتر از دیگر مشکلات نیست، تلاش برای هیمنه داخلی بیشتر از همتایان خارجی است و این موضوع کشورهای ضعیف‌تر را به عصیان واداشته است. تصمیم آمریکا مبنی بر همزیستی با ایران به عنوان یک قدرت هسته‌ای منطقه‌ای و کنار گذاشتن طرح‌های براندازی نظام سوریه از مهم‌ترین اولویت‌های غرب برای تمرکز بر موضوع خطر جهادی‌های اصولگرا در منطقه، زلزله‌ای قوی میان بیشتر کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس ایجاد کرده است. آنها باید ساختار این شورا را از لحاظ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی نوسازی کنند؛ آنچه که 100 سال قبل خوب به نظر می‌رسید، دیگر خوب نیست. ایده‌های دولت باید از دیدگاه‌های عشیره‌ای و قبیله‌ای فراتر رود. اعتراف می‌کنیم که خطر انقلاب‌های بهار عربی بر کشورهای حاشیه خلیج‌فارس شاید به دلیل ناموفق بودن دولت‌های جدید این کشور در ارائه الگوی جدید، فروکش کرده و دخالت‌های خارجی و پیامدهای داخلی آن این انقلاب‌ها را سرقت و از مسیر اصلی‌شان منحرف کرده است، مسیری که برای رسیدن به آزادی و عدالت و تغییر دموکراتیک باید طی می‌شد اما در این بین خطرات داخلی در سکوت برجسته شد. شهروندان ساکن کشورهای عرب منطقه دیگر به رشوه مالی که حاکمان آنها با منت به آنها پرداخت می‌کنند، قانع نیستند؛ رشوه مالی که سریعا تاثیر آن از بین می‌رود. این شهروندان می‌دانند که این رشوه حاکمان از ثروت کشورشان به آنها پرداخت می‌شود و نه جیب حکام. شهروندان عرب خواهان مشارکت و شفافیت بیشتر در امور هستند. علاوه بر این اختلاف طبقاتی در برخی از کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس بسیار زیاد است؛ بویژه در عربستان که ثروت انبوه و فقر شدید وجود دارد. باید انقلاب‌هایی در درون سیاست و فرهنگ این کشورها صورت گیرد و ارزش‌های عدالت‌طلبانه و مساوات و همزیستی و احترام به دیگران چه در منطقه عربی یا خلیج‌فارس یا عرصه بین‌المللی شکل گیرد و فرهنگ و مذاهب کشورها به دوری از برتری‌جویی بکار گرفته شود، نخستین اقدام در این چارچوب از بین بردن رژیم منفور و اعطای حق شهروندی به گروه‌های «بدون» (خارجی‌های بدون حق و امتیازات) است. هیچ مانعی در مسیر بدل‌شدن شورای همکاری خلیج‌فارس به اتحادیه وجود ندارد، این اقدام در سایه متغیرات منطقه‌ای و بین‌المللی اقدامی ضروری و ابزار قدرت تلقی می‌شود اما باید ارزش‌های همزیستی را در میان مردمان این کشورها احیا کرد و سپس آنها را در محیط عربی و اسلامی نهادینه کرد. این اتحادیه چطور می‌تواند با اختلاط گروه‌های دیگر باشد، در حالی که هر شیعی «مجوس» خوانده می‌شود و هر عمانی خارجی به شمار می‌آید. دول عرب منطقه از ما نمی‌خواهند که در امورشان دخالت کنیم. این حق آنهاست اما خودشان با پول و تسلیحات در امور داخلی بسیاری از کشورهای عربی دخالت می‌کنند، آنها در سوریه، عراق، تونس، مصر، سودان و الجزایر مداخله می‌کنند، دستگاه تبلیغاتی سلطه‌طلب آنها نقش اساسی در این میان دارد، هواپیماها و نیروهای سعودی و قطری و اماراتی برای جنگ وارد لیبی شده و در کنار هواپیماها و کشتی‌های ناتو این دولت را ساقط کردند. اموال کشورهای خلیج‌فارس مانند قطر یک بار در مصر در حمایت از اخوان‌المسلمین بکار گرفته می‌شود و بار دیگر به هواداری از دولت بر می‌آید که از امارات، عربستان و کویت می‌‌توان نام برد اما ما فقط با نقد غیر مسلحانه دخالت خواهیم کرد تا روی نقاط منفی تمرکز کنیم تا این نقاط اصلاح شود. ما از سران کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس می‌خواهیم که در راستای ساختن قدرت ذاتی و اقتصادی و نظامی اعراب گام بردارند، و از مسائل سرنوشت‌ساز آنها و در صدر آنها مساله فلسطین جانبداری کنند، و همه امکانات گسترده مالی خود را برای ایجاد یک طرح عربی کامل بسیج کنند که از ملت‌های خودشان در خلیج فارس آغاز و دیگر ملت‌های عرب را نیز در بر بگیرد. تحليل روزنامه‌نگار بزرگ عرب از آخرين نشست شيوخ
فروپاشي آرام شورای خلیج‌فارس
گروه بین‌الملل: عبدالباري عطوان، كارشناس و تحليلگر مسائل منطقه‌اي در يادداشتي به نقد از نشست اخير شوراي همكاري خليج‌فارس پرداخت. در اين مطلب آمده است اجلاس سران شورای همکاری در کویت سه‌شنبه شب در حالی آغاز شد که با نشست‌های گذشته تفاوت داشت. این تفاوت به‌خاطر محورهای برنامه کاری اجلاس کویت یا سطح حضور سیاسی کشورها در آن نیست بلکه به‌خاطر مسائل تکان‌دهنده‌ای است که پیش از آغاز این اجلاس روی داد. اولین حادثه همان تصمیم عمان برای مخالفت با طرح تشکیل اتحادیه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس بود. این طرح را عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه سعودی 2 سال پیش مطرح کرد. عربستان برای تحمیل این طرح بر 5 کشور دیگر شورای همکاری فشار می‌آورد اما اکثر این کشورها در قبال آن موضع محتاطانه‌ای گرفته‌اند. رویداد دوم نیز اختلاف شدید عربستان و قطر در قبال 2 بحران سوریه و مصر است که اگر میانجیگری کویت نبود، این اختلاف طوفانی را در شورای همکاری به راه می‌انداخت. کویت موفق شد به‌طور موقت این اختلاف را مهار کند. اظهارات بن علوی، وزیر خارجه عمان در مخالفت با تشکیل اتحادیه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس با موضع خصمانه سعودی‌ها در قبال عمان همراه شد و در مقابل نیز در سطحی کمتر، عمانی‌ها تاکید کردند سخن درباره هویت کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس و پیوندهای مشترک نوعی مبالغه رسانه‌ای است که عملا ریشه‌های قوی ندارد. ما به غلط گمان می‌کردیم که مشکل کشورهای خلیج‌فارس با همسایگان خود است که آنها را به طمع‌ورزی‌های جغرافیایی و سیاسی متهم می‌کنند اما اخیرا معلوم شد که مشکلات ساختاری آنها کمتر از دیگر مشکلات نیست، تلاش برای هیمنه داخلی بیشتر از همتایان خارجی است و این موضوع کشورهای ضعیف‌تر را به عصیان واداشته است. تصمیم آمریکا مبنی بر همزیستی با ایران به عنوان یک قدرت هسته‌ای منطقه‌ای و کنار گذاشتن طرح‌های براندازی نظام سوریه از مهم‌ترین اولویت‌های غرب برای تمرکز بر موضوع خطر جهادی‌های اصولگرا در منطقه، زلزله‌ای قوی میان بیشتر کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس ایجاد کرده است. آنها باید ساختار این شورا را از لحاظ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی نوسازی کنند؛ آنچه که 100 سال قبل خوب به نظر می‌رسید، دیگر خوب نیست. ایده‌های دولت باید از دیدگاه‌های عشیره‌ای و قبیله‌ای فراتر رود. اعتراف می‌کنیم که خطر انقلاب‌های بهار عربی بر کشورهای حاشیه خلیج‌فارس شاید به دلیل ناموفق بودن دولت‌های جدید این کشور در ارائه الگوی جدید، فروکش کرده و دخالت‌های خارجی و پیامدهای داخلی آن این انقلاب‌ها را سرقت و از مسیر اصلی‌شان منحرف کرده است، مسیری که برای رسیدن به آزادی و عدالت و تغییر دموکراتیک باید طی می‌شد اما در این بین خطرات داخلی در سکوت برجسته شد. شهروندان ساکن کشورهای عرب منطقه دیگر به رشوه مالی که حاکمان آنها با منت به آنها پرداخت می‌کنند، قانع نیستند؛ رشوه مالی که سریعا تاثیر آن از بین می‌رود. این شهروندان می‌دانند که این رشوه حاکمان از ثروت کشورشان به آنها پرداخت می‌شود و نه جیب حکام. شهروندان عرب خواهان مشارکت و شفافیت بیشتر در امور هستند. علاوه بر این اختلاف طبقاتی در برخی از کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس بسیار زیاد است؛ بویژه در عربستان که ثروت انبوه و فقر شدید وجود دارد. باید انقلاب‌هایی در درون سیاست و فرهنگ این کشورها صورت گیرد و ارزش‌های عدالت‌طلبانه و مساوات و همزیستی و احترام به دیگران چه در منطقه عربی یا خلیج‌فارس یا عرصه بین‌المللی شکل گیرد و فرهنگ و مذاهب کشورها به دوری از برتری‌جویی بکار گرفته شود، نخستین اقدام در این چارچوب از بین بردن رژیم منفور و اعطای حق شهروندی به گروه‌های «بدون» (خارجی‌های بدون حق و امتیازات) است. هیچ مانعی در مسیر بدل‌شدن شورای همکاری خلیج‌فارس به اتحادیه وجود ندارد، این اقدام در سایه متغیرات منطقه‌ای و بین‌المللی اقدامی ضروری و ابزار قدرت تلقی می‌شود اما باید ارزش‌های همزیستی را در میان مردمان این کشورها احیا کرد و سپس آنها را در محیط عربی و اسلامی نهادینه کرد. این اتحادیه چطور می‌تواند با اختلاط گروه‌های دیگر باشد، در حالی که هر شیعی «مجوس» خوانده می‌شود و هر عمانی خارجی به شمار می‌آید. دول عرب منطقه از ما نمی‌خواهند که در امورشان دخالت کنیم. این حق آنهاست اما خودشان با پول و تسلیحات در امور داخلی بسیاری از کشورهای عربی دخالت می‌کنند، آنها در سوریه، عراق، تونس، مصر، سودان و الجزایر مداخله می‌کنند، دستگاه تبلیغاتی سلطه‌طلب آنها نقش اساسی در این میان دارد، هواپیماها و نیروهای سعودی و قطری و اماراتی برای جنگ وارد لیبی شده و در کنار هواپیماها و کشتی‌های ناتو این دولت را ساقط کردند. اموال کشورهای خلیج‌فارس مانند قطر یک بار در مصر در حمایت از اخوان‌المسلمین بکار گرفته می‌شود و بار دیگر به هواداری از دولت بر می‌آید که از امارات، عربستان و کویت می‌‌توان نام برد اما ما فقط با نقد غیر مسلحانه دخالت خواهیم کرد تا روی نقاط منفی تمرکز کنیم تا این نقاط اصلاح شود. ما از سران کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس می‌خواهیم که در راستای ساختن قدرت ذاتی و اقتصادی و نظامی اعراب گام بردارند، و از مسائل سرنوشت‌ساز آنها و در صدر آنها مساله فلسطین جانبداری کنند، و همه امکانات گسترده مالی خود را برای ایجاد یک طرح عربی کامل بسیج کنند که از ملت‌های خودشان در خلیج فارس آغاز و دیگر ملت‌های عرب را نیز در بر بگیرد. ارسال نظر
پربیننده