دكتر رضا غني‌لو*: 3 سوالي كه حضرت مولانا آن را در قالب اين بيت زيبا بيان می‌نمايد: «از كجا آمده‌ام، آمدنم بهر چه بود/ به كجا می‌روم آخر ننمایي وطنم» دغدغه هر بني‌بشري كه پاي بر عرصه شعور و فطرت گذارده از ديرباز تا آينده است. فلذا پيامبران الهي از آدم تا خاتم با سه راهبرد ارائه اصول عقايد، آموزش‌های عملي اخلاق و تجويز احكام (بايدها و نبايدها در سبك زندگي) به دنبال هدايت مستقيم مومنين به پذيرش سلطه خداوندي و حساب روز آخرت بودند. مدعيان نوپديد شناخت‌ها و عرفان‌های مدرن با اطلاع از سرخوردگي نسل‌های جديد از شرايط پراسترس جوامع در حال توسعه و نداشتن توان پاسخگويي علوم ظاهري به پرسش‌های سه‌گانه انسان‌ها كه در شروع مطلب به آن اشاره شد، به دنبال آسان كردن فهم معنا و زميني كردن احكام اديان ابراهيمي و حتي باستاني برآمدند تا هم به انسان‌هاي سرگشته و ناآرام عصر جديد يك آرامش القایي اعطا کنند و در عين حال او را مقيد به رعايت احكام مسؤوليت‌آور تغذيه‌اي، پوششي، روابطي و... نکنند. پرواضح است كه انسان امروزي بشدت بي‌حوصله و مسؤوليت‌گريز است. او به دنبال بهشتي آسان و نقد در همين عرصه خاكي است و مدعیان با مغرور شدن به يافته‌های تحقیقاتی در حوزه روانشناسی و فناوري‌هاي ارتباطي؛ در پی آنند که اديان گذشته را رها (يا به قول بعضي از آنها بروز و تكميل و كاربردي‌تر) و الگوهاي جديدي را براي رستگاري نيازمندان به آرامش روحي ارائه كنند. مكاتب رنگارنگ معاصر مدعي وصول به حقيقت هستي از همين آبشخور برخاسته‌اند. در اين مكاتب ديگر نياز نيست براي اينكه بنده پرهيزگاري باشيد يك ماه از سال را پشت سر هم روزه بگيريد يا روزانه حداقل 17 ركعت نماز واجب به جاي آوريد يا از نوشيدن و خوردن چيزي منع شويد يا روابط جنسي خود را نظام‌مند كنيد و.... در اين عرفان‌های نوظهور كافي است براي مثال مردم مهربان بوده، با امواج طبيعت هماهنگ باشيد و شاد زندگي كنيد تا سعادتمند شوید. ما اگر زندگي را بر سه دوره اصلي كودكي تا نوجواني، جواني تا ميانسالي و ميانسالي تا مرگ تقسيم‌بندي كنيم، دوره اول را دوره شكل‌گيري و دوره آخر را دوره پختگي بايد نام نهاد. به خاطر خصيصه دوره جواني كه اساس آن بر كنجكاوي و اظهار وجود بنا نهاده شده و برابر آمارها اكثريت شكارشدگان اين فرقه‌ها را جوانان 18 الي 35 سال تشكيل می‌دهند كه نام دانشجو را نيز يدك می‌كشند ولي دانشجویي آنها در حد چند جست‌وجو در فضاي وب يا دعوت يكي از دوستان مانند خود به اين مجالس است و بعد از آن به علت فقر مطالعه و تحقيق از مبادي صحيح آن فرآيند، جز جذب و شيفتگي در ساليان اول و يأس و سرخوردگي براي بقيه عمر خود، حاصل ديگري را درو نخواهند كرد. شما ببينيد از پيش از انقلاب تاكنون چندين مدعي عرفان‌های جديد در ايران و خارج از كشور ظهور كرده‌اند كه يا به عنوان كلاهبردار و شياد و آلوده به مواد مخدر دستگير شده‌اند يا از سرنوشت فعلي آنها اطلاعي در دست نيست. البته اين انحرافات را بايد در كم‌كاري نهادهاي مسؤول در پاسخگويي به ابهامات و به كار نبردن زبان روز در تجويزات ديني نيز جست‌وجو كرد. بايد بدانيم كه باخته اصلي اين تله‌گذاري‌های عده‌اي شياد يا مجنون گمراه، عمر شماست كه ثروتي قابل برگشت نيست. در خاتمه به ياد می‌آورم در جايي خواندم يك متخصص علوم غريبه جلوي عارفي الهي را گرفت و علت اينكه سنگ در كف دست او صحبت می‌كند را پرسيد و آن عالم بدون توجه به آن شبه‌معجزه عبور كرد و با اصرار مدعي فقط پاسخ داد كه اين نمايش‌ها براي دنياي تو بود آيا براي خودت در پيشگاه الهي كاري كرده‌اي! * عضو هیات علمی دانشگاه و کارشناس دادگستری