گروه بین‌الملل: رسانه‌های مختلف خبری روز پنجشنبه خبر دادند سلیم ادریس، فرمانده گروه مخالف موسوم به ارتش آزاد سوریه به قطر گریخته است. علت فرار ادریس حمله گروه موسوم به جبهه سلفي به مرکز فرماندهی ارتش آزاد سوریه عنوان شده است. در همین راستا، عبدالباری عطوان، کارشناس و تحلیلگر مسائل منطقه‌ای در یادداشتی با عنوان «فروپاشی ارتش آزاد سوریه و فرار سلیم ادریس» نوشت: صرف‌نظر از اینکه آیا خبر فرار سلیم ادریس درست است یا خیر، باید گفت روشن است که چنین ارتشی رو به اضمحلال می‌گذارد چون نتوانست خود را به عنوان اصلی‌ترین قدرت نظامی گروه‌های مسلح مخالف سوریه چه در برابر نظام سوریه و چه در مقابل گروه‌های افراطی سلفي نشان دهد. تیر خلاص به ارتش آزاد سوریه زمانی شلیک شد که نیروهای جبهه سلفي که به تازگی تشکیل شده، توانستند انبار سلاح‌های آمریکایی را در گذرگاه باب الهوی در مرز ترکیه به تصرف خود درآورند. همین امر باعث شد ژنرال ادریس و معاونان اصلی‌اش به ترکیه فرار کنند و به نوشته وال‌استریت ژورنال، با اولین هواپیما خود را به دوحه برسانند. واکنش آمریکایی‌ها به این پیشروی نظامی جبهه اسلامی سریع بود به نحوی که بلافاصله کمک‌های نظامی خود را به شمال سوریه یعنی محل استقرار ارتش آزاد سوریه متوقف کردند. در حقیقت این اقدام آمریکا به منزله شکست سیاست‌های آن در امید بستن به ارتش آزاد سوریه به عنوان قدرت اصلی که می‌تواند نظام سوریه را سرنگون کند نیز هست. این روزها نقشه گروه‌های جنگجوی داخل خاک سوریه به سرعت درحال تغییر است. می‌توان گفت اکنون تنها سه گروه تكفيري بر اراضی خارج از تصرف دولت مرکزی تسلط دارند و این سه گروه عبارتند از 1- جبهه سلفي که متشکل از سپاه توحید، گروه احرار سوریه و ارتش اسلامی است. 2- گروه موسوم به کشورهای اسلامی عراق و شام (داعش) 3- گروه جبهه النصره و برخی گروه‌های کوچک همپیمان با این جبهه که وابسته به شبکه القاعده هستند. فروپاشی ارتش آزاد سوریه مقدمه‌ای برای فروپاشی ائتلاف ملی سوریه به رهبری احمد الجربا وابسته به عربستان است. درعین حال فروپاشی ارتش آزاد سوریه به منزله نقش برآب شدن تمام امیدهایی است که از آغاز ناآرامی‌ها در سوریه به تشکیل یک بدنه سیاسی میانه‌رو (ائتلاف مخالفان) بسته شده بود تا این بدنه بتواند جانشین نظام سوریه بوده یا نقش مذاکره‌کننده داشته باشد. اگر این فرضیه را بپذیریم که جبهه اسلامی مورد حمایت عربستان یک قدرت میانه‌رویی است که بیشترین سلاح و پول و بالاترین آموزش نظامی را داراست، باید در تشکیل ائتلاف ملی تجدیدنظر شود و عناصر وهابي جدیدی وارد آن شوند که این امر به زیان شورشیان اخوانی مورد حمایت قطر و ترکیه و برخی شخصیت‌های لیبرال سوری خواهد بود. بعید نیست که این بدنه سیاسی (ائتلاف مخالفان) به طور کلی منحل شود و به جایش ساختاری تحت عنوانی جدید، مشابه آنچه برای شورای ملی که در آغاز بحران سوریه قطر و ترکیه آن را بنیان نهادند و مداخله نظامی و سیاسی عربستان آن را برانداخت، ایجاد شود. بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه به دو علت، بیش از همه از فروپاشی ارتش آزاد سوریه خرسند است؛ اول اینکه وی بارها در مصاحبه‌هایش درباره این گفته بود که با برخی از گروه‌های وابسته به ارتش آزاد سوریه تماس‌هایی گرفته شده است و نتیجه این تماس‌ها بازگشت این گروه‌ها به نظام و عفو آنها بوده است. دوم اینکه وی از سرآغاز بحران تاکید کرده است با گروه‌های جهادی تکفیری مواجه است ولی تنها عده معدودی سخنان وی را تایید می‌کردند و اکنون علنا مشخص شده که جنگ در سوریه میان دو جناح است؛ یکی نظام سوریه و دیگری گروه‌های سلفي که عقاید و مذاهب مختلفی دارند. ظاهرا آمریکا نیز به همین نتیجه رسیده است و فورا وارد مذاکره با گروه‌های جهادي میانه‌رو با میانجی‌گری ترکیه شده است. سخنگوی کاخ سفید هم به این مساله اذعان کرده و با بهانه قرار دادن یافتن جایگزین (ارتش آزاد) تلاش می‌کند میانه‌روهای شورشی را برای شرکت در کنفرانس ژنو آینده قانع کند. ژنرال مارتین دمپسی، رئیس ستاد ارتش آمریکا نیز در این باره اعلام کرده است، آمریکا شناسایی شبه‌نظامیان وابسته به شبکه القاعده را مهم تلقی می‌کند تا بداند هدف آنها از جنگ در سوریه چیست و چه ارتباطی با القاعده دارند. وی افزوده است، این امر می‌طلبد که مشخص شود آیا این گروه‌ها تمایلی به میانه‌روی دارند و آیا می‌خواهند با دیگران همکاری و مشارکت داشته باشند؟ بیرون رفتن ارتش آزاد سوریه از معادلات سیاسی و نظامی بحران سوریه به نفع گروه‌های سلفي درحال جنگ در سوریه که شمارشان در حدود 70 هزار نفر است، می‌باشد و می‌تواند به نزدیک شدن بیشتر نظام سوریه به آمریکا و غرب منجر شود چون دیگر سرنگونی این نظام برای بلوک غرب در اولویت قرار ندارد. بعید نیست تهدیدهای هفته قبل ژنرال ادریس در اوج سلسله شکست‌هایش در برابر جبهه تكفيري که گفته بود برای مقابله با این گروه‌های تندرو به ارتش نظام سوریه ملحق خواهند شد، نشأت گرفته از یأس و نومیدی‌اش نبوده بلکه به خاطر تماس و توافق با آمریکا بوده باشد. تلاش برای پیوستن مخالفان سوریه به ارتش نظام سوریه مشابه سناریوی «گروه‌های شورشي عراق» است با این تفاوت که گروه‌های شورشي جدید در سوریه که قرار است با اسلامگراهای افراطی بجنگند، مستقیم یا غیرمستقیم مورد حمایت ارتش نظام سوریه، آمریکا، همپیمانان غربی آمریکا و برخی کشورهای عرب خواهند بود. این سوال مطرح می‌شود که در این بین قطر و عربستان که از گروه‌های مسلح سوریه حمایت می‌کنند چه اقدامی خواهند کرد؟ آیا آنها همچنان به حمایتشان از گروه‌های سلفي برای مبارزه با نظام سوریه ادامه خواهند داد یا به گروه‌های شورشي جدید سوریه کمک مالی و تسلیحاتی خواهند کرد یا با حمایت مالی و تسلیحاتی از گروه‌های وابسته به خود، وارد جنگ نیابتی در خاک سوریه خواهند شد؟ روشن است که جبهه اسلامی در سوریه که شامل گروه‌های شبه طالباني است، می‌تواند نامزد تشکیل هسته گروه‌های شورشي سوریه شود چون هم مورد حمایت عربستان (شاهزاده بندر بن سلطان، رئیس دستگاه اطلاعاتی سعودی) است و هم با گروه‌های اسلامی همچون امارت اسلامی و جبهه النصره که وابسته به شبکه القاعده هستند در چندین مکان در سوریه وارد جنگ شده است. از سوی دیگر بشار اسد نیز در آخرین مصاحبه‌اش اعلام کرد تماس‌هایی با اکثر کشورهای عرب منطقه گرفته شده است و مشکل تنها محدود به برخی از شاهزادگان عربستانی می‌شود که منظورش شاهزاده بندر بن سلطان بود که جنگ گروه‌های مسلح را در سوریه مدیریت می‌کند. حدود 40 روز تا برگزاری کنفرانس ژنو باقی مانده ولی ظاهرا بحران سوریه پیچیده‌تر شده و ما احتمالا شاهد مسائل غافلگیرکننده‌ای درباره ائتلاف‌ها و نقشه راه آینده بحران سوریه خواهیم بود. اسطوره بودن ارتش آزاد سوریه رو به پایان نهاده و سخنان اسد که بارها تأکید کرده است با گروه‌های جهادی تکفیری مواجه است، روز به روز مورد تایید قرار می‌گیرد. با همه اینها باید گفت بزرگ‌ترین چالشی که شاهزاده بندر سلطان با آن مواجه است، این است که چقدر قدرت دارد تا آمریکا را متقاعد کند جبهه تكفيري مستقر در سوریه که مورد حمایت عربستان است، می‌تواند جایگزین ارتش آزاد سوریه شود و به نحوی تجربه مجاهدین عرب در افغانستان تکرار شود. روزها و هفته‌های آینده شاهد ائتلاف‌های عجیبی خواهیم بود که به مخیله هیچ کارشناس سیاسی مسائل سوریه خطور نمی‌کرد و اکنون هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند که چه مسائل غافلگیرکننده و عجیبی رخ خواهد داد. سرکرده نظامی تروریست‌های سوری فرار کرد
ارتش مخالفان سوریه در آستانه فروپاشي
گروه بین‌الملل: رسانه‌های مختلف خبری روز پنجشنبه خبر دادند سلیم ادریس، فرمانده گروه مخالف موسوم به ارتش آزاد سوریه به قطر گریخته است. علت فرار ادریس حمله گروه موسوم به جبهه سلفي به مرکز فرماندهی ارتش آزاد سوریه عنوان شده است. در همین راستا، عبدالباری عطوان، کارشناس و تحلیلگر مسائل منطقه‌ای در یادداشتی با عنوان «فروپاشی ارتش آزاد سوریه و فرار سلیم ادریس» نوشت: صرف‌نظر از اینکه آیا خبر فرار سلیم ادریس درست است یا خیر، باید گفت روشن است که چنین ارتشی رو به اضمحلال می‌گذارد چون نتوانست خود را به عنوان اصلی‌ترین قدرت نظامی گروه‌های مسلح مخالف سوریه چه در برابر نظام سوریه و چه در مقابل گروه‌های افراطی سلفي نشان دهد. تیر خلاص به ارتش آزاد سوریه زمانی شلیک شد که نیروهای جبهه سلفي که به تازگی تشکیل شده، توانستند انبار سلاح‌های آمریکایی را در گذرگاه باب الهوی در مرز ترکیه به تصرف خود درآورند. همین امر باعث شد ژنرال ادریس و معاونان اصلی‌اش به ترکیه فرار کنند و به نوشته وال‌استریت ژورنال، با اولین هواپیما خود را به دوحه برسانند. واکنش آمریکایی‌ها به این پیشروی نظامی جبهه اسلامی سریع بود به نحوی که بلافاصله کمک‌های نظامی خود را به شمال سوریه یعنی محل استقرار ارتش آزاد سوریه متوقف کردند. در حقیقت این اقدام آمریکا به منزله شکست سیاست‌های آن در امید بستن به ارتش آزاد سوریه به عنوان قدرت اصلی که می‌تواند نظام سوریه را سرنگون کند نیز هست. این روزها نقشه گروه‌های جنگجوی داخل خاک سوریه به سرعت درحال تغییر است. می‌توان گفت اکنون تنها سه گروه تكفيري بر اراضی خارج از تصرف دولت مرکزی تسلط دارند و این سه گروه عبارتند از 1- جبهه سلفي که متشکل از سپاه توحید، گروه احرار سوریه و ارتش اسلامی است. 2- گروه موسوم به کشورهای اسلامی عراق و شام (داعش) 3- گروه جبهه النصره و برخی گروه‌های کوچک همپیمان با این جبهه که وابسته به شبکه القاعده هستند. فروپاشی ارتش آزاد سوریه مقدمه‌ای برای فروپاشی ائتلاف ملی سوریه به رهبری احمد الجربا وابسته به عربستان است. درعین حال فروپاشی ارتش آزاد سوریه به منزله نقش برآب شدن تمام امیدهایی است که از آغاز ناآرامی‌ها در سوریه به تشکیل یک بدنه سیاسی میانه‌رو (ائتلاف مخالفان) بسته شده بود تا این بدنه بتواند جانشین نظام سوریه بوده یا نقش مذاکره‌کننده داشته باشد. اگر این فرضیه را بپذیریم که جبهه اسلامی مورد حمایت عربستان یک قدرت میانه‌رویی است که بیشترین سلاح و پول و بالاترین آموزش نظامی را داراست، باید در تشکیل ائتلاف ملی تجدیدنظر شود و عناصر وهابي جدیدی وارد آن شوند که این امر به زیان شورشیان اخوانی مورد حمایت قطر و ترکیه و برخی شخصیت‌های لیبرال سوری خواهد بود. بعید نیست که این بدنه سیاسی (ائتلاف مخالفان) به طور کلی منحل شود و به جایش ساختاری تحت عنوانی جدید، مشابه آنچه برای شورای ملی که در آغاز بحران سوریه قطر و ترکیه آن را بنیان نهادند و مداخله نظامی و سیاسی عربستان آن را برانداخت، ایجاد شود. بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه به دو علت، بیش از همه از فروپاشی ارتش آزاد سوریه خرسند است؛ اول اینکه وی بارها در مصاحبه‌هایش درباره این گفته بود که با برخی از گروه‌های وابسته به ارتش آزاد سوریه تماس‌هایی گرفته شده است و نتیجه این تماس‌ها بازگشت این گروه‌ها به نظام و عفو آنها بوده است. دوم اینکه وی از سرآغاز بحران تاکید کرده است با گروه‌های جهادی تکفیری مواجه است ولی تنها عده معدودی سخنان وی را تایید می‌کردند و اکنون علنا مشخص شده که جنگ در سوریه میان دو جناح است؛ یکی نظام سوریه و دیگری گروه‌های سلفي که عقاید و مذاهب مختلفی دارند. ظاهرا آمریکا نیز به همین نتیجه رسیده است و فورا وارد مذاکره با گروه‌های جهادي میانه‌رو با میانجی‌گری ترکیه شده است. سخنگوی کاخ سفید هم به این مساله اذعان کرده و با بهانه قرار دادن یافتن جایگزین (ارتش آزاد) تلاش می‌کند میانه‌روهای شورشی را برای شرکت در کنفرانس ژنو آینده قانع کند. ژنرال مارتین دمپسی، رئیس ستاد ارتش آمریکا نیز در این باره اعلام کرده است، آمریکا شناسایی شبه‌نظامیان وابسته به شبکه القاعده را مهم تلقی می‌کند تا بداند هدف آنها از جنگ در سوریه چیست و چه ارتباطی با القاعده دارند. وی افزوده است، این امر می‌طلبد که مشخص شود آیا این گروه‌ها تمایلی به میانه‌روی دارند و آیا می‌خواهند با دیگران همکاری و مشارکت داشته باشند؟ بیرون رفتن ارتش آزاد سوریه از معادلات سیاسی و نظامی بحران سوریه به نفع گروه‌های سلفي درحال جنگ در سوریه که شمارشان در حدود 70 هزار نفر است، می‌باشد و می‌تواند به نزدیک شدن بیشتر نظام سوریه به آمریکا و غرب منجر شود چون دیگر سرنگونی این نظام برای بلوک غرب در اولویت قرار ندارد. بعید نیست تهدیدهای هفته قبل ژنرال ادریس در اوج سلسله شکست‌هایش در برابر جبهه تكفيري که گفته بود برای مقابله با این گروه‌های تندرو به ارتش نظام سوریه ملحق خواهند شد، نشأت گرفته از یأس و نومیدی‌اش نبوده بلکه به خاطر تماس و توافق با آمریکا بوده باشد. تلاش برای پیوستن مخالفان سوریه به ارتش نظام سوریه مشابه سناریوی «گروه‌های شورشي عراق» است با این تفاوت که گروه‌های شورشي جدید در سوریه که قرار است با اسلامگراهای افراطی بجنگند، مستقیم یا غیرمستقیم مورد حمایت ارتش نظام سوریه، آمریکا، همپیمانان غربی آمریکا و برخی کشورهای عرب خواهند بود. این سوال مطرح می‌شود که در این بین قطر و عربستان که از گروه‌های مسلح سوریه حمایت می‌کنند چه اقدامی خواهند کرد؟ آیا آنها همچنان به حمایتشان از گروه‌های سلفي برای مبارزه با نظام سوریه ادامه خواهند داد یا به گروه‌های شورشي جدید سوریه کمک مالی و تسلیحاتی خواهند کرد یا با حمایت مالی و تسلیحاتی از گروه‌های وابسته به خود، وارد جنگ نیابتی در خاک سوریه خواهند شد؟ روشن است که جبهه اسلامی در سوریه که شامل گروه‌های شبه طالباني است، می‌تواند نامزد تشکیل هسته گروه‌های شورشي سوریه شود چون هم مورد حمایت عربستان (شاهزاده بندر بن سلطان، رئیس دستگاه اطلاعاتی سعودی) است و هم با گروه‌های اسلامی همچون امارت اسلامی و جبهه النصره که وابسته به شبکه القاعده هستند در چندین مکان در سوریه وارد جنگ شده است. از سوی دیگر بشار اسد نیز در آخرین مصاحبه‌اش اعلام کرد تماس‌هایی با اکثر کشورهای عرب منطقه گرفته شده است و مشکل تنها محدود به برخی از شاهزادگان عربستانی می‌شود که منظورش شاهزاده بندر بن سلطان بود که جنگ گروه‌های مسلح را در سوریه مدیریت می‌کند. حدود 40 روز تا برگزاری کنفرانس ژنو باقی مانده ولی ظاهرا بحران سوریه پیچیده‌تر شده و ما احتمالا شاهد مسائل غافلگیرکننده‌ای درباره ائتلاف‌ها و نقشه راه آینده بحران سوریه خواهیم بود. اسطوره بودن ارتش آزاد سوریه رو به پایان نهاده و سخنان اسد که بارها تأکید کرده است با گروه‌های جهادی تکفیری مواجه است، روز به روز مورد تایید قرار می‌گیرد. با همه اینها باید گفت بزرگ‌ترین چالشی که شاهزاده بندر سلطان با آن مواجه است، این است که چقدر قدرت دارد تا آمریکا را متقاعد کند جبهه تكفيري مستقر در سوریه که مورد حمایت عربستان است، می‌تواند جایگزین ارتش آزاد سوریه شود و به نحوی تجربه مجاهدین عرب در افغانستان تکرار شود. روزها و هفته‌های آینده شاهد ائتلاف‌های عجیبی خواهیم بود که به مخیله هیچ کارشناس سیاسی مسائل سوریه خطور نمی‌کرد و اکنون هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند که چه مسائل غافلگیرکننده و عجیبی رخ خواهد داد. ارسال نظر
پربیننده