محمدصادق فرامرزی*: چند روزی می‌شود ماجرای سخنان جنجالی دکتر ظریف نقل محافل و رسانه‌های مختلف شده است. اگر سوت و کف‌های گاه و بیگاه به هنگام سخنان دکتر ظریف توسط حامیانش را به پای محبوبیتش بگذاریم و بنا به عادتمان هو کشیدن‌های هنگام صحبت‌های نمایندگان تشکل‌هایی که به توافقنامه ژنو نقدهایی را وارد می‌دانستند، فاکتور بگیریم و برخورد بد و بشدت امنیتی انتظامات را هم به بهانه جمعیت زیاد توجیه کنیم سخنان وزیرمحترم امور خارجه برای بنده به‌عنوان یکی از حضار در جلسه چند نکته ابهام داشت: 1- در تمام دوساعتی که تریبون در دست دکتر ظریف بود تنها 4وقت 2دقیقه‌ای در اختیار تشکل‌های دانشجویی قرار گرفت تا سوالات خود را از وزیر امورخارجه بپرسند، در این میان هر دو تشکلی که به توافقات صورت گرفته در ژنو نقد داشتند یک سوال را در لابه‌لای سوالاتشان پرسیدند ولی دکتر ظریف هیچگاه جواب این دو سوال را نداد! قطعا سوال بی‌پاسخ مهم‌ترین سوالی است که این روزها تمام کسانی که سعی می‌کنند به دور از جو پروپاگاندایی صورت گرفته درباره توافقنامه ژنو ابعاد آن را بررسی کنند ذهن‌هایشان را درگیر آن کرده است،دکتر ظریف با ظرافت خاصی سوال دو دانشجویی که پرسیده بودند در گام بعدی مذاکرات که 6ماه بعد باید سوت آغازش را شنید تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای با چه برگ برنده‌ای بر سر میز مذاکرات حاضر می‌شود؟وقتی تمام امتیازات ممکن را در ازای برداشته شدن تحریم‌های دسته چندم با ده‌ها تبصره قبول کرده‌ایم و نه تنها تحریم‌های نقتی و بانکی برداشته نشده‌اند که تعهد کرده‌ایم صادرات نفتمان را افزایش ندهیم و در بخشی از توافقنامه قید شده است که «اگر ایران به تعهداتش عمل نکند ما(1+5) لغو تحریم‌های محدود را لغو خواهیم کرد و تحریم‌های اضافی به ایران اعمال خواهیم کرد» و تیم مذاکره کننده زیر شمشیر داموکلس توافقنامه ژنو قرار دارد چه دادوستدی می‌خواهد صورت بگیرد؟آیا غیر از این است که طرف غربی هر آنچه را که خواسته از ما دریافت کرده و در مقابل ناچیزهایی که به ما داده است ده‌ها پیش‌شرط و قیدهای ابهام‌آمیز قرار داده است تا هرگاه بخواهد نسخه مذاکرات را بیش از پیش به نفع خود بپیچد؟
2- دکتر ظریف در برابر انتقادی که به ایشان وارد کرده بودند که ما در ژنو چیز جدیدی به دست نیاوردیم بلکه آنچه در آلماتی به ما پیشنهاد شده بود و ما در حال چانه‌زنی برای افزایش امتیاز بودیم را قبول کردید پاسخی توأم با مغلطه دادند و گفتند: «در پیشنهاد آلماتی به شما گفتند که باید چنان لوله‌کشی فردو را عوض کنید که ۹ ماه طول می‌کشید تا آن را به حالت قبل برگردانید. امروز تنها یک شیر میان 2 آبشار را باز می‌کنیم و ظرف ۲۴ ساعت اگر تصمیم گرفتیم غنی‌سازی ۲۰ درصد انجام دهیم، انجام خواهیم داد. چرا باور نمی‌کنید؟» دکتر ظریف در حالی با مطرح کردن بحث جمع‌آوری لوله کشی‌های فردو فرار رو به جلو کردند که اصلا بحث درباره اینکه ظرف چه مدتی قرار است جمهوری اسلامی غنی‌سازی 20درصد را از سر بگیرد نبوده و نیست و همانطور که در بند بالا نیز اشاره کردیم تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای توافق کرده‌اند که اگر به تعهداتشان عمل نکنند تحریم‌ها مضاعف خواهد شد و قطعا وقتی امضای دکتر ظریف پای چنین توافقنامه‌ای باشد دیگر دولت نمی‌تواند تحریم‌های اعمال شده را ظالمانه و غیرقانونی بداند. آنچه در سوال فوق مطرح بوده این است که بعد از این همه مذاکرات فشرده تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای تازه همان چیزی را قبول کرده که تیم قبلی مذاکرات هسته‌ای به آن رسیده بود اما برای چانه زنی بیشتر آن را قبول نکرده بود و چه بسا با قبول پیشنهادات آلماتی2 می‌توانست نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری را هم به نفع خود تغییر دهد و در واقع سوال اصلی بر سر امتیازهای دریافت شده است که عملا آنچه در ژنو دریافت شد شبیه همان چیزی بود که تیم قبلی مذاکره‌کننده در آلماتی آن را قبول نکرد، البته ممکن است چنین استدلال شود که فتح اصلی صورت گرفته در ژنو توافقی باشد که بین ایران و غرب صورت گرفته است و اصالت را از اینکه چه داده و چه گرفته‌ایم برداریم و به اصل توافق بدهیم! اما اگر برای ما اصالت با توافق با غرب به هر قیمتی بود پس چرا این همه هزینه پرداخته‌ایم؟ما به هیچ وجه قصد مقایسه توافقنامه ژنو را با ترکمانچای نداریم اما اگر در مذاکرات اصالت را به اصل توافق بدهیم حق ایراد گرفتن بر ناصرالدین شاه را هم نداریم چون او هم در میان جنگ بالاخره موفق به توافق شد و کشور را از ادامه جنگ نجات داد!
3- دکتر ظریف در بخشی از سخنان خود در جواب کسانی که مذاکره با ایالات متحده را در شرایط فعلی نادرست می‌پندارند، گفت: «آنهایی از مذاکره می‌ترسند که آمریکا و رژیم صهیونیستی را ابرقدرت می‌دانند و فکر می‌کنند در مقابل آمریکا نمی‌شود ایستادگی کرد.» شاید دکتر ظریف فراموش کرده باشند اما قطعا کسانی که این روزها به شیوه برخورد دستگاه سیاست خارجه کشور با آمریکا نقد دارند فراموش نکرده‌اند که تعبیر آمریکا به کدخدای جهان و وعده بستن با کدخدا جزو ادبیات کدام یک از کاندیداهای ریاست‌جمهوری بود.کسانی که این روزها به تماس تلفنی دکترروحانی و اوباما ایراد وارد می‌کنند همان کسانی هستند که در زمانه محور شرارت خواندن ایران و تهدید شدن جمهوری اسلامی به حمله نظامی از جانب کدخدای جهان به دل خود ترس راه ندادند. شاید دکتر ظریف این سخن که «ترس از آمریکا نیاز به شعور ترس دارد و عده‌ای در داخل فاقد آن هستند» را فراموش کرده باشد اما این نماینده سابق مجلس که چنین توهینی را به فرزندان انقلاب کرده بود این روزها پای ثابت ستون اول روزنامه حامی آقای ظریف است و هفته‌ای نیست که در دفاع از نوع دیپلماسی دکتر ظریف قلم نزند.
4- تاکید بر همراهی رژیم صهیونیستی توسط کسانی که بر محتوای توافقنامه ژنو نقدهای دلسوزانه‌ای دارند از همان فردای امضای توافقنامه به شکل ناجوانمردانه‌ای توسط رسانه‌های اطلاح‌طلب شروع شد و جایی باعث تاسف شد که دکتر ظریف چندین بار در سخنان خود در دانشگاه تهران به این مساله اشاره کردند و چندی پیش نیز پس از بازگشت از مذاکرات هسته‌ای به کشورمان گفتند امیدوارم عده‌ای در داخل کشور سخنان رژیم صهیونیستی را تکرار نکنند! اگر بنا بر همراهی با اسرائیل باشد قطعا روزنامه‌نگاران اطلاح‌طلب که تا چندماه پیش موضع‌شان درباره رخدادهای سوریه با موضع سران رژیم صهیونیستی یکی بوده است باید جواب این همراهی را بدهند، اگر کسی سخنان اسرائیل را در ایران تکرار کرده باشد کسانی بوده‌اند که همراه با رؤسا و حامیان رژیم صهیونیستی سوال درباره ماهیت هولوکاست را محکوم کرده‌اند و شعار پیشنهادی وزارت خارجه اسرائیل را در روز قدس سال88 بر زبان‌هایشان جاری ساختند.
*دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه تهران