گروه بينالملل: نلسون ماندلا، ديروز در روستاي زادگاهش به خاك سپرده شد. 4سال پیش وقتی یک چهره سیاه مشهور دیگر درگذشت، رئیسجمهور سیاه و سفید ایالات متحده دستکم رفتاری محترمانهتر داشت تا آنچه هفته پیش در مراسم یادبود مادیبای بزرگ از خود به نمایش گذاشت. ناگفته پیدا بود بارک اوباما از مرگ نلسون ماندلا حتی به اندازه رفتن مایکل جکسون، غمگین نبود. حتی با اینکه سلطان سابقا تیرهپوست به سپیدی استحاله شده راکاندرول، محبوبترین خواننده پاپ ساکن تازه وارد کاخ سفید محسوب نمیشد و سناتور اوبامای تازه پرزیدنت شده ذاتا گرایش بیشتری به جریان اصلی موسیقی سپیدپوستان داشت تا آوا و ادای خاص سیاهان آمریکا. در آخرین روزهای ژوئن 2009 وقتی رئیسجمهور جدید آمریکا نطقی حزنانگیز در غم از دستدادن آوازهخوان معروف میکرد لااقل ظاهر را حفظ میکرد. اما سهشنبه پیش دهم دسامبر گویا او تنها به این خاطر به ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی رفته بود تا از مراسم مرگ بزرگترین رهبر مبارزه با استعمار و استثمار قاره سیاه تنها یک عکس یادگاری از تمسخر و متلکپرانی در میان عزاداری بیش از 90 هزار همنوع خود به یادگار آورد. اگر برای اسلاف دموکرات یا جمهوریخواه او در کاخ سفید نلسون ماندلا یک مبارز جدی با امپریالیسم آمریکا و شرکای غربیاش محسوب میشد و آنطور که اسنودن به تازگی فاش کرده نام او همراه همرزمان ضدآپارتایدش در کنگره ملی آفریقا هنوز در لیست سیاه تروریسم سازمان سیا باقی بود، اوباما چنان از رنگ نیرنگپوست خود مطمئن بود و ماندلا نیز چنان پیر و فرتوت شده بود که ترجیح داد با رسیدن به قدرت از فهرست خارجش کند تا دشمنانی جدیتر را در آن لیست بگنجاند.
اوباما نخستین رئیسجمهور ایالات متحده بود که نه مانند ریگان و بوشهای پدر و پسر رهبر بزرگ ضدآپارتاید را تروریست خواند و نه به سان اسلاف دموکرات خود چون کارتر و کلینتون او را زیر ذرهبین سیا قرار داد. در عوض مادیبای بزرگ برای باراک سیاهباز دستاویزی بود برای مضحکه حقیقت. در مراسم عزای ماندلا در ورزشگاه ساکرسیتی، نطق اوباما با این مضمون که «او همیشه الگوی من خواهد بود» تازه پایان یافته بود که روبرت اشمیت عکاس خبری آسوشیتدپرس که در فاصله 150 متری جایگاه رهبران خارجی موضع گرفته بود متوجه رفتار خارج از عرف دو مرد و يك زن شد که کاملا به جو مغموم ورزشگاه بیتوجه بودند. باراک اوباما با چهرهای کاملا متفاوت از اندوه ساختگی پشت تریبون در حال بگو و بخند با «هله تورنینگ اشمیت» خانم نخستوزیر دانمارک و نخستوزیر محافظهکار بریتانیا، ديوید کامرون بود. سوگواران آفریقایی یکصدا با حرکت جمعی هماهنگ (کورال) برای پدر درگذشتهشان مرثیه خداحافظی میخواندند و این رقص برای آنها مفهومی جز ماتم نداشت اما اوباما و همراهان، تازه سرذوق آمده بودند و بساط خندهبازار و عکس یادگاری مشترکشان برای صفحههای فیسبوک و توئیتر گرم بود.
دو روز بعد کامرون وقتی در صحن مجلس بریتانیا با انتقاد نمایندگان حزب کارگر از رفتار زنندهاش در مراسم سوگواری ماندلا مواجه شد، توپ را به زمین خود آنها انداخت وگفت: «هله تورنینگ که فامیل خودتان است؛ من از دیدن او ذوق کرده بودم.» او به همسر انگلیسی نخستوزیر دانمارک اشاره میکرد که در واقع پسر نیلکیناک رهبر اسبق حزب کارگر انگلیس است. نخستوزیر دانمارک هم در بازگشت به کپنهاگ در مقابل منتقدان بهانه آورد که همه داشتند میخواندند و میرقصیدند(!) ما هم سر ذوق آمدیم.
این وسط اوباما سیاست سکوت در پیش گرفت اما در دل از استفاده ابزاری از دشمن سابق آمریکا شاد بود، ماندلایی که بارها ایالات متحده را همتای آپارتاید خوانده و گفته بود: آمریکا ارزشی برای بشریت قائل نیست. اوباما میدانست جانشین بوش و شاگرد محافظهکار تاچر که هر دو مادیبا را تروریست میخواندند همراه خانم سیاستمداری از اسکاندیناوی، همان اسکاندیناوی که تا 20 سال پیش ظاهرا تنها حامی غربی ماندلا محسوب میشد، آن روز گرد هم آمده بودند تا آخرین انتقام غرب را از آخرین رهبر بزرگ آفریقا بگیرند.