گروه سیاسی: ماری هارف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز شنبه در واکنش به سوال یکی از خبرنگاران آمریکایی درباره تحریم جدید دولت آمریکا علیه صنعت هواپیمایی ايران، ادعا کرد: «تیم مذاکره کننده ایرانی در مذاکرات ژنو از تحریمهای جدید اطلاع داشته است. او گفت: ما (قبل از توافقنامه ژنو) به صراحت گفتیم که این کار را انجام میدهیم و ایرانیها هم درحالی که این را میدانستند؛ توافقنامه را امضا کردند.» این ادعای هارف در صورت صحت به آن دلیل حائز اهمیت بود که برخی واقعیتها از روند مذاکرات ژنو را آشکار میکرد. «وطن امروز» در شماره گذشته این خبر را بدون قضاوت خاصی منتشر کرد اما انتشار برخی اخبار مرتبط، این ادعای سنگین ماری هارف را تایید میکند. روز گذشته انتشار یک اظهارنظر از وندی شرمن، درباره محتوای مذاکرات ژنو، فرضیه اطلاع تیم ایرانی از تحریمهای جدید را تقویت کرد. از سوی دیگر اظهارات محمدعلی خرم، مشاور محمدجواد ظریف درباره تحریمهای جدید نیز تاحدود زیادی مختصاتی از واقعیت را آشکار کرد. بنابر گزارشی که باشگاه خبرنگاران از «سیاسپن» نقل کرده، سوم اکتبر سال جاری (11 مهر) در جلسه گفت و شنود شرمن و سناتورهای آمریکایی، شرمن در پاسخ به سوال «سناتور کورکر» مبنی بر اینکه آیا در مذاکرات هستهای تحریمهای مربوط به حقوق بشر و حمایت از تروریستم ایران نیز مورد بحث قرار خواهد گرفت یا خیر گفت: «ما به طور شفاف به ایرانیها گفتهایم که مذاکرات تنها درباره برنامه هستهای و تحریمهای مرتبط با فعالیتهای هستهای این کشور بوده و اینکه تحریمهای مربوط به حقوق بشر و فعالیتهای تروریستی آنها هنوز روی میز است». شرمن در ادامه ادعاهای خود مبنی بر عدم رعایت حقوق بشر در ایران و حمایت ایران از گروههای تروریستی تاکید کرد؛ «این یعنی آنها باید در حوزه حقوقبشر پیشرفتهای قابل توجهی داشته باشند. باید دست از حمایت تروریسم برداشته و باید اقدامات خود مبنی بر بیثبات کردن منطقه و دیگر بخشهای جهان را متوقف کنند». این اظهارات شرمن به معنای آن است که در مذاکرات میان طرفین، صراحتا به تیم مذاکرهکننده ایرانی اعلام شده که در صورت توافق، تنها تحریمهای هستهای افزایش نمییابد اما سایر تحریمها به بهانههای حقوق بشر و تروریسم و... همچنان در جای خود باقی است. انتشار این اظهارات شرمن نیز بسیار حائز اهمیت است با این حال این «روایت آمریکایی» ماجرا بوده است. به عبارتی آمریکاییها یک روایت یکسان از ماجرای توافق ژنو گفتهاند. روایتی که میگوید تیم مذاکرهکننده ایرانی از اعمال تحریمهای جدید به بهانههای تروریسم و حقوق بشر اطلاع داشته است اما دومین خبری که روز گذشته در ارتباط با این موضوع منتشر شد؛ دیگر در مقابل روایت آمریکاییها نبود بلکه از سوی مشاور محمدجواد ظریف صورت گرفت. فارس خبر داده که محمدعلی خرم، مشاور وزیر امور خارجه شنبهشب در دانشگاه شیراز در برنامهای با موضوع «در ژنو چه گذشت؟» به اظهارنظر درباره توافق ژنو پرداخت. در این برنامه، وقتی مشاور وزیر امور خارجه با اعتراضات دانشجویی نسبت به ایرادات متن تفاهمنامه بخصوص درباره تحریم ۱۷ شرکت ایرانی یک روز پس از توافق ژنو و تحریمهای 19 فرد و شرکت مرتبط با صنعت هواپیمایی ایران از سوی وزارت خزانهداری آمریکا، روبهرو شد، تصریح کرد: دولت آمریکا به ایران گفته است که اگر تحریمهایی که پیش از این تصویب شده پس از توافقنامه به اجرا درآمد، ناراحت نشوید و ربطی به تفاهمنامه ندارد. این اظهارنظر خرم، مشاور آقای ظریف نیز این گمانه راتقویت میکند که این موضوعات یعنی تداوم تحریمهای غیرهستهای، پیش از توافقنامه ژنو مطرح بوده است. آیا واقعا تیم ایرانی از تحریمهای جدید خبر داشت و با آن موافقت کرده بود؟
اگر این موضوع واقعیت داشته باشد؛ بنابراین موضوعات مورد اختلاف همچنان ادامه داشت و باید حل میشد اما سوال اساسی این است که «چه ضرورتی ایجاب میکرد این توافقنامه به آن سرعت امضا شود؟» آیا اظهارات علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی مبنی بر اینکه ایران میتوانست توافقنامه ژنو را قویتر امضا کند؛ ربطی به چنین موضوعاتی داشته است؟ چه ضرورتی در شب 99 فعالیت دولت یازدهم موجب شد این توافقنامه با این ایرادات امضا شود؟ البته همانگونه که گفته شد این سوالات همه براساس تقویت شدن گمانه اطلاع تیم ایرانی از تحریمهای جدید بوده است. بدیهی است درصورت تکذیب این موضوع از سوی وزارت امور خارجه، روایت مقبول، روایت تیم مذاکرهکننده ایرانی خواهد بود.