هري جي. بنتام: از اغلبِ چهره‌هاي مقاومتي که شجاعانه با چالش‌هايي به مانند چالش‌هايِ اخير نلسون ماندلا رو‌به‌رو شدند با عنوان شهيد نام برده مي‌شود. از جمله اين افراد مي‌توان به مهاتما گاندي و مارتين لوتر کينگ جونيور ياد کرد. حتي اگر نلسون ماندلا مانند ديگر قهرمانان عرصه مقاومت شهيد نشده باشد، کار وي در اين جهان مانند آنان ناتمام مانده است. عدم اتمام کار ماندلا وظيفه‌اي حياتي بر دوش کساني مي‌گذارد که مدعي هستند آنچه را که اين مرد در نظر داشت، درک مي‌کنند. اين امري حياتي است که مردم، چه در آفريقاي‌جنوبی و چه سراسر جهان گامي حقيقي بردارند و از آنچه ماندلا حامي‌اش بود پاسداري کنند و آن را اساسي براي اقدامات و تفکرات خود قرار دهند. نلسون ماندلا اصولا به عنوان يک قهرمان صلح که به ساخت «ملت رنگين‌کماني» آفريقاي‌جنوبی کمک کرد، شناخته مي‌شود. او به عنوان «پدر ملت» بخشي جدايي‌ناپذير از روايت «ملت» آفريقاي‌جنوبی است. ارزش‌هاي ماندلا همچنين در سال‌هاي اخير وي را به موضع مبارزه با بي‌عدالتي کشاند که از جمله آن مي‌توان به خشم وي از رفتار رژيم اسرائيل با مردم فلسطين اشاره کرد. اين مهم در سخنان خود وي عنوان شده است: «آزادي ما بدون آزادي مردم فلسطين تکميل نمي‌شود»، ماندلا همچنين پيش از اين مطرح کرده است چنانچه شيوه‌هاي غيرخشونت‌آميز به طور مداوم غيرکارآمد واقع شود، مقاومت مسلحانه برحق است. افزون بر اين، ماندلا يکي از منتقدان سرسخت تهاجم آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ بود، وي در اين باره گفت: «اگر در جهان يک کشور وجود داشته باشد که جناياتي ناگفتني مرتکب شده باشد، آن کشور ايالات متحده آمریکاست. آنها به انسان‌ها اهميتي نمي‌دهند.» اما آيا زنده بودن ماندلا به واقع براي حفظ روايت ملي در آفريقاي‌جنوبي ضروري است؟ احتمالا تنها شهروندان آفريقاي‌جنوبی مي‌توانند به اين سوال پاسخ دهند. گفتنی است، مهاتما گاندي نيز به گونه‌اي مشابه براي وضعيت کنوني هند اهميت داشت و مرگ وي به دست تندروها به واقع بنيادهاي اجتماعي هند به عنوان يک ملت را تضعيف نکرد. با وجود اين، گاندي شهيد شد. شهادت شکلي ويژه از ابديت را خلق مي‌کند که لزوما براي بسياري از رهبراني که در حال حاضر زنده هستند و سعي کرده‌اند کشور ماندلا را الگوي خود قرار دهند، دست‌نيافتني است، شخصي زنده که به ستون اصلي کشورش بدل شده است. جامعه‌شناسان مي‌دانند کشورهايي که به لحاظ هويت فرهنگي، مذهبي يا قومي تشابهات بسياري با يکديگر دارند از شکاف‌هايي که در يک کشور پر تنوع مانند آفريقاي‌جنوبی و يا هند مشهود است، عاري هستند. اگر بنيادهاي اجتماعي آفريقاي‌جنوبی به خاطر از دست رفتن ماندلا به خطر بيفتد، اين خطر به واقع مي‌تواند به خسارات اقتصادي جدي براي اين کشور بينجامد چرا که اين کشور ضمن درگيري براي جذب سرمايه‌گذاري خارجي با اعتصاب‌ها و مشکلات اجتماعي نيز درگير است. از اين گذشته، احتمال دارد سياست خارجي آفريقاي‌جنوبی نيز به خطر بيفتد. آفريقاي‌جنوبی بايد به وظيفه خود به عنوان يکي از بازيکنان اصلي جنبش غيرمتعهدها ادامه دهد و در پي آن باشد که به قطب قدرت براي استقامت در برابر هژموني در جهان بدل شود. از يک جهت، تاريخ، آفريقاي‌جنوبی را به ميعادگاه استعمارگري و مستعمره نشيني سابق و شايد نمونه‌اي کوچک از خودِ جهان بدل مي‌کند. ممکن است آفريقاي‌جنوبی با بهره از چنين نقطه نظر برتري بخواهد عقايد و نظرهاي خود را در امور جهان اعمال و سعي کند نقش مرکزي‌تري بين کشورهاي عضو جنبش غيرمتعهدها ايفا نمايد، اما تمام اينها تنها در صورتي ميسر مي‌شود که اين کشور به اهدافي که ماندلا در نظر داشت وفادار بماند. نقطه نظر برتر آفريقاي‌جنوبی در زمان‌هاي اخير، در راستاي عقايد ماندلا دولت اين کشور را به بيان اظهارت شجاعانه ضد رژيم آپارتايد اسرائيل واداشته است. به طور مثال آفريقاي‌جنوبی همراه با ديگر کشورهاي جهان شهرک‌سازي‌هاي غيرقانوني رژيم اسرائيل و ديگر اَشکال تعرض تل‌آويو را محکوم کرد. با وجود اين، برجستگي اين کشور به لحاظ سياست خارجي به طور ذاتي از سوي نيازهاي اقتصادي آن محدود شده است و اغلب همين امر است که اين کشور را از ايفاي نقش دلخواهش در امور جهاني بازمي‌دارد. احتمال دارد آفريقاي‌جنوبی بين تمايلش براي دفاع از آرمان‌ها و عقايد ماندلا در جهان به عنوان يک قدرت بزرگ و نيازش براي مقابله با مشکلات دردناک اقتصادي و اجتماعي داخلي مردد باشد. بريکس مي‌تواند يکي از راه‌حل‌هاي احتمالي باشد اما به نظر نمي‌رسد عضويت در اين گروه به طور واقعي پاسخگوي نياز آفريقاي‌جنوبی براي مقابله با بيکاري و تنش‌هاي اجتماعي باشد. از بسياري جهات، آفريقاي‌جنوبی هنوز هم مي‌تواند ظرفيت بالقوه بسياري براي قدرت بخشيدن به ديگر بخش‌هاي جهان غيرغربي داشته باشد اما مشکلات اقتصادي اين کشور دست آن را براي انجام اين مهم بسته است. با وجود نقش حائز اهميت آفريقاي‌جنوبی در برچيدن بقاياي اصلي استعمارگري غرب، اين کشور هنوز نيز به روابطش با کشورهاي غربي وابسته است. آیا آفریقای‌جنوبی پس از او دوباره مستعمره غرب می‌شود؟
راه ناتمام ماندلا
هري جي. بنتام: از اغلبِ چهره‌هاي مقاومتي که شجاعانه با چالش‌هايي به مانند چالش‌هايِ اخير نلسون ماندلا رو‌به‌رو شدند با عنوان شهيد نام برده مي‌شود. از جمله اين افراد مي‌توان به مهاتما گاندي و مارتين لوتر کينگ جونيور ياد کرد. حتي اگر نلسون ماندلا مانند ديگر قهرمانان عرصه مقاومت شهيد نشده باشد، کار وي در اين جهان مانند آنان ناتمام مانده است. عدم اتمام کار ماندلا وظيفه‌اي حياتي بر دوش کساني مي‌گذارد که مدعي هستند آنچه را که اين مرد در نظر داشت، درک مي‌کنند. اين امري حياتي است که مردم، چه در آفريقاي‌جنوبی و چه سراسر جهان گامي حقيقي بردارند و از آنچه ماندلا حامي‌اش بود پاسداري کنند و آن را اساسي براي اقدامات و تفکرات خود قرار دهند. نلسون ماندلا اصولا به عنوان يک قهرمان صلح که به ساخت «ملت رنگين‌کماني» آفريقاي‌جنوبی کمک کرد، شناخته مي‌شود. او به عنوان «پدر ملت» بخشي جدايي‌ناپذير از روايت «ملت» آفريقاي‌جنوبی است. ارزش‌هاي ماندلا همچنين در سال‌هاي اخير وي را به موضع مبارزه با بي‌عدالتي کشاند که از جمله آن مي‌توان به خشم وي از رفتار رژيم اسرائيل با مردم فلسطين اشاره کرد. اين مهم در سخنان خود وي عنوان شده است: «آزادي ما بدون آزادي مردم فلسطين تکميل نمي‌شود»، ماندلا همچنين پيش از اين مطرح کرده است چنانچه شيوه‌هاي غيرخشونت‌آميز به طور مداوم غيرکارآمد واقع شود، مقاومت مسلحانه برحق است. افزون بر اين، ماندلا يکي از منتقدان سرسخت تهاجم آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ بود، وي در اين باره گفت: «اگر در جهان يک کشور وجود داشته باشد که جناياتي ناگفتني مرتکب شده باشد، آن کشور ايالات متحده آمریکاست. آنها به انسان‌ها اهميتي نمي‌دهند.» اما آيا زنده بودن ماندلا به واقع براي حفظ روايت ملي در آفريقاي‌جنوبي ضروري است؟ احتمالا تنها شهروندان آفريقاي‌جنوبی مي‌توانند به اين سوال پاسخ دهند. گفتنی است، مهاتما گاندي نيز به گونه‌اي مشابه براي وضعيت کنوني هند اهميت داشت و مرگ وي به دست تندروها به واقع بنيادهاي اجتماعي هند به عنوان يک ملت را تضعيف نکرد. با وجود اين، گاندي شهيد شد. شهادت شکلي ويژه از ابديت را خلق مي‌کند که لزوما براي بسياري از رهبراني که در حال حاضر زنده هستند و سعي کرده‌اند کشور ماندلا را الگوي خود قرار دهند، دست‌نيافتني است، شخصي زنده که به ستون اصلي کشورش بدل شده است. جامعه‌شناسان مي‌دانند کشورهايي که به لحاظ هويت فرهنگي، مذهبي يا قومي تشابهات بسياري با يکديگر دارند از شکاف‌هايي که در يک کشور پر تنوع مانند آفريقاي‌جنوبی و يا هند مشهود است، عاري هستند. اگر بنيادهاي اجتماعي آفريقاي‌جنوبی به خاطر از دست رفتن ماندلا به خطر بيفتد، اين خطر به واقع مي‌تواند به خسارات اقتصادي جدي براي اين کشور بينجامد چرا که اين کشور ضمن درگيري براي جذب سرمايه‌گذاري خارجي با اعتصاب‌ها و مشکلات اجتماعي نيز درگير است. از اين گذشته، احتمال دارد سياست خارجي آفريقاي‌جنوبی نيز به خطر بيفتد. آفريقاي‌جنوبی بايد به وظيفه خود به عنوان يکي از بازيکنان اصلي جنبش غيرمتعهدها ادامه دهد و در پي آن باشد که به قطب قدرت براي استقامت در برابر هژموني در جهان بدل شود. از يک جهت، تاريخ، آفريقاي‌جنوبی را به ميعادگاه استعمارگري و مستعمره نشيني سابق و شايد نمونه‌اي کوچک از خودِ جهان بدل مي‌کند. ممکن است آفريقاي‌جنوبی با بهره از چنين نقطه نظر برتري بخواهد عقايد و نظرهاي خود را در امور جهان اعمال و سعي کند نقش مرکزي‌تري بين کشورهاي عضو جنبش غيرمتعهدها ايفا نمايد، اما تمام اينها تنها در صورتي ميسر مي‌شود که اين کشور به اهدافي که ماندلا در نظر داشت وفادار بماند. نقطه نظر برتر آفريقاي‌جنوبی در زمان‌هاي اخير، در راستاي عقايد ماندلا دولت اين کشور را به بيان اظهارت شجاعانه ضد رژيم آپارتايد اسرائيل واداشته است. به طور مثال آفريقاي‌جنوبی همراه با ديگر کشورهاي جهان شهرک‌سازي‌هاي غيرقانوني رژيم اسرائيل و ديگر اَشکال تعرض تل‌آويو را محکوم کرد. با وجود اين، برجستگي اين کشور به لحاظ سياست خارجي به طور ذاتي از سوي نيازهاي اقتصادي آن محدود شده است و اغلب همين امر است که اين کشور را از ايفاي نقش دلخواهش در امور جهاني بازمي‌دارد. احتمال دارد آفريقاي‌جنوبی بين تمايلش براي دفاع از آرمان‌ها و عقايد ماندلا در جهان به عنوان يک قدرت بزرگ و نيازش براي مقابله با مشکلات دردناک اقتصادي و اجتماعي داخلي مردد باشد. بريکس مي‌تواند يکي از راه‌حل‌هاي احتمالي باشد اما به نظر نمي‌رسد عضويت در اين گروه به طور واقعي پاسخگوي نياز آفريقاي‌جنوبی براي مقابله با بيکاري و تنش‌هاي اجتماعي باشد. از بسياري جهات، آفريقاي‌جنوبی هنوز هم مي‌تواند ظرفيت بالقوه بسياري براي قدرت بخشيدن به ديگر بخش‌هاي جهان غيرغربي داشته باشد اما مشکلات اقتصادي اين کشور دست آن را براي انجام اين مهم بسته است. با وجود نقش حائز اهميت آفريقاي‌جنوبی در برچيدن بقاياي اصلي استعمارگري غرب، اين کشور هنوز نيز به روابطش با کشورهاي غربي وابسته است. ارسال نظر
پربیننده