سيد امیرحسین قاضیزاده*: بعد از خواندن اظهارات دکتر محمود سریعالقلم در باب پوپولیست خواندن کسانی که از مردم جامعه درباره مساله هستهای سوال میپرسند، اولین مطلبی که به ذهنم رسید این بود که لازم است از این صداقت در گفتار ایشان که در حقیقت محتوای فکری خود را بدون سانسور بیان کرده تشکر کرد. در حقیقت تفکر لیبرالی یا کسانی که به این نوع تفکر علاقهمند هستند معتقد به نخبهگرایی است. این تفکر میکوشد در اذهان مردم نهادینه کند که الیتها و طبقه برجسته و یک درصدی و ممتاز جامعه افرادی هستند که دارای قدرتهای ذهنی، اقتصادی و سیاسی بالا بوده و فقط آنها میتوانند جامعه را اداره کنند و بقیه مردم جامعه که از نظر آنها اکثریت یا 99 درصد را تشکیل میدهند چون آن برجستگیها را ندارند باید تابع این جمع باشند. نکته قابل توجه در این میان رجوع این جنس فکر به جامعه دینی و مثالآوری از نوع نگاه مردم به علمای دینی برای ایجاد شریک و همذاتپنداری در اذهان مردم است. این نوع رفتار درحالی از تفکر لیبرالی سر میزند که در بطن آن هیچگونه اعتقادی به مدیریت دینی جامعه وجود ندارد. این نکته نباید فراموش شود که کسی در اینکه نخبگان هادیان جامعه هستند و جهتگیری خواص حرکتآفرین است، شکی ندارد و ما نیز به آن معتقدیم ولی نمیتوان به این بهانه حق انتخاب را از مردم گرفت و آن را به نخبگان اهدا کرد. در نگاه مردمسالاری دینی رشد به صورت جمعی تعریف شده و همه آحاد جامعه باید با هم رشد کنند. در مناسبات اجتماعی ما عدهای تولید فکر میکنند و عده دیگری که به صورت تخصصی به این مطلب نمیپردازند از این تولیدات فکری بهره ميبرند و در میان این انبوه ایده یکی را برميگزینند پس در حقیقت آنها هم فکر میکنند چون باید با تدقیق در آن دست به انتخاب بزنند پس نمیتوان مردم جامعه را از دایره تفکر خارج دانست. علاوه بر این موضوع بحث مسؤولیتها در جامعه هم عمومی است. روایت حضرت رسولاعظم(ص) که میفرمایند: کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته، خود گویای همین امر است. از این جهت همه آحاد جامعه مسؤولیت دارند واین امر فقط شامل علما و نخبگان جامعه نمیشود.
به نظر نگارنده، این نوع اظهارنظر که مشاورعالي رئیسجمهور بیان داشتهاند تنها توهین به قشر خاصی از جامعه مانند تاکسیرانان و لبوفروشان نیست بلکه این نوع اظهارات در حقیقت توهین به همه اقشار جامعه از جمله دانشگاهیان و نخبگان محسوب میشود.
شاید این سوال در برخی اذهان شکل بگیرد که جناب سریعالقلم با این بیانات از قشر نخبگان حمایت کرده و چطور اینجا توهین عمومی به همه جامعه است که نخبگان و دانشگاهیان نیز بخشی از آن محسوب میشود. پاسخ به این پرسش چندان دشوار نیست چرا که در بطن اظهارنظر جناب مشاور بین مسؤولیتهای اجتماعی نخبگان و مسؤولیتهای تخصصی که آنها برعهده دارند فاصله ایجاد شده در صورتی که نخبگان نیز جزئی از مردم هستند و در حقیقت اساس تعریف نخبگان بر مبنای مردم است. اقشار مختلف نخبگان جامعه اعم از روحانیت، پزشکان، مهندسان، سیاسیون و... در ارتباط با مردم و وظیفهای که نسبت به مردم دارند تعریف میشوند، در غیر این صورت تعریف نخبگی از آن مفهومی ندارد. متاسفانه امروز در فضای به اصطلاح روشنفکری رابطه میان نخبگان و مردم به درستی تعریف نشده و برخی آن را یک رابطه یکسویه میانگارند در صورتی که ارتباط میان نخبگان جامعه با مردم یک رابطه کاملا دوطرفه است. همواره این نوع نگرانی در میان دلسوزان جامعه وجود داشته که برخی با ایجاد تفکرات التقاطی قصد ایجاد انحراف در افکار عمومی را دارند. نکته بسیار مهم و مغفول در میان برخی سیاستمداران و دولتمردان این است که دولت باید در چارچوب محکمات دینی عمل کند نه متشابهات و خوشبختانه تمام موضوعاتی که به نحوی با مبانی فکری و اندیشه سر و کار دارد در میان حوزههای علمیه و نخبگان دانشگاهی طرح شده و درباره آن تولید محتوا منطبق با شرع مقدس شده است. دولتمردان باید بدانند دولت حوزه روشنفکری نیست که عدهای براساس متشابهات دینی و افکار التقاطی به اظهارنظرهای شاذ غیرمقبول علمی و دینی بپردازند.
با این توصیفات به نظر میرسد این نوع اظهارنظرات در دولت جدید از برخی افراد مسبوق به سابقه نشان از آغاز خط انحرافی در دولت یازدهم دارد.
* نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی