عبدالباری عطوان*: هیچکس از آنچه هم‌اکنون در دیدارهای پشت درهای بسته میان محمود عباس، رئیس تسکیلات خودگردان فلسطین و جان کری، وزیر خارجه آمریکا می‌گذرد، اطلاع دقیقی ندارد. تعداد این دیدارها زیاد است و در کمتر از یک‌سال تعداد آن نزدیک به 10 دیدار شده است. این در حالی است که رویکرد غالب نشاندهنده شکست مطلق است. کری تلاش می‌کند عباس را متقاعد کند خواست‌های اسرائیل مبنی بر حفظ نیروهایش در دره اردن، نظارت بر گذرگاه‌های مرزی با اردن و اعطای حق «وتو» به اسرائیل علیه هر یک از شهروندان فلسطینی یا غیر آنها را که نامطلوب تشخیص بدهد، به مدت ده سال دوره انتقالی بپذیرد. هر بار که مذاکرات تحت فشار آمریکا از سر گرفته می‌شود اسرائیل شروط جدیدی را در مقابل مذاکره‌کنندگان فلسطینی مطرح می‌کند. در مذاکرات قبلی شرط به‌رسمیت‌شناختن یهودیت کشور اسرائیل را مطرح کرد اما اکنون پرونده‌های حل و فصل نهایی مانند قدس، شهرک‌های یهودی‌نشین و حق بازگشت به نفع مدیریت امنیتی دره اردن مسکوت مانده‌اند. می‌ترسیم مخالفت محمود عباس با طرح آمریکا که کری آن را پیشنهاد کرده و ناظر بر مخالفت با هرگونه حضور نظامی اسرائیل در دره اردن است به دو دلیل مهم خطرناک‌تر از موافقت با آن باشد. نخست اختلاف‌نظر آنها در مسائل امنیتی و مخالفت با حضور نظامی اسرائیل در مرزهای میان کشور فلسطین و اردن به نظر ما نشاندهنده آن است که دیگر مسائل اختلافی مانند قدس، مساله آوارگان، شهرک‌ها و اسیران فلسطینی مورد توافق قرار گرفته است یا آنکه آنها کم اهمیت‌تر هستند و می‌توانند حل شوند، به عبارت دیگر ممکن است این اختلاف بر سر مسائل امنیتی به منزله بمب دودزایی برای مخفی کردن مشکلات بزرگ‌تر باشد. دوم اینکه فشارهای آمریکا و مشوق‌های اروپا از طریق فرمول‌های دورز زدن «خلاق» موفق به منعطف کردن این موضع فلسطینی‌ها شده است. واضح است که وزیر خارجه آمریکا بر دستیابی به «حل و فصل پایدار» مساله فلسطین به شیوه مطلوب اسرائیل پافشاری می‌کند، این پافشاری وی در سفرهای دهگانه او به منطقه و سخنانش درباره «چارچوب توافقی» که قرار است در سفر بعدی خود پس از یک هفته به دو طرف پیشنهاد دهد، تجلی یافته است. اکنون زمان بسیار مناسبی برای واشنگتن و تل‌آویو به منظور بهره‌برداری از ضعف فلسطینیان و تفرقه رسمی کشورهای عربی، جهت تحمیل حل و فصلی است که همه شروط مورد نظر اسرائیل را به صورت یکجا یا مرحله‌ای تامین کند. آمریکایی‌ها و متحدان عرب آنها سازمان آزادیبخش فلسطین را گرسنه نگه‌داشتند و یاسر عرفات، رئیس فقید آن را منزوی کردند و همه منابع مالی آن را خشکانیدند تا وی را به شرکت در کنفرانس مادرید در ضمن هیات اردنی و سپس رفتن به دالان‌های تاریک اسلو برای مذاکره و امضای موافقتنامه‌ای از طرف این سازمان مجبور کنندکه منجر به واگذاری 80 درصد از سرزمین فلسطین شد. ما اکنون شاهد شرایط مشابهی هستیم، زیرا تشکیلات خودگردان فلسطین از پرداخت حقوق 16 هزار کارمند خود عاجز است و غرق در بدهی به بانک‌های داخلی است که بالغ بر چهار میلیاد دلار می‌شود و اراضی اشغالی هم به دو بخش تقسیم شده است، آشتی در میان آنها به بن‌بست رسیده و مقاومت ممنوع شده و مشوق‌های مالی و اقتصادی اروپایی هم آب دهان تشکیلات خودگردان را جاری کرده است. بنابراین، تصادفی نیست که اتحادیه اروپا بسته مشوق‌های مالی و اقتصادی را به اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین پیشنهاد کرد مشروط بر آنکه به موافقتنامه صلح دست یابند. رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین تاکید می‌کند هرگونه موافقتنامه‌ای که حاصل شود به همه‌پرسی خواهد گذاشت اما وی از کدام همه‌پرسی دم می‌زند در حالی که به سختی بر کرانه باختری کنترل دارد و نوار غزه، اردوگاه‌های فلسطینیان در لبنان، اردن و سوریه خارج از کنترل او قرار دارند چه برسد به فلسطینیان در مناطق مختلف جهان، بعلاوه چه کسی شفافیت این همه‌پرسی و پذیرش نتایج آن را تضمین خواهد کرد؟ تنها چهار نفر اطرافیان محمود عباس هستند که مذاکره می‌کنند و در غیاب کامل ملت فلسطین، درباره آینده ده‌ها میلیون فلسطینی تصمیم می‌گیرند. نمی‌دانیم این افراد از چه نبوغی برخوردارند و از کجا این اختیار را به دست آورده‌اند که از جانب مردم فلسطین موافقتنامه فاجعه‌بار جدیدی را امضا کنند که این مردم را از قدس محروم کند، حق بازگشت آنها را از بین ببرد، شهرک‌های صهیونیستی را حفظ کند و اسرائیل را به عنوان کشوری یهودی به رسمیت بشناسد؟ کری با نتانیاهو در حال پختن آش جدیدی هستند که شروط مورد نظر اسرائیل را به‌طور کامل برآورده می‌کند. سکوت در مقابل این فاجعه بسیار خطرناک است از این رو، باید فلسطینیان برای ناکام گذاشتن این توطئه بپاخیزند تا کری و دیگران ببینند که مردم فلسطین گله گوسفند نیستند که به سادگی بتوان در ازای رشوه مالی اروپا یا آمریکا، حقوق مشروع آنها را نادیده گرفت. یک ذره از خاک فلسطین با ارزش‌تر از میلیاردها دلار جهانیان است. *تحلیلگر و کارشناس برجسته مسائل خاورمیانه