امید حسینی: تعامل با دنیا (دنیا اینجا یعنی آمریکا و چند کشور اروپایی) و حل و فصل اختلافات ایران با آنها، جزو شعارها و برنامه‌های اصلی آقای روحانی بود. به همین علت، سیاست خارجی و مذاکره با غرب همه چیز را در دولت یازدهم تحت‌الشعاع خود قرار داد و سرنوشت بسیاری از مسائل داخلی و خارجی به نتیجه مذاکرات گره خورد. بی‌جهت نبود که ساعاتی پس از امضای توافقنامه ژنو، ناگهان امواج رسانه‌ای براه افتاد و دولتی‌ها و حتی شخص رئیس‌جمهور پیروزی بزرگ هسته‌ای را به ملت ایران تبریک گفتند! از همان لحظات اول کاملا معلوم بود که شادمانی و جوگیری بخاطر این توافقنامه، غیرطبیعی و بیش از حد و اندازه است. بحث من اصلا بر سر مفاد و محتوای سند امضا شده نیست. فرض کنیم در این سند، طرف مقابل حقوق ما را کاملا به رسمیت می‌شناخت و همه چیز هم به نفع ما بود اما باز هم آن شادمانی و هیاهوی رسانه‌ای، غیرطبیعی بود. این در حالی است که در عمل، همه چیز به نفع ما نبود و مفاد توافقنامه هم از همان ابتدا، برداشت‌ها و تفسیرهای مختلفی به همراه داشت. طرف غربی رسما و صراحتا اعلام کرد که حقوق ما را به رسمیت نمی‌شناسد و در آینده هم عقب‌نشینی و بازگشت ما را به نقطه صفر دنبال خواهد کرد.
در برابر این تفسیر غربی، تیم ایرانی خود را پیروز مذاکرات و اظهارات مقامات غربی را مغایر با مفاد توافقنامه می‌دانست. دولت می‌خواست در صدمین روز کار خود، به مردم ایران ثابت کند که شعار مذاکره و تعامل با دنیا موفق بوده و حالا بعد از آن هشت سال پرتنش و مذاکرات بی‌حاصل، کار به کاردان‌هایی سپرده شده که مذاکره را بلدند! اصل مذاکرات و تعهدات حداکثری ما و قول‌های حداقلی آنها، به حاشیه رفت و ما دلخوش بودیم که بعد از چند سال جنجال و تنش در روابط خارجی، وزرای خارجه کشورهای اروپایی ما را آدم حساب کرده‌اند و با ما عکس یادگاری گرفته اند!
به هر حال توافقنامه با حمایت تقریبا همگانی مسؤولان کشور همراه بود. به جز مخالفت‌های رسانه‌ای برخی جریانات سیاسی، نظر مخالفی از سوی مقامات رسمی نظام منتشر نشد. رهبر انقلاب هم که قبلا عدم خوشبینی خود را با دلائلی کاملا منطقی اعلام کرده بودند، این بار ضمن حمایت از دولت و تیم مذاکره کننده، راه هرگونه جار و جنجال سیاسی و رسانه‌ای را بستند. رسانه‌های ضدانقلاب در این مدت سعی زیادی کردند که شکست احتمالی مذاکرات را به جریانات داخلی ایران و یا حتی رهبری نسبت بدهند. یک قانون نانوشته در ادبیات محافل ضدانقلاب و برخی جریانات داخلی وجود دارد آن هم این که حق همیشه با آمریکاست و این ما هستیم که طبق قاعده عمل نمی‌کنیم و عامل تنشیم. به هرحال سیاست صبر و سکوت و انتظار، همه این بهانه‌ها را از بین برد.
با گذشت زمان، احساسات و شادمانی‌ها هم فروکش کرد. آمریکا لطف کرد و تنها بخش کوچکی از درآمدهای ما را به ما پس داد، با منت و تهدید زیاد. حرف‌هایی زدند و اهانت‌هایی کردند که حقیقتا غیرقابل تحمل بود. ما لبخند زدیم و از ادب و متانت اوباما گفتیم! باز هم صبر و سکوت. تا اینکه تهدیدها به تحریم‌های جدید منتهی شد...
مطمئنا امروز با تعهدشکنی آمریکا مردم متوجه می‌شوند که ریشه مشکلات کجاست و کار از کجا خراب است؟ مردم می‌فهمند که دشمنی آمریکا با ما، ناشی از اخم دولت قبلی نبود که با لبخند دولت فعلی به دوستی تبدیل شود. هیچ اخم و لبخندی هم نمی‌تواند سیاست‌های بلندمدت آنها را درباره جمهوری اسلامی تغییر بدهد. عجیب اینکه تیم مجرب، کاردان و کارشناس دولت در امور دیپلماسی و روابط بین‌الملل، این را هنوز درک نکرده است. ظاهرشان که این را نشان می‌دهد. اگر غیر این بود، پس چرا آن همه شور و شادمانی غیرطبیعی؟ آیا توافقی (حتی کاملا به نفع ما) که از ابتدا، پایانش معلوم و شکستش حتمی است (چرا که خواسته‌ها و انتظارات طرف مقابل کاملا شفاف است) به این همه جشن و پایکوبی نیاز داشت؟
مذاکره برای رفع تحریم‌ها و چاره‌جویی برای حل مشکلات اقتصادی کشور اقدامی درخور تحسین است اما وابسته کردن همه امور داخلی به سرنوشت مذاکرات و خوشبینی به تعهد طرف مقابل از اشتباهاتی است که در این مدت شاهدش بودیم. بر فرض که تحریم‌های جدید دولت آمریکا هم تصویب نمی‌شد، به نظر شما شش ماه بعد چه اتفاق خارق‌العاده‌ای قرار بود رخ بدهد؟