جواد شمقدری پس از پایان دوران مدیریت خود در مصاحبه‌ای مفصل با سایت رجانیوز به نکات مهمی در دوران مدیریتش از جمله جریان خانه سینما و تعدادی از فیلمسازان، برگزاری جشنواره عمار پس از جریان فتنه 88 و داوری جشنواره فجر اشاره داشت. بخش‌هایی از گفت‌وگوی اولین رئیس سازمان سینمایی را در پی می‌خوانید. جواد شمقدری در پاسخ به این سوال که چرا با یک عده از فیلمسازانی که حداقل تا قبل از سال 88 به عنوان مذهبی‌ترین فیلمسازان مملکت شناخته می‌شدند، این قدر چالش داشتید، گفت: البته این را می‌دانید که من از سال 59 در سینما حضور داشته‌ام، یعنی غیر از آنهایی که سن‌شان از من بیشتر است یا از قبل از انقلاب در سینما بودند، تقریبا بقیه کسانی که در سینما هستند، بعد از من وارد سینما شدند. بعضی‌ها که همزمان آمدند، بعضی‌ها یکی، دو سال و حتی 20 سال بعد از ما به صحنه سینما آمدند. این صحبت من ناظر به یک تجربه تاریخی بود. روزی که انقلاب پیروز شد، آرمان‌ها و ایده‌هایی مطرح شدند و علی‌القاعده کار هنر و سینما این بود که به تعبیر بسیار روشن و شفاف مبلغ این اهداف و آرمان‌ها باشد. ولی به تدریج با گروهی روبه‌رو شدیم که ضمن اعلام وفاداری به این ارزش‌ها و آرمان‌ها، معتقد بودند سینما هیچ تعهدی به این ارزش‌ها و آرمان‌ها ندارد و هنر ساحت مستقلی است و قرار نیست به جایی تعهد داشته باشد و اوج تعهد هنر به هنر است. البته در کنار آن هر گاه که می‌خواستند شرایط را منطقی‌تر کنند و از تیزی و تندی آن بکاهند، می‌گفتند ما نسبت به انسانیت و حقوق بشر تعهد داریم، یعنی باز آرمان‌ها و اهداف نظام از صحنه بیرون رفت. این قضیه داشت به شکل آشکاری رخ می‌داد و البته بسیاری از مسؤولان جمهوری اسلامی در آن سال‌ها متوجه این اتفاق نبودند. شاید تنها کسی که متوجه این اتفاق بود و سر بزنگاه‌ها اگر فرصتی داشت تذکری می‌داد، خود حضرت آقا در دوران ریاست‌جمهوری بود. در آن دوره به دلیل ساختار حکومتی‌ای که شکل گرفته بود، متاسفانه رئیس‌جمهور اختیارات کافی نداشت و این نخست‌وزیر بود که دارای اختیارات زیاد بود و از قضا همین نخست‌وزیر این تفکر و اندیشه را تبلیغ می‌کرد. نخست‌وزیری که 8 سال ذیل رأی بالای حضرت آقا نخست‌وزیر شده بود، تمام همّ‌اش این بود که هنر از مرز تعهد به اخلاق و معنویت صرف جلوتر نیاید و نسبت به مناسبات و تحولات اجتماعی و سیاسی و آرمان‌های نظام و اهداف بلند انقلاب اسلامی هیچ تعهدی نداشته باشد. بعدها دیدید همین آقای نخست وزیر سابق در نمایشگاه نقاشی‌هایی که در اوایل دوران آقای احمدی‌نژاد برپا کرد، چه نقاشی‌های بی‌هویتی را به نمایش گذاشت. نقاشی‌هایی که صرفا نشانه بارزی از هنر برای هنر بودند و مولد یک نوع تلذذ جسمانی، یعنی به‌ندرت تلذذ روحی ایجاد می‌کردند و هیچ تعهدی به نظام و انقلاب نداشتند. این تفکر در نخست‌وزیری شکل گرفت و در تمام عرصه‌های کشور از جمله سینما و هنر جاری شد. مدیرانی که نزدیک به 10 سال در سینما مستقر شدند، عملا این سیاست را تبلیغ و حمایت کردند و به جشنواره‌های جهانی فرستادند و اتفاقا این فیلم‌ها بودند که از نوع مثبت تا نوع سیاه‌نمایی‌شان رفتند و در جشنواره‌های خارجی جایزه گرفتند.
داد حاتمی‌کیا درآمد
در همان دوران وقتی فیلم «از کرخه تا راین» ساخته می‌شود، به دلیل اینکه در مخاطب نسبت به انقلاب و نظام دغدغه و تعهد ایجاد می‌کند، با اینکه فیلم در آلمان ساخته شد و اتفاقا تهیه‌کننده فیلم متعلق به همین جریان فکری و از خود این جمع بود، باز هم به جشنواره‌های جهانی راه پیدا نکرد. بعدها داد خود آقای «حاتمی‌کیا» درآمد که چطور این فیلم‌ها که ارزش‌های فنی و هنری هم دارند، به جشنواره‌های جهانی راه نمی‌یابند؟ خطای بزرگ‌تر اینکه به هفته‌های فیلم هم نمی‌رفت. وی در ادامه به دوره 10 ساله آقای بهشتی و انوار اشاره کرد و گفت: فیلم‌های دفاع مقدس هم جزو خط قرمزهای همین مدیریت است. دیدگاه این افراد به این شکل بود. حتی به خود من گفتند که باید بگذاریم جنگ تمام شود و بعدها از دور به این صحنه نگاه کنیم و ببینیم قضایا از چه قرار است و بعد فیلم جنگی بسازیم. الان نباید بسازیم. تعبیرشان این بود که ما الان در دل حادثه هستیم و نمی‌دانیم قضیه از چه قرار است و لذا نباید فیلمش را بسازیم. استدلال‌شان به این صورت بود.
«قبر دو طبقه» مشکلات جدی داشت
وی به رویکرد سیاسی هنرمندان در سال 88 اشاره کرد و گفت: به نظر من ریشه اصلی اختلافات آنجا است وگرنه در صحنه عمل و فعالیت، دوستان تقریبا آزادی عمل داشتند. «خیابان‌های آرام» در دوره ما پروانه ساخت و مجوز نمایش گرفت؛ در حالی که خود تهیه‌کننده فیلم به‌خاطر تبعات سیاسی‌اش نگران اکران آن بود و جلوی اکرانش را گرفت. پس ما راه را باز گذاشتیم. تبریزی حتی برای دریافت پروانه ساخت فیلمنامه جدیدی با عنوان «قبر دو طبقه» اقدام کرد. خب این فیلمنامه مشکلات جدی داشت. من شک ندارم اگر به این فیلمنامه مجوز می‌دادیم، از نظر شما مرتکب گناهی نابخشودنی شده بودیم. البته برای یک کار دیگر پروانه ساخت به نام آقای «تبریزی» صادر شد. وی درباره خانه سینما گفت: جریان خانه سینما جریان دیگری است. یعنی فرآیند و حوزه دیگری است و به تعبیری با توجه به ادبیات سال 88 در واقع آنجا مصداق بارز... . شمقدری درباره خواسته برخی فیلمسازان از احمدی‌نژاد، گفت: در سال 84 تعدادی از فیلمسازان پیش آقای احمدی‌نژاد می‌آیند و هشدار می‌دهند که شمقدری رأس کار نیاید. یعنی چه؟ درحالی که ما نه فکر مسؤولیت بودیم و نه هنوز چیزی مشخص شده بود.
جریانی در خانه سینما است که ادعای دین و انقلاب دارد
شمقدری درباره جریان خانه سینما و اعتقاد افراد به دین و انقلاب، گفت: همه که معتقد به دین و انقلاب نیستند. حرف من همین است که جریانی در خانه سینما هست که ادعای دین و انقلاب دارد و شما با آنها مشکل دارید.
برخی از بچه مسلمان‌ها در این سینما
سقوط کردند
وی درباره داوری جشنواره فیلم فجر و همراهی نکردن برخی فیلمسازان، گفت: اولین دوره از آقای مجیدی برای جشنواره فیلم کودک دعوت کردیم که داور شود اما ایشان نیامد. حتی از آقای توحیدی دعوت کردیم که داور جشنواره فجر شود و ایشان پذیرفت، ولی هفته بعد کناره‌گیری کرد. آنها به این جمع‌بندی رسیدند که ما باید حتی اگر شده به قیمت نابودی سینمای ایران این دوره مدیریت را بزنیم و با این سیاست حرکت کردند و حالا این کار شما رسانه‌ای‌ها و اهالی سینماست که بنشینید و بررسی کنید که آیا این اتفاق افتاد یا نه؟ و برای توجیه و عملیاتی‌کردن اقدامشان هم به اندازه کافی بهانه و سوژه داشتند، چون سینما عرصه‌ای است که شما خیلی راحت می‌توانید از آن مطلب و سوژه دربیاورید. سینما در هر حال یک عرصه صددرصد همراه و همسو نیست. سینما عرصه‌ای است که برای مدتی طولانی اصلا در اختیار ما نبوده است و الان هم وقتی وارد آن می‌شوید، باز می‌بینید که قدرت هر مانوری را ندارید، ضمن اینکه در همین سینما باز بچه مسلمان‌هایی را داریم که چنان سقوط کرده‌اند که باید دست مریزاد به خیلی‌هایی گفت که از روی اول ادعایی نداشتند. از مخملبافش بگیرید تا نوری‌زاد. وی درباره حمایت از فیلم‌ها گفت: اینکه چه حمایت‌هایی کردیم را لازم نیست بگویم اما برای مثال، فیلم «تنهای تنهای تنها» ـ‌که البته اول اسمش رِنجرو بودـ آن قدر مورد تایید ما قرار گرفت که آن را روی میز گذاشتیم که بسازیم. یعنی فیلمنامه‌ای تا مدت‌ها روی میز خود من بود که اولویت دارد البته خودم روی فیلم نظراتی داشتم و گفتم وقتی پول رسید، کارگردانش را صدا می‌زنم و نکات را هم می‌گویم و بعد هم به او پول می‌دهم و می‌گویم برود فیلم را بسازد.