خشايار سنجري: این روزها ساخت فصل سوم پایتخت در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. سریالی که دو فصل موفق را پشت‌سر قرار داده است. با این‌همه باید منتظر ماند که قسمت سوم این مجموعه با توجه به مشکلات مالی عدیده سازمان صدا و سیما ساخته می‌شود. بسیاری از مردم و مخاطبان رسانه ملی همچنان منتظر ساخته‌شدن فصل سوم این مجموعه موفق هستند اما ساخت این مجموعه در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. آیا پایتخت را می‌توان سریالی ملی برشمرد؟ آیا ساخت پایتخت می‌تواند فرهنگ عامه مخاطبین رسانه را تحت تاثیر قرار دهد. می‌توان بیشمار از این سوالات مطرح کرد. به همین جهت قصد داریم در این یادداشت موفقیت سریال مذکور را مورد ارزیابی قرار دهیم.کمتر سریالی در صدا و سیمای ایران به ساخت سری‌های بعدی می‌رسد. زیر آسمان شهر نمونه ناموفق این دنباله‌ها بود که نتوانست انتظارات مخاطبان را برآورده سازد اما پایتخت در جلب رضایت مخاطب بسیار موفق ظاهر شده، به‌طوری که این روزها، ساخت سری سوم این مجموعه طنز، توجه اهالی رسانه و مردم را برانگیخته است. در این مجال، به بررسی علل جذابیت این سریال می‌پردازم. محبوبیت کم‌نظیر پایتخت را باید مدیون صمیمیت جاری در سریال دانست. فضاسازی سيروس مقدم در جای جای این مجموعه یادآور چیزی بسیار شبیه زندگی‌ای است که ما در حال تجربه‌کردن آن هستیم. محبت و دوستی، بدشانسی‌های پی‌درپی، توجه به عنصر مهم و تاثیرگذار «کار» در جامعه و... از جمله مواردی است که پایتخت را از یک سریال با موضوع کلیشه‌ای مضرات مهاجرت و شهرنشینی، به سریالی محبوب، جریان‌ساز و همه‌گیر بدل می‌کند. شخصیت‌های داستان، نه قهرمانان دست‌نیافتنی هستند و آرمانی هستند که بتوانند بر تک‌تک مشکلات فائق آیند و زندگی را شیرین سازند و نه آدم‌هایی احمق و بی‌مایه و بی‌دست و پا. آنها قواعد بازی در کلانشهر تهران را نمی‌دانند و بی‌وقفه می‌کوشند تا به هر زحمتی گلیم خود را از آب بیرون کشیده و در قالب خانواده‌ای صمیمی، با پشتکار و منسجم، به مراتبی از پیشرفت دست یابند. اعضای خانواده، مانند نام فامیلشان، آدم‌هایی «معمولی»اند که در عین سادگی و مهربانی، بدجنسی و صفات ناپسند خاص خود را دارند. تلاش برای آشتی دادن جوان فیلمنامه‌نویس با همسرش، رساندن زن باردار به زایشگاه با وجود کمبود وقت، سعی در سالم‌رساندن گنبد و گلدسته و... در مقابل افعالی همچون تلاش همه‌جانبه برای بیرون کردن برادر هما، سعی در رشوه دادن به مسؤول پزشکی قانونی برای اتمام مشکلات خانه و... این شخصیت‌ها را به قهرمانانی معمولی و دارای ما به ازای واقعی در دنیای خارج از سریال تبدیل می‌کند.فیلمنامه پایتخت برخلاف سریال‌های آب بسته شده آپارتمانی صدا و سیما، سکانس‌های طولانی و کشدار ندارد.حادثه‌ها از پی هم می‌آیند و به سرعت تمام می‌شوند و ریتم تند همواره حفظ می‌شود.فیلمبرداری عجیب و غیرمعمول با دوربین روی دست‌های بکر و مدرن، به زیبایی بصری سریال کمک شایانی کرده و مخاطب را در لحظاتی که داستان در حال گذار از پیرنگ‌های کم فراز و نشیب خود است، سرگرم کرده و ریتم را سرپا نگه می‌دارد تا بیننده کم‌حوصله تلویزیون، از پای آن بلند نشود.علت دیگر محبوبیت و مقبولیت چشمگیر این سریال، نوع طنز منحصر به فرد و یکتای آن است که خارج از جریان اصلی و متداول نود شبی‌های قدیمی است. پایتخت، طنز فانتزی و تکراری شده برره و پاورچین را کنار زده، با کمدی اغراق شده و سیاه عطارانی در مجموعه‌هایی همچون خانه به دوش و ترش و شیرن فاصله می‌گیرد و ذائقه مخاطبان را با طنز جدیدی آشنا می‌سازد.تغییر لحن سریال از مجموعه اول به دوم کاملا محسوس و مناسب حال جامعه بود. در قسمت اول مقدم بر ساختاری قصه‌محور و پیوسته تاکید دارد که اپیزود‌ها در پی هم می‌آیند و حوادث ریز و درشت همچون نخ تسبیح شخصیت‌ها را به هم وصل می‌کند اما در سری دوم نویسندگان باهوش و زمان‌شناس پایتخت، به سراغ ساختاری اپیزودیک رفتند تا مخاطبان سریال‌های نوروزی که عمدتا به علت دید و بازدید و مسافرت عید نوروز، امکان پیگیری منظم سریال را ندارند بتوانند ارتباط خود را با سریال تا انتها حفظ کرده و پراکنده نشوند. توجه ویژه مقدم و کادر حرفه‌ای‌اش (خصوصا محسن تنابنده در مقام بازیگر، فیلمنامه‌نویس و مشاور لهجه) به جزئیات و احترام خاص آنها به بینندگان، سبب شده سازندگان پایتخت، به فکر ساخت سری سوم از این مجموعه طنز ناب و متفاوت باشند. پایتخت گام بزرگی در راستای دور کردن مردم از برنامه‌های ضدفرهنگی شبکه‌های ماهواره‌ای برداشته و توانست در دل بینندگان تلوزیون جا باز کند.پایتخت، ساختن يا نساختن؟!
خشايار سنجري: این روزها ساخت فصل سوم پایتخت در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. سریالی که دو فصل موفق را پشت‌سر قرار داده است. با این‌همه باید منتظر ماند که قسمت سوم این مجموعه با توجه به مشکلات مالی عدیده سازمان صدا و سیما ساخته می‌شود. بسیاری از مردم و مخاطبان رسانه ملی همچنان منتظر ساخته‌شدن فصل سوم این مجموعه موفق هستند اما ساخت این مجموعه در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. آیا پایتخت را می‌توان سریالی ملی برشمرد؟ آیا ساخت پایتخت می‌تواند فرهنگ عامه مخاطبین رسانه را تحت تاثیر قرار دهد. می‌توان بیشمار از این سوالات مطرح کرد. به همین جهت قصد داریم در این یادداشت موفقیت سریال مذکور را مورد ارزیابی قرار دهیم.کمتر سریالی در صدا و سیمای ایران به ساخت سری‌های بعدی می‌رسد. زیر آسمان شهر نمونه ناموفق این دنباله‌ها بود که نتوانست انتظارات مخاطبان را برآورده سازد اما پایتخت در جلب رضایت مخاطب بسیار موفق ظاهر شده، به‌طوری که این روزها، ساخت سری سوم این مجموعه طنز، توجه اهالی رسانه و مردم را برانگیخته است. در این مجال، به بررسی علل جذابیت این سریال می‌پردازم. محبوبیت کم‌نظیر پایتخت را باید مدیون صمیمیت جاری در سریال دانست. فضاسازی سيروس مقدم در جای جای این مجموعه یادآور چیزی بسیار شبیه زندگی‌ای است که ما در حال تجربه‌کردن آن هستیم. محبت و دوستی، بدشانسی‌های پی‌درپی، توجه به عنصر مهم و تاثیرگذار «کار» در جامعه و... از جمله مواردی است که پایتخت را از یک سریال با موضوع کلیشه‌ای مضرات مهاجرت و شهرنشینی، به سریالی محبوب، جریان‌ساز و همه‌گیر بدل می‌کند. شخصیت‌های داستان، نه قهرمانان دست‌نیافتنی هستند و آرمانی هستند که بتوانند بر تک‌تک مشکلات فائق آیند و زندگی را شیرین سازند و نه آدم‌هایی احمق و بی‌مایه و بی‌دست و پا. آنها قواعد بازی در کلانشهر تهران را نمی‌دانند و بی‌وقفه می‌کوشند تا به هر زحمتی گلیم خود را از آب بیرون کشیده و در قالب خانواده‌ای صمیمی، با پشتکار و منسجم، به مراتبی از پیشرفت دست یابند. اعضای خانواده، مانند نام فامیلشان، آدم‌هایی «معمولی»اند که در عین سادگی و مهربانی، بدجنسی و صفات ناپسند خاص خود را دارند. تلاش برای آشتی دادن جوان فیلمنامه‌نویس با همسرش، رساندن زن باردار به زایشگاه با وجود کمبود وقت، سعی در سالم‌رساندن گنبد و گلدسته و... در مقابل افعالی همچون تلاش همه‌جانبه برای بیرون کردن برادر هما، سعی در رشوه دادن به مسؤول پزشکی قانونی برای اتمام مشکلات خانه و... این شخصیت‌ها را به قهرمانانی معمولی و دارای ما به ازای واقعی در دنیای خارج از سریال تبدیل می‌کند.فیلمنامه پایتخت برخلاف سریال‌های آب بسته شده آپارتمانی صدا و سیما، سکانس‌های طولانی و کشدار ندارد.حادثه‌ها از پی هم می‌آیند و به سرعت تمام می‌شوند و ریتم تند همواره حفظ می‌شود.فیلمبرداری عجیب و غیرمعمول با دوربین روی دست‌های بکر و مدرن، به زیبایی بصری سریال کمک شایانی کرده و مخاطب را در لحظاتی که داستان در حال گذار از پیرنگ‌های کم فراز و نشیب خود است، سرگرم کرده و ریتم را سرپا نگه می‌دارد تا بیننده کم‌حوصله تلویزیون، از پای آن بلند نشود.علت دیگر محبوبیت و مقبولیت چشمگیر این سریال، نوع طنز منحصر به فرد و یکتای آن است که خارج از جریان اصلی و متداول نود شبی‌های قدیمی است. پایتخت، طنز فانتزی و تکراری شده برره و پاورچین را کنار زده، با کمدی اغراق شده و سیاه عطارانی در مجموعه‌هایی همچون خانه به دوش و ترش و شیرن فاصله می‌گیرد و ذائقه مخاطبان را با طنز جدیدی آشنا می‌سازد.تغییر لحن سریال از مجموعه اول به دوم کاملا محسوس و مناسب حال جامعه بود. در قسمت اول مقدم بر ساختاری قصه‌محور و پیوسته تاکید دارد که اپیزود‌ها در پی هم می‌آیند و حوادث ریز و درشت همچون نخ تسبیح شخصیت‌ها را به هم وصل می‌کند اما در سری دوم نویسندگان باهوش و زمان‌شناس پایتخت، به سراغ ساختاری اپیزودیک رفتند تا مخاطبان سریال‌های نوروزی که عمدتا به علت دید و بازدید و مسافرت عید نوروز، امکان پیگیری منظم سریال را ندارند بتوانند ارتباط خود را با سریال تا انتها حفظ کرده و پراکنده نشوند. توجه ویژه مقدم و کادر حرفه‌ای‌اش (خصوصا محسن تنابنده در مقام بازیگر، فیلمنامه‌نویس و مشاور لهجه) به جزئیات و احترام خاص آنها به بینندگان، سبب شده سازندگان پایتخت، به فکر ساخت سری سوم از این مجموعه طنز ناب و متفاوت باشند. پایتخت گام بزرگی در راستای دور کردن مردم از برنامه‌های ضدفرهنگی شبکه‌های ماهواره‌ای برداشته و توانست در دل بینندگان تلوزیون جا باز کند. ارسال نظر
پربیننده