گروه سیاسی: اعتراضات وسیع نسبت به اقدامات توهینآمیز و خلاف امنیت ملی هیات پارلمانی اروپا در ایران سرانجام با واکنش رسمی وزارت امور خارجه و مجلس همراه شد. وزارت امور خارجه که طی این مدت همواره در مقابل انتقادات، توپ را در زمین پارلمان انداخته بود؛ کاردار سفارت یونان را احضار و مراتب ناخرسندی ایران از اقدام این سفارتخانه در فراهمکردن شرایط برای دیدار هیات اروپایی با 2 نفر از مجرمان امنیتی فتنه 88 به اطلاع وی رسید. براساس این گزارش، رئیس اداره نهادهای اروپایی وزارت امور خارجه در اعتراض به این اقدام مغایر با حسننیت که بهرغم تذکرات قبلی ارائه شده از سوی سفارت جمهوری اسلامی ایران در بروکسل و همچنین مسؤولان ادارات ذیربط وزارت امور خارجه انجام پذیرفت، شنبهشب کاردار سفارت یونان در تهران را در نبود سفیر این کشور به وزارت امور خارجه احضار و مراتب ناخرسندی درباره این اقدام را به اطلاع وی رساند. کاردار یونان نیز در این دیدار ضمن تاکید بر لزوم احترام به مقررات داخلی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد مراتب را به مقامات ذیربط اتحادیه و پارلمان اروپایی منعکس خواهد کرد. اعتراض در صحن علنی
اما در مجلس اعتراضات با شدت بیشتری صورت گرفت. در جلسه علنی روز یکشنبه و همانگونه که از قبل پیشبینی میشد؛ نمایندگان با تذکرهای پیاپی، خواستار توضیح درباره اقدامات هیات پارلمانی اروپا شدند. ابراهیم آقامحمدی نخستین معترض بود. او طی نطقی از صفکشیدن برخی مقامات برای دیدار با این هیات انتقاد کرد و خواستار توضیح درباره اقدامات توهینآمیز هیات پارلمانی اروپا شد. او گفت: هیات پارلمانی اروپا در تهران با مجرمان و زندانیان دیدار کرد و گفته شده که این هیات پیش از سفر به تهران شرط گذاشته که در صورتی به تهران میآید که با نسرین ستوده و جعفر پناهی دیدار کند. حمید رسایی، نماینده مردم تهران هم گفت: در هفته گذشته که مجلس جلسهای نداشت، یک اتفاق دیپلماتیک در کشور افتاد که امیدوارم با شفافسازی شما (اشاره به علی لاریجانی، رئیس مجلس) از حیثیت خانه ملت دفاع شود. وی اضافه کرد: مدعو این هیات پارلمانی، مجلس بوده است به همین دلیل برخی از علامت سوالها متوجه خانه ملت است اما اعتراضات، کاظم جلالی را نشانه رفته بود. دعوت هیات اروپایی توسط مرکز پژوهشهای مجلس صورت گرفته بود و نمایندگان خواستار توضیحات جلالی شدند و وی نیز ناچار به ارائه توضیحاتی شد. جلالی در توضیحات خود به روند دعوت و حضور این هیات در تهران پرداخت. او با اشاره به جلسه مشترک با وزارت امور خارجه و وزارت اطلاعات برای انجام هماهنگیهای این سفر، افزود: در آن جلسه گفتیم ما آخرین جزئیات را با هم چک کنیم و اگر پیششرطی وجود دارد بگوید. در آن زمان مدیرکل اروپای وزارت امور خارجه گفت اخیرا که گروه سوسیالیستهای اروپا به تهران آمدند و با آقای جواد لاریجانی ملاقات کردند آنها خواستار شدند که در سفر هیات پارلمانی اروپا با این دو ملاقات کنند.
جلالی گفت: مدیرکل اروپای وزارت امور خارجه ادامه داد که آقای لاریجانی به آنها پاسخ داده است که موافقت کرده با ملاقات آنها با این دو، بلافاصله با مطرحشدن این مساله ما با این ملاقات مخالفت کردیم و اعلام کردیم به عنوان مجلس با ملاقات این هیات با افرادی غیر از مسؤولان جمهوری اسلامی ایران مخالفیم، دلیل آن هم این است که اینها حرفهای اپوزیسیون را زیاد شنیدهاند و باید وقت بگذارند حرفهای خود ما را هم بشنوند، هر روز در پارلمان اروپا اپوزیسیونها هستند و نیازی نیست با آنها صحبت کنند. جلالی در ادامه نطق خود به اظهارات یکی از مسؤولان وزارت امور خارجه درباره جایزه ساخاروف نیز اشاره کرد و گفت: پس از اینکه تلفن قطع شد من گفتم حالا اگر اینها بخواهند ملاقات کنند و جایزه ساخاروف را به اینها بدهند چه میشود، مدیرکل اروپای غربی وزارت امور خارجه گفت که امکان ندارد چنین اتفاقی بیفتد، چرا که جایزه ساخاروف با حضور رئیس پارلمان اروپا اهدا میشود، بنابراین ما به عنوان وزارت امور خارجه به شما میگوییم که اینها به هیچ وجه جایزه ساخاروف را نمیدهند، من این شبهه را مطرح کردم که اینها که آزادند در سفارتخانه خارجی ملاقات کنند، چه اتفاقی میافتد؟ در آنجا آقای بروجردی این پیشنهاد را داد که وزارت اطلاعات تمهیداتی بیندیشد که چنین اتفاقی نیفتد.
انتقاد لاریجانی
علی لاریجانی، رئیس مجلس نیز در ادامه به این موضوع ورود کرد و با اشاره به دیدار هیات پارلمانی اروپا با نسرین ستوده و جعفر پناهی گفت: از مدتها پیش هیاتی از پارلمان اروپا تقاضا میکرد تا به ایران سفر کند که این موضوع از منظر روابط پارلمانی ایران با سایر کشورها نقطه مثبتی است و این روابط و گفتوگوها میتواند مفید واقع شود. وی ادامه داد: سال گذشته این هیات تقاضا کرده بود تا به ایران سفر کند و نظر مجلس و وزارت امور خارجه در اینباره مثبت بود. اینکه آقای آقامحمدی عنوان کرد که این هیات شرطی را برای سفر به ایران گذاشته است، مطلقا اینگونه نبود. وی ادامه داد: اما کاری هم که این هیات کرد کار سبک و بدی بود. وقتی هیاتی برای دیدار به کشوری سفر میکند باید طبق برنامه عمل کند و انجام دیدارهای پنهانی و مخصوصا برای اروپاییها کار سخیفی است. رئیس مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: هیات اروپایی اگر برنامهای برای ملاقات داشت، باید برنامه خود را به اطلاع طرف ایرانی میرساند که حال یا مورد قبول واقع میشد یا نمیشد اما عقل حکم میکند که احترام رفتار دیپلماتیک خود را خودشان رعایت کنند که این کار را نکردند و کار سخیفی انجام دادهاند.
واکنش جواد لاریجانی
اما پس از اظهارات کاظم جلالی، پایگاه اطلاعرسانی ستاد حقوق بشر در مصاحبهای کوتاه با محمدجواد لاریجانی توضیحاتی را درباره این سفر منتشر کرد. در بخشی از این گفتوگو محمدجواد لاریجانی با اشاره به دیدار هیات پارلمانی اروپا با 2 تن از محکومان فتنه 88 اظهار داشت: طبعاً در یک چنین مواردی جلسات مشورتی مختلفی در دستگاههای ذیربط تشکیل میشود و مسائل متنوعی نیز مطرح میشود که همگی آنها مشورتهای داخل نظام محسوب میشود. به نظر من آقای دکتر جلالی در مطالبی که بیان فرمودهاند مقداری شتابزدگی به خرج داده و تسامح در دقت داشتهاند، زیرا در هر صورت روال کار بر این است که مسؤولان محترم مجلس نظرات مختلف نهادها را میگیرند، ارزیابی میکنند و در نهایت تصمیم میگیرند آنچه به مصلحت است انجام دهند یا خیر و کسی نمیتواند مجلس را به انجام کاری مجبور کند. البته هیچکس در این مملکت موافق رفتار این هیات در ملاقات با این افراد و اعطای جایزه به آنها نبوده است، زیرا اولا تقاضای ملاقات با افرادی که سابقه محکومیت دارند یا به نوعی درحال گذراندن محکومیت هستند، نیازمند هماهنگیهای قضایی است و باز همه آنها نیازمند هماهنگیهای امنیتی است، ثانیا جایزه دادن به محکومان فتنه همانطور که اشاره شد اصلا یک توهین سیاسی است. ثالثا همه این امور مراحل تشریفاتی خاص خود را دارد، حتی موافقت با هر بخش از این تقاضاها باید براساس مراحل تشریفاتی خاصی صورت گیرد و این توافق، نافی انجام ضروریات دیپلماتیک و تشریفاتی این امر نیست همانطور که رئیس محترم مجلس شورای اسلامی هم اشاره کردند اینها باید تقاضای خود را رسما اعلام میکردند تا مجلس میتوانست تصمیم مناسب بگیرد و به هر نوعی که میخواست عمل کند. بحث اصلی در نحوه رفتار این میهمانان کمتمدن ما بوده است. البته کاظم جلالی روز گذشته در مصاحبهای گفت که سخنانش درباره جواد لاریجانی درست منعکس نشده بود.