هیلاری کلینتون اخیرا گفته است موضع تل‌آویو علیه «توافق ژنو» دست کاخ سفید را برای فشار به ایران باز گذاشته است؛ این مطلب را چطور ارزیابی می‌کنید؟ ببینید! بین تیم اوباما و نتانیاهو یک اختلاف نظر درباره نوع برخورد با مساله هسته‌ای ایران وجود دارد البته این بدان معنی نیست که با هم همکاری نداشته باشند. در حقیقت این رابطه، رابطه بدی نیست و در طرف دیگر با هم همکاری می‌کنند منتها اختلاف نظرشان بر سر «توانمندی» ایران در دستیابی به سلاح هسته‌ای است، اگرنه در نهایت هر دو یک هدف را دنبال می‌کنند.
اختلاف نظر اوباما و نتانیاهو بر سر توانمندی ایران دقیقا به چه صورت است؟
اوباما معتقد است ما نباید اجازه ساخت سلاح هسته‌ای را به ایران بدهیم و در حقیقت مانع ایران در دستیابی به سلاح هسته‌ای شویم اما نتانیاهو می‌گوید ما نباید اجازه بدهیم که ایران حتی به توانمندی ساخت سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. نکته دیگر در این بین این است که اوباما معتقد است چون ایران به تکنولوژی در زمینه هسته‌ای دست پیدا کرده است نمی‌توان این توانمندی را از آن گرفت و باید آن را مدیریت کرد و البته این صحبت اوباما بر این مبناست که چون در توافق ژنو همه چیز مشروط شده بر نظر آمریکا، پس می‌توان برنامه هسته‌ای ایران را مدیریت کرد اما نتانیاهو مدیریت برنامه هسته‌ای ایران را کافی نمی‌داند و می‌گوید نمی‌شود ایران سانتریفیوژ داشته باشد و مدیریت هم بشود. البته این اختلاف، اختلاف کمی نیست ولی چون هر دو دولت با ایران از ریشه مشکل دارند پس هدف مشترکی در مقابله با ایران دارند.
اختلاف نظر موجود میان آمریکا و اسرائیل را تا چه حد هماهنگ شده و تا چه حد واقعی می‌دانید؟
همانطور که گفتم در این مذاکرات قطعا اختلاف نظر وجود دارد که بخشی از آن واقعی و بخش دیگری هماهنگ شده است. به عبارت دیگر نتانیاهو در جاهایی نقش پلیس بد را بازی می‌کند و این امر بشدت به کری در پیشبرد اهدافشان در مذاکرات کمک می‌کند و سر و صدا و مصاحبه‌های نتانیاهو و اظهاراتی مانند «این توافق معامله بدی است» کمک می‌کند تا بتوان در مذاکرات امتیاز بیشتری از ایران گرفت. خب! قسمتی از آن هم پلیس بد نیست و واقعا در تاکتیک مقابله با ایران، اختلاف نظر وجود دارد.
مبنای این اختلاف نظر چیست؟
درون آمریکا 2 ایده نسبت به مواجهه با اسلام سیاسی وجود دارد. ایده اول می‌گوید نمی‌شود با اسلام سیاسی کار کرد که نتانیاهو و طیف آن نيز بر این باور هستند. ایده دوم معتقد است می‌شود با اسلام سیاسی کار کرد منتها به عنوان استفاده ابزاری و در جهت رفع نیازهای آنها. این نگاه می‌گوید وقتی مجبور می‌شویم بنا بر اقتضا و نیاز با اسلام سیاسی کار می‌کنیم و هر موقع این اجبار وجود نداشته باشد به گروه اول می‌پیوندیم. مانند رفتار اوباما در مصر با اخوان‌المسلمین که ابتدا با آنها همکاری کرد اما بعد از مدتی که شرایط تغییر کرد به کودتا پیوست و با آن همصدا شد.
کدامیک از این دو گروه را خطرناک‌تر می‌دانید؟
در این که هر دو خطرناک هستند شکی نیست ولی گروه دوم قطعا از گروه اول خطرناک‌تر است چرا که به لحاظ سیاست نرم ورود می‌کند. در حقیقت گروه اول به صورت مستقیم و بی‌پرده می‌گوید نمی‌شود با شما کار کرد و تهدید به حمله می‌کند ولی گروه دوم در ظاهر به گونه‌ای رفتار می‌کند و می‌گوید می‌شود به توافق رسید ولی در عمل اهداف گروه یک را دنبال می‌کند که این خطرناک‌تر است.
پس چرا برخی در داخل این اظهارات از سوی اسرائیل مبنی بر مخالفت با توافق ژنو را به انزوای اين رژيم تعبیر می‌کنند؟
علت اصلی را که باید از خود آن افراد پرسید ولی غالب این اظهار نظرها به این دلیل است که برخی شناخت درستی از آمریکا و اسرائیل نداشته و در ذهن خود توهماتی دارند.
کلینتون معتقد است مخالفت اسرائیل به استراتژی دولت آمریکا در پیشبرد اهدافش در مذاکرات کمک می‌کند که شما نیز این مطلب را تایید کردید و قطعا مخالفت‌ها و انتقادهای داخلی هم به استراتژی دولت ایران در پیشبرد اهداف خودش در مذاکرات کمک خواهد کرد اما جناب آقای ظریف منتقدان را به همراهی با اسرائیل متهم می‌کنند. خب! چرا این رفتار صورت می‌گیرد، آیا این به صلاح دولت است؟
من قصد ندارم اسمی از کسی به میان آورم اما خب! افرادی که درون نظام به این توافق نقدهایی وارد می‌کنند همان حرف‌های امام و رهبری را می‌زنند. شما دقت کنید وزارت امور خارجه حتی ترجمه درستی از این توافقی که هزار ایراد بر آن وارد است، منتشر نمی‌کند آن وقت یک عده‌ای می‌آیند کسانی را که حتی نسبت به این موضوع هم نقد دارند کنار صهیونیست‌های بچه‌کش و جنایتکار قرار می‌دهند. خب! این نشان می‌دهد این افراد مشکل فکری دارند. درصورتی که منتقدان، برادرهای شما هستند و نقد منصفانه دارند و سوالشان هم منطقی است که چرا وزارت امور خارجه حتی ترجمه توافقنامه را هم اشتباه منتشر کرده و در قسمتی که به برداشتن تحریم‌های هسته‌ای اشاره شده عبارت همه تحریم‌ها را به کار برده است.
به نظر می‌رسد آقای اوباما معتقد است دولت ایران به مذاکرات نیاز دارد، چرا این برداشت در آمریکا به وجود آمده است؟
من سوال می‌کنم از شما چرا چنین اعتقادی نداشته باشد؟ زمانی که ما در حوزه اقتصاد می‌گوییم بیچاره هستیم و خزانه خالی است و از آن طرف هم گفته می‌شود به لحاظ نظامی آمریکا می‌تواند تجهیزات ما را نابود کند، خب! با قرار دادن این دو گزاره کنار هم هر فردی به این نتیجه می‌رسد که ایران به مذاکرات نیاز دارد. در حقیقت وقتی یک کشوری خودش اعتراف کند که نه پولی در خزانه دارد و نه توان دفاع از خودش، آن وقت ببینید چه بازخوردی در بیرون دارد.
به نظر شما اینکه دولت معیشت مردم را به سیاست خارجی گره زده چه بازخوردی در پی داشته است؟ با توجه به اینکه هیچ نسخه جایگزینی هم برای بهبود معیشت ارائه نکرده است.
گره زدن معیشت مردم به مذاکرات که توسط دولت صورت گرفت دقیقا بازی در زمین دیوید کوهن، معاون وزارت خزانه‌داری آمریکاست. کوهن در 21 آذرماه به صراحت گفت: «انتظاراتی در جامعه ایران ایجاد شده مبنی بر اینکه وضع اقتصادی بهبود پیدا می‌کند و این امر به دولت فشار می‌آورد تا به این انتظار توجه کند و ما در سایه این فشار اجتماعی به دولت، می‌توانیم امتیازات بیشتری در مذاکرات بگیریم».
متاسفانه همواره برخی با این اشتباه یعنی گره زدن مشکلات اقتصادی به مذاکرات به این ایده که آقای کوهن اظهار داشت کمک کرده‌اند.