فوتبال همیشه در تکامل است. فوتبال تغییر می‌کند و روند پیشرفتش نه دوره‌ای و تناوبی است و نه خطی. ایده‌های قدیمی فراموش‌شده به نظر می‌رسند اما آنها را پس از مدتی اصلاح می‌کنند و به آنها زندگی نوینی می‌بخشند. نقش‌ها ریز و ریزتر می‌شوند. برخی روش‌های بازی به نظر می‌رسند هرگز تغییر نکنند اما ناگهان تغییر برای آنها از راه می‌رسد. از نقطه‌نظر روند تکامل تاکتیکی، امسال سال هافبک‌های دفاعی بوده است. اول، تبدیل‌شدن سیستم‌های سه‌خطی به چهارخطی؛ برای مثال در انگلیس از 2-4-4 به 1-3-2-4 مشخصا باعث شد که نقش هافبک‌ها تغییر کند. هافبک‌های کامل یا باکس‌تو‌باکس دهه 80 که از این محوطه جریمه تا آن محوطه جریمه می‌رفتند اکنون نقشی تخصصی‌تر دارند و هافبک‌ها به دو دسته نگه‌دارنده و سازنده تقسیم شده‌اند. در طول زمان این نقش‌ها تخصصی‌تر هم شده‌اند، بویژه اینکه هافبک‌هایی که ذاتا باکس‌تو‌باکس هستند از این محدودیت‌ها ناراضی بودند.اولین گام توسعه این بود که دو هافبک دفاعی در سیستم 1-3-2-4 در دو سبک قرار می‌گرفتند: مخرب و سازنده. نمونه کلاسیک این دو نفر را می‌شود در لیورپول مثال زد؛ خاویر ماسچرانو و چابی آلونسو. ماسچرانو وظیفه تکل زدن و اخطار گرفتن را داشت و نقش او تقریبا این بود که مالکیت توپ را پس بگیرد و آن را با پاسی ساده به هم‌تیمی‌هایش بدهد اما چابی آلونسو هرچند که بلد بود تکل بزند، بیشتر روی حرکت توپ تمرکز داشت و گاه و بیگاه پاس‌های بلندی به کناره‌ها می‌داد تا زاویه حمله را تغییر دهد. از هر دو سبک بازیکنان بسیاری وجود داشته‌اند؛ نابی استیلز، هربرت ویمر یا مارکو تاردلی از نمونه‌های اولیه بازیکنان نوع ماسچرانو هستند و خیلی پیش‌تر از آنکه کلود ماکه‌له‌له در این پست برای خودش نامی دست و پا کند، می‌درخشیده‌اند. ژرسون، گلن هادل و ساندی اولیسه هم نمونه‌های ابتدایی آلونسو بودند. سیستم‌های چهارخطی به جایی رسیده‌اند که دیگر واژه هافبک بسیار گنگ و مبهم است. پس انواع هافبک‌های بازدارنده هم بیشتر شده‌اند. منچسترسیتی در این فصل نمونه‌ای جذاب است. آنها فصل گذشته گرت بری را به عنوان بازیکن تخریبی داشتند، هرچند خاوی گارسیا در این فصل می‌تواند در این پست بازی کند اما مانوئل پیگرینی ترجیح می‌دهد فرناندینیو را کنار یحیی توره بگمارد. هر دو نفر بی‌تردید می‌توانند تکل بزنند و توپ را بازپس گیرند اما آنها هر دو فصل گذشته بازیکن خلاق‌تری بوده و کنار یک بازیکن تخریبی بازی کرده‌اند. فرناندینیو در پاس‌های بلند خوب کار می‌کند اما از جنس آلونسو یا آندرا پیرلو نیست. او بیشتر ترجیح می‌دهد مانند توره به پیش بتازد و مقابل آرسنال نشان داد که اگر فرصت پیش بیاید گلزن قهاری است. آیا شباهت او با توره به سود سیتی است و به آنها امکان انتخاب زاویه‌های گوناگون حمله را می‌دهد؟ یا اینکه مدافعان تیم پوشش لازم را نخواهند داشت؟ این بحثی است که باید مطرح شود اما علائم نشان می‌دهد ترکیب این دو نفر همچنان رو به پیشرفت است اما هیچکدام نه هافبک سازنده است و نه هافبک تخریبی. راه سومی هم هست. اینکه هافبک نه تخریبی باشد و نه خلاق، بلکه بیشتر تمایل داشته باشد از عقب به جلو برود تا اینکه از نوع ماسچرانو یا آلونسو باشد. راه سوم این است که هافبک انتقال‌دهنده باشد، کسی که بتواند توپ را بگیرد، خودش به پیش برود و بتواند فرارهای تاخیری انجام دهد. باستین شوآین‌اشتایگر احتمالا در این مقوله می‌گنجد. سامی خدیرا بازیکن تخریبی با تمایلات انتقالی است و لوکا مودریچ انتقال‌دهنده‌ای از نوع هافبک دفاعی خلاق است. از خاویر گارسیا بیشتر به عنوان مدافع میانی استفاده شده، هرچند که پیگرینی به دلیل مصدومیت بازیکنان مجبور به این کار بوده است. او در این پست ندرخشیده اما استفاده از بازیکن نوع مخرب در پست مدافع میانی دارد رواج می‌یابد و از ماسچرانو در بارسلونا گرفته تا گری مدل در شیلی در این پست بازی می‌کنند. در واقع می‌توان گفت استفاده از هافبک دفاعی در خط دفاعی کاری است که ویژه مارسلو بیلسا بود؛ او از خوآن مانوئل لوپ در نوولز اولدبویز به این ترتیب بهره گرفت و در آتلتیک بیلبائو هم این کار را با خاوی مارتینس انجام داد که البته مارتینس از نوع سازنده بود، نه تخریبی. پست‌ها دارند تخصصی‌تر می‌شوند و هافبک دفاعی به سه دسته تخریبی، سازنده و انتقال‌دهنده تقسیم می‌شود و البته بسیاری از بازیکنان در میان این سه رده می‌گنجند. به این ترتیب اهمیت چینش بازیکنان دارد از بین می‌رود. اصطلاحاتی مانند 2-4-4 یا 1-3-2-4 کلی هستند و باید به صورت جزئی‌تر به این مسائل پرداخت. نکته مهم این است که تعادل در تیم برقرار شود تا اینکه مربی تنها به فکر این باشد که بازیکنان را در سیستم اعداد چگونه جای دهد.جالب آنکه تخصصیشدن اجازه می‌دهد که بازیکنان بتوانند در پست‌های بیشتری بازی کنند! چرا که آنها دیگر کمتر با محل بازی‌شان تعریف می‌شوند و بیشتر این مهم است که چه کاری می‌توانند انجام دهند البته بازیکنی مانند کالین تاد هم بود که در تیم دربی کانتی با هدایت برایان کلاف هم در خط میانی بازی می‌کرد و هم در خط دفاعی اما این نوع انعطاف‌پذیری در دهه‌های 1980 و 1990 دیگر از مد افتاده، چرا که تیم‌ها بازیکنان بیشتری دارند و می‌توانند تعویض‌های گوناگون‌تری انجام دهند و دیگر مهم نیست که یک بازیکن در چند پست بازی کند.
تقریبا 20 سال از زمانی گذشته که کارلوس آلبرتو پریرا گفت فوتبال در آینده به سیستم 6-4 می‌رود، یعنی 4 مدافع که پلتفرمی می‌سازند تا 6 بازیکن خلاق که مرتبا جایشان را با هم عوض می‌کنند در حمله باشند. اخیرا همچنین دیده‌ایم که مهاجمان مرکزی (سانترفورواردها) از نوع تمام‌کننده دوباره مد شده‌اند. روبرت لواندوفسکی، فالکائو، گونسالو ایگوآین، آساموا ژیان، اولیویه ژیرو؛ اما حتی تعدادی از این بازیکنانی که شماره 9 هستند می‌توانند در کناره میدان یا به عنوان بازیکن شماره 10 بازی کنند. زلاتان ابراهیموویچ، ادینسون کاوانی، لوئیس سوارس، روبین فان‌پرسی، ماریو مانژوکیچ، سرخیو آگوئرو و دیگو کاستا را می‌توان از این دست نام برد. انگار روند به سمت عمومیت و جامعیت، از طریق تخصصیشدن پست‌هاست.