یک مقام امنیتی سابق کاخ سفید فاش کرد شرکت‌هایی مانند گوگل و یاهو همه اطلاعات کاربران خود را در اختیار آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا می‌گذارند. به گزارش سایت ایران هسته‌ای، ریچارد فالکنرات، مقام سابق امنیت ملی کاخ سفید جزئیات مهمی از این موضوع را در گفت‌وگوی روز 3 دی خود با شبکه تلویزیونی بلومبرگ فاش کرده است. به سبب اهمیت نکات مطرح در این مصاحبه، متن کامل آن را بخوانید. ***
مجری: شرکت‌های اروپایی که پیش از افشاگری‌های ادوارد اسنودن، پیمانکار سابق سازمان امنیت ملی آمریکا، از رقابت با شرکت‌های مشابه آمریکایی در به دست آوردن قراردادهای بین‌المللی درمانده شده یا دست‌کم با مشکلات فراوانی مواجه بوده‌اند، ناگهان از قدرت رقابت بسیار خوبی با شرکت‌های آمریکایی برخوردار شده‌اند. از همین‌رو، شرکت‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند، افشاگری‌های اسنودن که نشان‌دهنده روند گسترده جاسوسی‌های صنعتی و علمی آمریکا علیه دولت‌ها و شرکت‌های خارجی بوده، زیان‌های چند میلیارد دلاری برای این شرکت‌ها[ی آمریکایی] به علت شکست در رقابت‌های بین‌المللی با شرکت‌های مشابه غیرآمریکایی در به دست آوردن قراردادهای بزرگ با کشورهای خارجی به بار آورده است. این روند، نه‌تنها برای شرکت‌های تکنولوژیک، الکترونیکی و مخابراتی آمریکا زیان‌آور بوده است بلکه اخیرا مشاهده کردیم شرکت بزرگ هواپیماسازی بوئینگ آمریکا در رقابت با شرکت ساب سوئد در به‌دست آوردن قرارداد سودآوری با دولت برزیل شکست خورد. گویی دولت آمریکا (که عملیات جاسوسی‌اش برملا شده) ناگهان هدیه‌ای بادآورده به شرکت‌های بحران‌زده اروپایی داده است.
فالکنرات: این مساله‌ای بسیار پیچیده است که عوامل متعددی در آن دخیل هستند. البته یکی از عوامل مهم، ملی‌گرایی اقتصادی اروپاست که براساس آن، کشورهای عضو اتحادیه اروپا تلاش دارند شرکت‌های داخلی خود را در رقابت‌های اقتصادی و تجاری جهانی (در برابر شرکت‌های آمریکایی) مطرح کنند. همچنین بعد امنیت ملی در این موضوع دخیل است، زیرا کشورهای غیرآمریکایی از اینکه دولت آمریکا دسترسی بسیار گسترده به اطلاعات محرمانه و حریم خصوصی اشخاص و همچنین داده‌های علمی و صنعتی دارد، می‌ترسند و از این‌رو مقامات کشورهای خارجی از این واهمه دارند که همکاری با شرکت‌های آمریکایی باعث ضربه بالقوه به امنیت ملی کشورشان بشود.
اگر یک شرکت یا دولت اروپایی بخواهد چیزی (اطلاعات محرمانه‌ای) مثلاً درباره شما بداند، آیا قادر نیست به شرکتی مانند گوگل رجوع کند و بگوید، ما حکم رسمی مثلاً از دادگاهی در آلمان در دست داریم که باید راجع به فلان شخص اطلاعات بیشتری داشته باشیم؛ آنگاه آیا شرکت گوگل ملزم به همکاری با اینگونه درخواست‌هاست؟
فالکنرات: البته که چنین است. شرکت‌ها و دولت‌های اروپایی همواره این کار را انجام می‌دهند. این وظیفه گوگل است که اگر حکم صادر شده، قانونی باشد، آن درخواست‌ها را برآورده کند و اطلاعات لازم را در اختیار مقامات اروپایی بگذارد. با این حال، شرکت‌های یاد شده، مانند گوگل، فیس‌بوک، توئیتر و امثال آن، تا حدی مجازند با صلاحدید خود به این نوع درخواست‌ها پاسخ بدهند یا ندهند. مثلاً در کشورهایی که حکومت قوی قانون وجود ندارد، ممکن است همکاری گوگل با دولت‌های آن کشورها کمتر شود. به عنوان مثال، در خلال ناآرامی‌های بهار عربی در مصر، هنگامی که دولت وقت مصر (دولت حسنی مبارک) از شرکت‌هایی مانند توئیتر، فیس‌بوک و امثال آن، اطلاعات محرمانه خواسته بود، این شرکت‌ها برخی درخواست‌های سرویس‌های جاسوسی وقت مصر را برای ارائه اطلاعات درباره کاربران اینترنتی مصری به دولت این کشور برآورده نکردند و از ارائه بعضی از آن اطلاعات خودداری کردند.
آیا این صرفا بهانه‌ای نیست که کشورهای خارجی قراردادهای خود را به شرکت‌های غیرآمریکایی بدهند زیرا شرکت‌های سایر کشورها مثلاً شرکت‌های اروپایی نیز به همین نوع اطلاعات محرمانه (از طریق گوگل و امثال آن) دسترسی دارند.
فالکنرات: خیر! این صرفاً یک بهانه نیست زیرا این مساله‌ای بسیار جدی است. اینجاست که افشاگری‌های اسنودن حائز اهمیت بیشتری می‌شود. اسناد و مدارک محرمانه که اسنودن نشت داده، به‌خوبی روشن کرده که قدرت دولت آمریکا برای دسترسی به تمام اطلاعات شرکت‌های مختلف اینترنتی، مخابراتی و رایانه‌ای تا چه حد عجیبی گسترده است. اکثر این شرکت‌ها مانند گوگل، اپل، ای‌تی‌اندتی، توئیتر و مانند آن، شرکت‌های آمریکایی یا مستقر در آمریکا هستند که از لحاظ تاریخی روابط بسیار نزدیک با دولت این کشور داشته‌اند. از همین‌رو، دولت آمریکا در این زمینه از همه دولت‌های دیگر جهان جلوتر است و به‌راحتی و گستردگی هرچه تمام‌تر می‌تواند به اطلاعات محرمانه و خصوصی شرکت‌های یادشده دست يافته و از آن بهره‌برداری کند. دولت آمریکا از این نوع اطلاعات صرفاً برای ظن و شک خاصی علیه شخص یا افراد مشخصی استفاده نمی‌کند بلکه به صورت کلی درباره همگان به جمع‌آوری اطلاعات محرمانه و خصوصی برای استفاده از آن در صورت لزوم مشغول است.
رئیس‌جمهور آمریکا و سایر مقامات غیرنظامی دولت این کشور تا چه حد روی سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و طرز عملکرد این سازمان‌های جاسوسی کنترل دارند؟
فالکنرات: شخصا در این باره نگران نیستم که مثلا سازمان‌های اطلاعاتی و جاسوسی آمریکا به طور مستقل عمل کنند و به عنوان مثال به یکی از قوای مستقل دولت آمریکا تبدیل شوند. این سازمان‌ها کاملا تحت کنترل دولت آمریکا هستند. البته یکی از مشکلاتی که منجر به شرایط کنونی شده است، این بوده که طی سال‌های اخیر فناوری اطلاعات و قدرت حافظه سرورهای رایانه‌ای، آنچنان سریع پیشرفت کرده که از حد تصور سیاستگذاران آمریکایی به میزان قابل توجهی پیشی گرفته است. از همین‌رو شاید برخی سیاستگذاران این کشور اصولا آگاه نبوده‌اند که این سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا چه قدرت شگرف رایانه‌ای، اینترنتی و مخابراتی برای جاسوسی علیه شمار کثیری از مردم، دولت‌ها و شرکت‌های صنعتی جهان در اختیار داشته‌اند. از همین‌رو وقتی گستردگی عملیات جاسوسی آمریکا (توسط اسنودن و امثال او) برملا شد، مردم (آمریکا) بهت‌زده شدند که چگونه این همه اطلاعات درباره فعالیت‌های اینترنتی، خریدهای مردم با کارت‌های اعتباری، مکالمات تلفنی، حتی پیامک‌ها و مکالمات تلفن‌های همراه آنان توسط سازمان‌های جاسوسی آمریکا جمع‌آوری و ذخیره می‌شود. یکی از مشکلات بزرگ دیگری که اسناد محرمانه مربوط به آن حدود یک هفته است برملا شده، این است که دولت آمریکا و سازمان‌های اطلاعاتی این کشور حتی به داده‌های رمزدار و ارتباطات رمزی مردم از طریق شرکت‌هایی که ایمیل‌ها را به صورت رمزی می‌فرستند نیز دسترسی گسترده دارد. مثلا سازمان امنیت ملی آمریکا به یکی از شرکت‌های بزرگ ارائه‌کننده خدمات رمزدار اینترنتی در آمریکا ده میلیون دلار رشوه داده است که نحوه رمزگشایی پیام‌های خود را در اختیار سازمان امنیت ملی آمریکا قرار دهد. از همین‌رو، کسانی که از خدمات رمزدار این شرکت‌ها استفاده می‌کنند، صرفا احساس امنیت کاذب دارند زیرا دولت آمریکا قادر است فحوای پست‌های الکترونیکی و سایر پیام‌های اینترنتی رمزدار آنان را براحتی رمزگشایی کرده و محتوای آن را بخواند زیرا این نوع شرکت‌ها خودشان اطلاعات مربوط به رمزگشایی را در اختیار سرویس‌های جاسوسی آمریکا گذاشته و با دولت آمریکا همکاری می‌کنند. شاهد بوده‌ایم صاحبان شرکت‌های اینترنتی آمریکایی که حاضر به همکاری با دولت آمریکا و سازمان امنیت ملی این کشور نبوده‌اند، شرکت‌های خود را کلا برچیده‌اند یا مقر آن را به کشوری دیگر منتقل کرده‌اند. این مشکلی بزرگ و اساسی است.