حجتالاسلام والمسلمین سیدسعید لواسانی: عرض شد که انتقاد سالم که انتقاد عقلایی است، از ارکان جامعه و اجتماعی زنده و اسلامی است و بر همگان بویژه صاحبان اندیشه و قلم واجب است. مسؤولان نظام هم موظف هستند که فضا را برای انتقاد سالم مهیا کنند. اما آنچه در انتقاد مهم است، گذشته از اینکه باید عالمانه باشد که در این صورت مصالح جامعه را رعایت میکند، داعیه فرد برای انتقاد است، آیا داعیه او شرع و دین است یا ظهور نفس؟ به تعبیر دیگر «من»، «جناح من»، «تیم من» و «رضایت دوستان من» است با خشنودی خدا؟
واقعیت این است که بسیاری از دواعی ما؛ خدا نیست، زیرا اگر خدا باشد، حتما از آنچه موجب ضرر یا وهن نظام و جامعه اسلامی است، خودداری میکنیم، حتما برای آبروی مومنان اهمیت قائل میشویم، حتماً موجب اختلاف در جامعه و درون نظام نمیشویم. بعضی اوقات که نشریات و سایتها را میخوانیم یا گزارش و سخنان مسؤولی را از تربیونهای رسمی میشنویم، با سخنانی مواجه میشویم که واقعا جز اینکه نام مبتذل بر آنها بگذاریم، هیچ نام دیگری نمیتوان بر آن گذاشت. گوینده مطلب آنقدر کوچک است که همه دنیا را در خود و اطرافیان خود خلاصه کرده است و خود را مرکز و محور عالم میپندارد و با قلمی درشت، دیگران را به تیغ انتقاد خود میگیرد. این جز حب نفس و ظهور هواهای نفسانی چه نام دارد؟ و آیا مبتذلتر از این امکان دارد؟ ملاک را یادمان نرود، ملاک «حب فیالله» و «بغض فیالله» و «رحمت رحیمیه» است. معیار هم شرع و احکام دین است. تکلیف و وظیفه ما اصلاح جامعه و دولت است اما این به آن معنا نیست که گمان کنیم، بیقید و شرط هرچه خواستیم و به نظرمان آمد، بگوییم؛ میزان مسؤولیت شرعی است، اخلاق هم پشتوانه آن است. مگر میشود به مسلمانی اهانت کرد و حیثیت انسانی را لکهدار کرد؟ آمار و اخبار دورغ و خلاف واقع رواج داد و به دیگران نسبت داد؟ و با آبروی دیگران بازی کرد؟ دیگران چه دولتمردانی باشند که در مصدر قدرتند و چه کسانی که روزی بر مسند قدرت بودهاند و اکنون کنار هستند و چه هر شهروند عادی.
اجازه میخواهم که یک کلمه به مسؤولان و کارگزاران نظام ـ اعم از دولت و نمایندگان مجلسـ عرض کنم. متاسفانه بدعت بدی که در جامعه ما رسم شده است، آن است که کسانی که تازه بر سر کار میآیند، مبنای خود را بر نقد گذشتگان میگذارند، به گونهای که مثل آن است که در دوره پیشین هیچ کاری انجام نشده بلکه جز عقبگرد هیچ کارنامهای وجود ندارد و هرچه کار است، مربوط به دولت فعلی است، این نگاه مبتذلانه به سیاست و خدمت در دوران تبلیغات انتخاباتی هم دیده میشود، سیاهنمایی وضع موجود و القای فاصله با وضع مطلوب بلایی است که سیاستمداران ما به آن دچار هستند و اگر در این جهت غوغاسالاری مطبوعات و رسانهها نیز با آنها همراه شود، چنان چهره سیاهی نشان داده میشود که انسان شگفتزده میشود. ابتذال تنها عکس و فیلم مستهجن نیست! و مبتذل انسانی نیست که خود را در معرض نگاه شهوانی دیگران قرار داده است! بلکه بالاترین ابتذال آن است که ما در مقام سیاستورزی و خدمت؛ ـ به بهانه نقادی ـ همه خدمات گذشته را نادیده بگیریم و بلکه کارنامهای سیاه از گذشته ارائه دهیم! دلیل آن چیست؟ آیا جز ظهور نفسانیت و انانیت است؟ مگر نه اینکه انانیت موجب سقوط ما از حد انسانیت است و سرچشمه همه گمراهیها و انحرافات و فسادهاست؟ تا جایی که ما را به جایی میکشاند که فریاد بر میداریم: «أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى» [نازعات: 24]
فرق مجلس و دولت و مطبوعات و رسانههای ما با مجالس و دولتها و رسانههای گروهی غیراسلامی در این نکته نهفته است که ما بدون معیار الهی نمیتوانیم سخن بگوییم و موظف هستیم که در چارچوب شرع و اخلاق الهی حرکت کنیم و حق نداریم آبرو و حیثیت مردم را لکهدار کنیم و در هر صورت باید پاسدار اسلام و مصالح مردم و جامعه و از سوی دیگر الگویی برای کشورهای دیگر باشیم و بالاتر عملکرد ما آموزنده عملی اخلاق کریمانه و رحیمانه اسلامی و مبنای نظریههای سیاسی و کیفیت برخورد سالم و درست باشد. انتقاد کوبنده یعنی چه؟ باید بدانیم که روزی همه ما باید جواب پس بدهیم: «وَقِفُو هُمْ إِنَّهُم ْمَسْؤُلُون» [صافات: 34] ما که مسلمان هستیم، یقین داریم که معادی در پیش داریم و آنجا به گفتار و کردار ما رسیدگی میشود و آن روز دور نیست: «إنَّا أَنْذَرْناكُمْ عَذاباً قَرِيباً يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّ مَتْيَداهُ» [نباء: 40] «ما شما را از عذابى نزديك مىترسانيم: روزى كه آدمى هرچه را پيشاپيش فرستاده است مىنگرد» و آن روز آرزو میکنیم که از کردار ناشایست خود فاصلهای داشته باشیم که به هیچوجه به ما دسترسی نداشته باشد: «حَتَّى إِذا جاءَ ناقالَيالَ يْتَبَيْنِي وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَي ْنِفَبِئْسَالْ قَرِين» [زخرف: 38] «تا آنگاه كه او به حضور ما آيد،گويد: «اى كاش ميان من و تو، فاصله خاور و باختر بود، كه چه بد دمسازى هستى!»