«راه نجات» اولین ساخته بلند سینمایی راما قویدل است. این کارگردان جوان که پیش از این کارش را با ساخت فیلمهای کوتاه آغاز کرده و به عنوان دستیار اول کارگردان در فیلمهای سینمایی دیگر تجربیاتی را از کار با کارگردانهای دیگر به دست آورده است، نتیجه نهایی این تجربیات را در فیلم نود دقیقهای «راه نجات» به کار بست؛ اثری که این روزها با نزدیک شدن به سالگرد مقاومت 22 روزه غزه، دوباره از این شبکه پخش شد. «راه نجات» داستان کودکان غزه است که با حمله ارتش اسرائیل در شهر محاصره و مجبور به ترک مخفیانه شهر میشوند. این فیلم که به زبان عربی ساخته شده، مورد توجه بسیار منتقدان عرب قرار گرفته و با شرکت در چند جشنواره بینالمللی جوایزی را از آن کارگردان و بازیگرانش کرده است. گفتوگوی کوتاهی با کارگردان این فیلم سینمایی انجام دادهایم که در پی میآید. لطفا درباره لوکیشن فیلم توضیحاتی را بفرمایید. اینکه کار در چه زمانی آغاز شد و چه مدت به طول انجامید.
پاییز و زمستان 1389 مقدمات کار فراهم شد و ما عازم بیروت در لبنان شدیم. پس از طی مراحل انتخاب بازیگران که با سفرهایی به دمشق همراه بود، گروه فیلمبرداری ما در شهر «صور» در جنوب لبنان مستقر شد و فیلمبرداری را شروع کردیم؛ راه نجات فیلم بسیار سختی بود و سختیهای کار، با بارانهای شدید مدیترانهای که گاهی تا چند روز ادامه داشت، پیچیدهتر هم میشد. در نهایت به دلیل مشکلات فراوان نتوانستیم فیلمبرداری را تا پایان سال به آخر برسانیم. همه گروه مجبور شد روزهای نوروز را دور از خانواده در کشوری غریب سپری کند اما در نهایت در نیمه فروردین ماه 90 کار تمام شد و گروه به ایران بازگشت.
اغلب بازیگران فیلم غیرایرانی هستند. دلیل این امر چه بود؟
وقتی قرار شد فیلمی به زبان عربی بسازیم به ناچار باید از بازیگران عربزبان هم استفاده میکردیم. برای بازی در راه نجات هم که فیلمی به زبان عربی و با گویش فلسطینی است باید بازیگرانی انتخاب میشدند که توانایی این کار را داشته باشند و همین موضوع امکان حضور بازیگران ایرانی را منتفی میکرد؛ بازیگران راه نجات سوری، لبنانی و فلسطینی هستند.
چرا تصمیم گرفتید فیلمی درباره اتفاقات غزه بسازید؟ پیشنهاد ساخت این فیلم چگونه به شما داده شد و چرا ساخت آن را پذیرفتید؟
این فیلم از طرف سعید سعدی تهیهکننده فیلم و مدیریت فیلم و سریال شبکه سحر آقای علیبرزی که در تمام مراحل کار دلسوزانه در کنار من و گروه بودند به من پیشنهاد شد. موضوع فیلم درباره مشقات و سختیهای کودکان شهر بود که در جریان جنگ مشهور غزه خانه و کاشانه و خانوادهشان را از دست داده بودند. چون فیلمنامه حامل موضوع مورد علاقهام بود، با کمال میل آن را پذیرفتم.
با توجه به اینکه فیلم به چند زبان ترجمه و دوبله یا زیرنویس شده، معتقدید برای جهانی کردن سینما و همچنین فیلمهای تلویزیونی و سریالهای ایرانی چه اقداماتی مفید خواهد بود؟
موضوع سوال شما با توجه به فیلمساز بودنم، آنقدرها در حیطه کار من نیست و اگر نظری بدهم کاملا شخصی و نادقیق و غیرکارشناسانه خواهد بود. به عنوان یک شهروند فکر میکنم برقراری ارتباط با دیگران، کلید موفقیتها است. برقراری ارتباط درست و محترمانه با دیگران امکان گفتوگو و تبادل آرا را ایجاد میکند. معتقدم که سینما زبان مناسبی برای این گفت وگو است.
درباره مشکلات فیلمبرداری و فیلمسازی در خارج از کشور کمی صحبت کنید. در واقع فیلمسازی در خارج از ایران را از دیدگاه خودتان آسیبشناسی کنید.
تولید فیلم در کشوری خارجی کاری سخت و پیچیده است و مسائل خاص خودش را دارد که شخصاً مایل نیستم درباره مسائل و سختیهای کار حرفی بزنم چرا که اینها مربوط به من است و دلیلی ندارد دیگران را در مسائل خودم شریک کنم. همانطور که نمیتوانم لذت فیلمسازی را هم با کسی شریک شوم.
لطفا درباره تجربههای کاری خودتان تا پیش از ساختن این فیلم و پس از آن هم توضیحات کوتاهی ارائه کنید و بفرمایید کار بعدی که در دست ساخت دارید چیست؟
قبل از راه نجات پنج فیلم تلویزیونی و چهار سریال ساخته بودم. در حال حاضر مشغول نگارش متن فیلم بعدی هستم. امیدوارم به یاری خداوند امکان همکاری مجدد با گروه فیلم و سریال شبکه سحر برایم فراهم شود.