گروه سیاسی: بعد از توافق ژنو میان ایران و 1+5 بسیاری از کارشناسان انتقاداتی به آن وارد کردند. انتقاداتی از قبیل ترجمه ناصحیح و شفاف نبودن مفاد تصویب شده در آن که سوالاتی مانند ابهام در پذیرفته شدن حق غنی‌سازی و برداشتن همه تحریم‌ها را در گام نهایی ایجاد می‌کرد. تفسیرهای متفاوت که اکنون به معضلی در مذاکرات کارشناسی تبدیل شده نیز یکی از انتقادات جدی به توافق ژنو بوده است. حجت‌الاسلام دکتر سیدمحمود نبویان، نماینده مردم تهران در مجلس به تازگی روایتی از برخی ناگفته‌های ژنو مطرح کرده که بسیار قابل تامل است. نبویان با اشاره به تحقیقات گسترده خود در این زمینه به روایتی از آنچه در پشت پرده توافق ژنو رخ داد، پرداخت و تاکید کرد که گروه مذاکره‌کننده هسته‌ای مفاد توافق خود با گروه 1+5 را شفاف‌تر توضیح دهند. تماس تلفنی رئیس‌جمهور آمریکا با حسن روحانی در جریان سفر به نیویورک و در لحظه خروج هیات ایرانی از آمریکا به تیتر یک بسیاری از رسانه‌های جهان تبدیل شد. اتفاقی که بعد از 34 سال از عمر انقلاب برای اولین بار صورت گرفت و برخی از آن به عنوان تابوشکنی یاد کردند و مورد انتقاد رهبر انقلاب نیز قرار گرفت. حجت‌الاسلام نبویان در این‌باره با اشاره به 5 بار تقاضای اوباما قبل از سفر نیویورک و چندین بار در سفر برای دیدار با روحانی، اظهار داشت: این امر به این دلیل است که در این هشت سال اقداماتی صورت گرفته و بنابراین آمریکا به ما نیاز دارد، آمریکا در سوریه نتوانست حمله کند و تحقیر شد، در واقع اوباما در آمریکا به دلیل اینکه حریف ایران نبود تحقیر شد، بنابراین نیاز دارد با رئیس‌جمهور ایران دیدار کند تا گردن‌کلفتی خود را اثبات کرده و به جهانیان بگوید بعد از گذشت 30 سال ایران را پای میز مذاکره آوردیم. برای همین بعد از تلفن این پیام را اوباما به جهانیان مخابره می‌کند که با ایران مذاکره کردیم. حجت‌الاسلام نبویان با بررسی روند مذاکرات ژنو 5 تاکید کرد: عراقچی در جلسه وزارت امور خارجه که ظریف بعد از مدتی به آن ملحق شد گفت که در ژنو 5 براساس رسم، راس ما با راس طرف مقابل صبحانه کاری خود را آغاز کردند و اشتون در بدو ورود خود یک متن روی میز گذاشت و گفت پیش‌نویس اتحادیه اروپا بوده و توافق کنید که ظریف از این مساله ناراحت شده و به اشتون قبولاند که قرار این نبوده است. نبویان اظهار کرد: عراقچی در ادامه گفت مذاکرات آغاز شد و مذاکرات با آمریکایی‌ها به سرعت پیش رفت و به نتیجه رسیدیم به طوری که 90 درصد توافق و در 10 درصد اختلاف داشتیم، در نهایت وندی شرمن با جان کری تماس گرفت تا بیاید. کری عصر جمعه آمد و گفت صبح جمعه با نتانیاهو دیدار داشته و گوش‌هایش از فریادهای نتانیاهو زنگ می‌زند. نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی افزود: عراقچی در ادامه صحبت‌های خود به حضور فابیوس اشاره کرد و گفت که فابیوس آمد و متن دوم که توافق با آمریکایی‌ها بود را نگاه کرد و زیر سه مورد آن را خط کشید و در نهایت متن سوم شکل گرفت که ما نپذیرفتیم و به ایران برگشتیم. اگر استیضاحم کنید هم چیزی نمی‌گویم
یکی از انتقادات اساسی نمایندگان و بسیاری دیگر از کارشناسان، محرمانه بودن مذاکرات هسته‌ای بود. این ادعا یعنی محرمانه بودن مذاکرات در حالی از سوی تیم مذاکره‌کننده ایرانی مطرح شد که برخی از رسانه‌های نزدیک به رژیم صهیونیستی برخی از مفاد این توافقنامه را در همان ایام منتشر کردند و همین امر باعث ناراحتی در عموم جامعه شد، به نحوی احساس می‌کردند تنها مردم ایران حق ندارند از جزئیات این توافقنامه اطلاع پیدا کنند. حجت‌الاسلام نبویان با اشاره به همین مطلب در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد: بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس به عراقچی گفت آن 90 درصد توافق و آن 10 درصد اختلاف و آن
3 مورد که فابیوس زیر آن خط کشیده چه بوده که عراقچی در پاسخ گفت محرمانه است. آیا به نماینده مجلس ارتباط ندارد، این حرف نه یک بار و دو بار، بلکه چندین بار از زبان تیم مذاکره‌کننده در مجلس شنیده شده. دانستن حق همه ملت ایران بوده و نمایندگان نیز جزو این ملت هستند. نبویان تصریح کرد: حتی ظریف گفت اگر استیضاحم کنید هم چیزی نمی‌گویم، بنده به ظریف گفتم براساس آیین‌نامه داخلی مجلس ما حق دانستن داریم، همچنین گفتم که به ما حق بدهید در برخورد با شما احتیاط کنیم، چه کسانی قطعنامه 598 را به امام تحمیل کردند، افرادی نظیر هاشمی و معاونش روحانی بودند و در سال 82 چه کسانی در تیم مذاکره‌کننده بودند که سبب تعلیق شدند. نبویان در بررسی روند مذاکرات ژنو6 گفت: به صراحت اعلام می‌کنم که هزار بار به ظریف و عراقچی گفتم به مردم صادقانه بگویید که در توافق چه دادید و چه گرفتید، در توافقنامه عنوان join plan for action به معنی برنامه مشترک برای عمل بوده که نشان می‌دهد این توافقنامه نبوده بلکه یک قرارداد است.
کل 20 درصد غنی‌سازی باید نابود شود
براساس اظهارنظر کارشناسان، توافقنامه ژنو در 5 بخش مقدمه، گام نخست، گام میانی، گام نهایی و نتیجه آخر تنظیم شده است که در بخش نخست از همان ابتدا عنوان شده هدف از مذاکره به دست آوردن برنامه‌ای به صورت دوطرفه برای یقین حاصل شدن از این بوده که برنامه هسته‌ای ایران منحصرا صلح‌آمیز است. نماینده مردم تهران در این‌باره تصریح کرد: در صفحه دوم به جای پرداختن به گام نخست به گام دوم پرداخته شده است، در گام نخست قید شده که کل 20 درصد غنی‌سازی باید نابود شود، اینجاست که آمریکا می‌گوید در هیچ زمان مثل الان نتوانستیم امنیت اسرائیل را تامین کنیم، اگر کشوری 270 کیلو 20 درصد و 10 تن 5 درصد و 20 هزار سانتریفیوژ داشته باشد در حالت جهش بوده و ظرف دو هفته می‌تواند بمب اتمی و اورانیومی بسازد. نبویان گفت: همچنین در این توافقنامه تعهد داده‌ایم هیچ پیشرفتی در تاسیسات غنی‌سازی نطنز انجام نشود، حتی یک سانتریفیوژ دیگر جز 9 هزار تا سانتریفیوژ فعال نشود، در نطنز 17 یا 18 هزار سانتریفیوژ وجود داشته که از این تعداد 9 هزار سانتریفیوژ فعال است، همچنین تعهد داده‌ایم پیشرفتی در رآکتور اراک نداشته باشیم. نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: عراقچی خودش گفت آقا فرموده‌اند که خط قرمزها را رعایت کنید.