گروه فرهنگ و هنر: مقداد رحیمی حاجی‌آبادی امسال با چهار فیلم در جشنواره عمار حاضر شده است. او سال گذشته توانست با اولین ساخته خود با عنوان «مزیت دوم» برنده جایزه نقد درون گفتمانی جشنواره شود. او در میان مستندهایی که به جشنواره امسال ارائه داده است علاوه بر نگاه انتقادی به یکی از نهاد‌ها، مستند بلندی با نام «نیمه دوم» را ارسال کرده است. او در این فیلم تلاش کرده درباره رای نیاوردن اصولگرايان در انتخابات ریاست‌جمهوری 92 فیلمی با حضور اقشار مختلف مردم بسازد. همچنین در این مستند اشاره‌ای به مباحثی همچون فتنه و تحلیل‌های غلط خواص هم شده است. با وی درباره فیلم گفت‌وگویی ترتیب دادیم که از نظرتان می‌گذرد: نتیجه انتخابات انگیزه ساخت فیلم بود
مبنای ساخت فیلم سوالاتی است که از سوی شما مطرح می‌شود، انگیزه ساخت فیلم با موضوع انتخابات چه بود؟
پس از اعلام نتایج انتخابات، برای من این سوال پیش آمد چه دلیلی باعث شد تا مردم به آقای روحانی رای دهند. تحلیل‌هایی قبل از انتخابات وجود داشت که جلیلی یا قالیباف رای خواهند آورد اما وقتی آقای روحانی رای مردم را کسب کرد نتیجه برای ما تعجب‌آور بود و این یک نیرویی بود که باعث شد به سراغ ساخت این مستند بروم. در شرایطی که مطلع بودم در دوره گذشته مردم روستاها به احمدی‌نژاد رای داده بودند. البته تحلیل‌های بسیاری در آن برهه از زمان در سطح جامعه و رسانه‌های مکتوب و مجازی وجود داشت از جمله اینکه مردم به‌خاطر حمایت آقای هاشمی از آقای روحانی به ایشان رای دادند یا برخی معتقد بودند مردم دیگر قدرت و تحمل سختی و مقاومت در برابر تحریم و مشکلات اقتصادی را ندارند یا در تحلیل‌های دیگر آمده بود مردم رایی که به روحانی دادند به‌خاطر دشمنی با احمدی‌نژاد بوده است. این تحلیل‌ها در در رسانه‌های مختلف دیده می‌شد اما من به شخصه به دنبال سندیت این تحلیل‌ها بودم و به همین دلیل برای پیدا کردن جواب درست به سراغ روستاهای مختلف رفتم و سوالاتی را مطرح کردند.
به حقیقت جامعه دست یافتم
سوالاتی که مطرح شد شما را به حقیقت انتخابات 92 رساند؟
بله! اولین سوالم این بود که مردم روستایی به چه کسی رای دادند و به چه دلیل؟ جالب اینجاست، مردمی که به آقای روحانی رای داده بودند رای‌شان بر خلاف تحلیل‌های ارائه شده از سوی رسانه‌ها به جناح اصلاح‌طلب یا حمایت هاشمی رفسنجانی یا وابستگی به فتنه و... نبود. احساس کرده بودند آقای روحانی در شرایط فعلی جامعه بتواند بهتر از بقیه کاندیداها مدیریت اقتصادی کشور را تغییر بدهد. من یک سوال دیگر هم از مردم پرسیدم، اینکه در دوره قبلی (انتخابات 88) به کدام کاندیدا رای دادید و اکثریت قریب به اتفاق به احمدی‌نژاد رای داده بودند و همان افراد در این دوره به روحانی رای دادند. بسیاری به اقدامات خوب دولت احمدی‌نژاد که در طی سفرهای استانی رخ داده بود اشاره کردند، خاطره خوبی از دولت ایشان داشتند اما همین افراد به روحانی رای دادند و با احمدی‌نژاد دشمنی نداشتند. من وقتی فیلم را آماده کردم به حقیقت جامعه دست یافتم.
آیا در ارائه مصاحبه‌های فیلم دخل و تصرف داشتید و چقدر از صحنه‌های فیلم را حذف کردید؟
تمام تلاشم این بود در تدوین مصاحبه‌ای را حذف نکنم. آنچه که در فیلم دیده می‌شود 95 درصد حقیقتی است که در جامعه وجود دارد. 5 درصد مصاحبه‌ها ممکن است حذف شده باشد که آن‌هم یا به دلیل مشکل فنی (ایراد در صدابرداری و تصویر) بوده یا برای حفظ آبروی افراد که ممکن بود مورد تمسخر قرار بگیرند، حذف شده است.
فیلم ادعای مزورانه ندارد/ خدمات دولت را با فریاد در فیلم مطرح کردم
فیلم «نیمه دوم» یک فیلم سیاسی ـ تبلیغاتی به شمار می‌آید.
من یک رویه منصفانه را پیش گرفتم و اگر انتقاد و حمایتی از دولت احمدی‌نژاد توسط مردم صورت گرفته است همه را در فیلم استفاده کردم. واقعا حرف مردم را منعکس کردم و به نوعی در فیلم آیینگی جامعه قابل رویت و قابل استناد است.
مستند «نیمه دوم» سیاسی ـ تبلیغاتی نیست اما بی‌طرف هم نیست. من به عنوان سازنده اثر، دید و جهان‌بینی دارم که تاثیر خودش را در مستند می‌گذارد. استاد ما آقای طالب‌زاده تاکید داشتند: «مستندساز یک آدم رسانه‌ای است و باید تقوای رسانه‌ای داشته باشد، کلاه بر سر مخاطب نگذارید.» به همین دلیل مخاطب فیلم من آشکارا با طرز فکر من آشنا می‌شود. من در فیلم ادعای مزورانه نداشتم که مخاطب را به
گمراهی بکشاند.
مصاحبه‌های من با فاصله کمی از انتخابات صورت گرفت و فضای داغ انتخابات در آن بی‌تاثیرنیست، تقدیر و تشکرهایی که از احمدی‌نژاد در مصاحبه‌ها انجام شده بود، در فیلم وجود دارد. 6 سال اول، دولت احمدی‌نژاد خیلی خوب کار کرد و مفید بود اما متاسفانه هر دو جناح اصلاح‌طلب و اصولگرا خدمات دولت را به نحوی نادیده گرفتند، حتی خواص خود را به خواب زدند و انگار ایشان هیچ خدمتی به جامعه نکرده است. من مجبور شدم خدمات دولت را به صورت فریاد در فیلم مطرح کنم. اگر شرایط عادی بود و از فضای انتخابات دور شده بودیم اینقدر پررنگ نمی‌شد. سوالی که مطرح کردم این بود اگر آقای احمدی‌نژاد می‌توانست کاندیدا شود، به ایشان رای می‌دادید که جواب اکثرشان این بود که به ایشان رای می‌دادیم. تبلیغات در سطح جامعه علیه احمدی‌نژاد بود که به عقیده من ظلم به دولت بود البته نقد به دولت احمدی‌نژاد سر جایش باقی است و من هم در فیلم نقدهای مردم درباره مدیریت اقتصادی در دو سال آخر فعالیت ایشان را آوردم. من دولت‌ها راسیاه و سفید نمی‌بینم؛ هر دولتی خدماتی دارد و نقدهایی هم بر عملکرد آن وارد است.
چرا روایت گفت‌وگو محور برای فیلم در نظر گرفتید؟
من در هر روستا با 20 نفر مصاحبه می‌کردم و با توجه به حجم مصاحبه‌ها امکان طراحی روایت دیگر برای فیلم نبود. قصد داشتم این مستند چکیده بازتاب حقیقت جامعه باشد و این نکته مهم است که مردم جناحی و براساس حب و بغض اصلاح‌طلب و اصولگرا رای نمی‌دهند.
فیلم من سفارشی نیست
از سوی نهاد یا ارگانی برای تولید فیلم حمایت شدید؟
فیلم من سفارشی نیست و به‌خاطر سفارش یا تاکید نهاد خاصی فیلم را نساختم، این فیلم را با درآمد شخصی خودم و دریافت وام از قرض‌الحسنه ساختم و احساس کردم سوالی که در درون خودم به وجود آمده بود باید با حضور در دل جامعه به درستی پاسخ آن را بگیرم. برای مصاحبه به مناطق مختلف از جمله منطقه محروم بند پی (بابل)، روستای ترک‌آباد (اردکان)، سه روستا از روستاهای اطراف سربیشه خراسان جنوبی و فردو از توابع بخش کهک استان قم رفتم.
جشنواره عمار تابوی سینمای روشنفکری را شکست
چهارمین دوره جشنواره عمار در حال برگزاری است و امسال با چهار فیلم در آن حاضر شدید. برگزاری این جشنواره چقدر نیاز امروز جامعه ما بود؟
جشنواره عمار خط مقدمی در جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی است. در شرایط فعلی سینمایی داریم که از مردم دور است و به دل مردم نمی‌نشیند، مخاطب را جذب نمی‌کند و حرف دل مردم نیست. باید تابوی سینمای روشنفکری و سینمای دور از مردم شکسته می‌شد و عمار پیشقدم در این زمینه بود و توانست موفقیت کسب کند. ممکن است فیلم من برای برخی از برگزارکنندگان جشنواره عمار خوشایند نباشد اما فیلم بدون هیچ سانسوری به نمایش درآمد و ان‌شاءالله روزی برسد که این جشنواره سینما را فتح کند و سینمایی که حرف دل مردم را می‌زند جایگزین سینمای روشنفکری شود.
پیشنهادی که به مسؤولان برگزاری جشنواره عمار دادم، جذب سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده برای کشف و شناسایی استعدادهای این جشنواره است و اینکه کمک کنند جوانان هم آموزش ببیند و با در اختیار دادن امکانات مناسب کیفیت فیلم‌ها افزایش یابد. تسلط به زبان سینما در این عرصه مهم است و جوانان انقلابی باید در حوزه سینما فعال شوند. بسیاری از جوانان از جمله من پس از فتنه 88 به ضعف‌‌مان در حوزه رسانه و فیلم پی بردیم و وارد کلاس‌های آموزشی شدیم و تجربه کسب کردیم و تلاش می‌کنیم با کسب تجربه موفق عمل کنیم.