گروه سیاسی: اقدام دولت علیه رسانههای منتقد همچنان به عنوان یک موضوع مطرح در فضای سیاسی کشور مورد بررسی است. دولت بهرغم دادن شعارهای قشنگ مبنی بر پذیرش نقد، اما در عمل همین اندک جراید منتقد را نیز تحمل نمیکند. توقیف یالثارات و تذکر به «وطنامروز» و 9 دی و ارسال پرونده آنها به مرجع قضایی اقدامی بود که تنها 5 ماه پس از آغاز به کار دولت اتفاق افتاد و شاید این یک اقدام کمسابقه در تعامل دولتها با رسانههای منتقد بوده است. روز سهشنبه و چند ساعت قبل از حمله گازانبری به رسانههای منتقد دولت، رئیسجمهور از نقد و فضای سیاسی استقبال کرد و تصریح کرد «مردم باید بدانند!» تاکید بر آگاهی مردم اما بلافاصله با برخورد شدید علیه رسانههای منتقد دولت مواجه شد. همین فاصله میان قول و عمل، واکنش نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی را در پی داشت. روز گذشته 65 نماینده مجلس از اقدام علیه رسانههای منتقد دولت انتقاد کرده و به رئیسجمهور تذکر دادند. نمایندگان مردم در این تذکر که در صحن مجلس نیز قرائت شد، تصریح کردند: اظهارات رئیسجمهور درباره آزادی بیان و نقد باید در عمل مورد توجه دولت باشد. البته انتقاد نمایندگان مردم به فشار بر رسانههای منتقد در تذکرات فردی آنها نیز آمد. حجتالاسلاموالمسلمين سیدمرتضی حسینی، نماینده مردم قزوین در مجلس شورای اسلامی یکی از نمایندگانی بود که از این رفتار علیه رسانههای منتقد دولت انتقاد کرد. وی تصریح کرد: تذکر من به آقای رئیسجمهور است، آقای رئیسجمهور در دیدار استانداران گفته است تحمل دولت بالاست، بنابراین چرا هفتهنامه یالثارات را توقیف کردید، چرا پرونده بعضی روزنامهها را به قوه قضائیه ارسال کردید؟ واکنش رسانههای منتقد
اما واکنش رسانههاي منتقد به این موضوع هم قابل توجه بود. هفتهنامه یالثارات الحسین روز گذشته شماره جدید خود را منتشر کرد. عبدالحمید محتشم، مدیرمسؤول این نشریه درباره این موضوع به فارس گفت: هنوز ابلاغیه توقیف را دریافت نکردهاند و به همین دلیل شماره جدید خود را منتشر کردهاند. وی تصریح کرد: به دولت یازدهم اشکالات زیادی بویژه در حوزه فرهنگ و رسانهها وارد است. حمید رسایی، مدیرمسؤول هفته نامه 9 دی هم در واکنش به اقدامی که علیه نشریه او صورت گرفته، گفت: متاسفانه بخشی از ترکیب فعلی هیات نظارت بر مطبوعات که برآمده از جایگاه دولتی هستند با رفتارهایی که در این ایام اتخاذ کردهاند، نشان داده که بر مدار اعتدال نمیچرخد و دچار نوعی افراط شده است. وی افزود: این هیات هم در توقیف نشریه یالثارات الحسین و تذکر به ٩ دی و «وطن امروز» دچار افراط شده و هم در عدم لغو امتیاز روزنامه بهار که امامت را انکار و به امیرالمومنین توهین کرد، دچار افراط شده است. عدم برخورد با هتاکان خودش نوعی افراط است. نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: «به نظرم معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد به جای پروندهسازی برای نشریات انقلابی و ارائه پروندههای مضحک برای توقیف یا تذکر به نشریاتی مثل یالثارات، «وطنامروز» و ٩ دی، بهتر است توضیح دهد که چرا از 5/2 میلیارد یارانه مطبوعات استانی، مبلغ یکمیلیارد را به دو نشریهای اختصاص داده که در امتیاز آن سهم دارد؟» عضو فراکسیون اصولگرایان گفت: این نوع رفتار با منتقدان حتی از سوی سرهنگها هم در تاریخ گزارش نشده تا چه رسد به دولتی که ادعای حقوقدانی دارد و حقوق شهروندی منتشر میکند و رئیس دولتش هر روز از لزوم نقد دولت سخن میگوید. رسایی تاکید کرد: تذکراتی که به ٩ دی داده شده را به اطلاع عموم میرسانم تا افکار عمومی درباره رفتار وزارت ارشاد قضاوت کند. رضا شکیبایی، سردبیر «وطنامروز» نیز درباره علت تذکر و ارجاع پرونده «وطن امروز» به مرجع قضایی توضیحاتی ارائه کرد. وی گفت: ما گزارشی درباره پرونده کرسنت داشتیم که دولت معتقد بود رسانهها در این باره اطلاعرسانی نکنند. وی به ابلاغ وزارت ارشاد مبنی بر عدم پرداختن به پرونده کرسنت توسط رسانهها اشاره و خاطرنشان کرد: ما با توجه به نامه آقای روحانی به آقای جهانگیری درباره مبارزه با ویژهخواران و رانتخواران به این ابلاغ وزارت ارشاد انتقاد داشتیم و گفتیم الآن بهترین فرصت برای دنبال کردن پرونده کرسنت است تا ویژهخواران مجازات شوند. سردبیر «وطن امروز» ادامه داد: بعد از گزارش ما درباره پرونده کرسنت از شورایعالی امنیت ملی با ما تماس گرفتند که به دلیل این گزارش با شما برخورد سنگینی صورت میگیرد که قضیه به جلسه دیروز هیات نظارت منتهی شد.
آزادی بیان؟!
جملات و اظهارنظرهای زیادی از حسن روحانی را میتوان آورد که وی در آنها بر لزوم آزادی بیان در جامعه و پذیرش نقد تاکید کرده است. با این حال آنچه در عمل مشاهده میشود سنخیتی با آنچه رئیسجمهور میگوید؛ ندارد. مهمترین نمونهای که میتوان مثال زد؛ رفتار دفتر رئیسجمهور در برنامه تلویزیونی گزارش 100 روزه بود. «وطن امروز» پیشتر درباره این موضوع گزارشاتی منتشر کرد. براساس این گزارش، برخلاف رؤسای جمهور پیشین، هر 3 مجری این برنامه توسط نهاد ریاستجمهوری انتخاب شدند. حتی صدا و سیما نیز نقش واسطهای را ایفا نکرد و با این افراد مستقیما از نهاد ریاستجمهوری تماس گرفته شد. موضوع دیگر قطع ارتباط این مجریان با بیرون بود. آنها از ظهر روز برنامه تا پایان آن، در یکی از ساختمانهای نهاد ریاستجمهوری بوده و هیچ ارتباطی با محیط بیرونی نداشتند. رفتار این مجریان در طول برنامه نیز موضوعی بود که در افکار عمومی نمود نامناسبی داشت. تملق بیش از اندازه از رئیسجمهور و همراهیهای تابلو با مواضع رئیسجمهور نشان از واقعیات حاکم بر فضای آن گفتوگوی ویژه تلویزیونی داشت. مورد دیگر، مورد آقای ظریف است. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه در این میان رفتاری ملموستر داشت و البته این به واسطه موضوعیت داشتن مذاکرات هستهای بود. او تنها چند دقیقه پس از اعلام تفاهم هستهای در ژنو، در میان خبرنگاران حاضر شد و منتقدان داخلی این تفاهم را تلویحا به همراهی با اسرائیل متهم کرد. او بعدها هم برچسب صهیونیستی بودن را علیه منتقدان متن توافقنامه به کار برد و این اتهام تقریبا موضع رسمی او در قبال منتقدان متن توافقنامه شد. موارد دیگری مانند لغو برنامه سخنرانی نمایندگان تشکلهای دانشجویی در برنامه سخنرانی رئیسجمهور در دانشگاه شهید بهشتی و... نیز وجود دارد که نشان میدهد دولت اهتمامی جدید برای حفظ یا بسط فضای نقد و آزادی بیان ندارد.