۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۰:۲۲

دهه 70؛ عصر قدرت کامل فوتبال

مهدی جوانی: دهه 70 میلادی دهه تاثیرگذاری در تاریخ فوتبال جهان بوده است. از طرفی در آمریکای جنوبی ابتدا برزیل و سپس آرژانتین قهرمان جام جهانی شدند و از سوی دیگر در اروپا آلمان غربی و هلند با ستارگانی بی‌بدیل مانند فرانتس بکن‌باوئر و یوهان کرویف کامل‌ترین فوتبال را با ادغام تکنیک و مهارت‌های فردی با تاکتیک‌های «در زمان خود» نوین و مبتکرانه به نمایش گذاشتند. شاید نقش پخش تلویزیونی فوتبال که از این دهه آغاز شد، در آن تاثیرگذار نبوده باشد (البته بهتر است بگوییم پخش تلویزیونی به طریقه رنگی) اما به هر حال پس از جادوی پله بزرگ در جام جهانی 70، روند فوتبال را کرویف و بکن‌باوئر به‌دست گرفتند و با حرکتی تقریبا موازی و با سرعتی بالا دنیای مستطیل سبز را به جلو راندند. در اوج این مسیر تکامل و در حقیقت در لبه تیز آن، بزرگ‌ترین بازیکنان هلند و آلمان غربی در رده باشگاهی در دو تیم آژاکس و بایرن‌مونیخ شانه به شانه هم ساییدند و در عرصه ملی هم مصاف اندیشه رینوس میشل و هلموت شون را در نبرد سفید‌ها و نارنجی‌ها می‌شد شاهد بود. ارنست همینگوی- نویسنده شهیر- در رمانی به نام «تابستان خطرناک» از رقابت دو مبارز در سال 1959 به نام‌های لوییس میگوئل دومینیگن و برادرخوانده‌اش آنتونیو اوردونس داستانسرایی کرده است اما شاید بتوان چنان مبارزه‌ای را با نبرد سال‌های 1973 و 1974 دو ابرقدرت فوتبال اروپا که در مقابل چشمان فوتبالدوستان آن زمان در جهان به تصویر کشیده را نسخه بازنویسی شده و فوتبالی از «تابستان خطرناک» همینگوی تفسیر کرد. در ماه مه ‌1973 کرویف در اوج شهرت و قدرت به سر می‌برد. او 26 سال دارد و به تازگی و برای سومین سال پیاپی با آژاکس قهرمان جام باشگاه‌های اروپا شده است. یوهان بزودی دومین عنوان از سه عنوان مرد سال فوتبال اروپا را به‌دست می‌آورد و او مرکز حرکتی انقلابی معرفی می‌شود که به نام «فوتبال کامل» در آمستردام شکل گرفته بود اما این همه ماجرا نبود. تاثیر مستقیم کرویف بزرگ را یک سال قبل از آن فرانتس بکن‌باوئر به شراکت گرفته بود. ستاره فوتبال آلمان غربی با بازوبند کاپیتانی در جام ملت‌های 1972 تیمش را به مقام قهرمانی رساند. آن هم با ارائه تعریفی جدید از مدافع آخر به نام سوئیپر هجومی یا به عبارت دیگر «لیبرو». آژاکسی‌ها در راه چهارمین صعود به فینال بلگراد، در بازی رفت مرحله یک‌چهارم پایانی یکی از قدرتمندانه‌ترین نمایش‌های خود را مقابل بکن باوئر و تیمش بایرن مونیخ انجام دادند. نیمه اول بازی در استادیوم قدیمی المپیک آمستردام بدون گل به پایان رسید. سپس آری هان (دو گل) و گری موهرن، 3 گل زدند و در فاصله دو دقیقه مانده به پایان بازی گل چهارم را نیز کرویف به ثمر رساند. آژاکس 1-4 برنده شد و با این نتیجه نه‌تنها شکست 1-2 در مونیخ تاثیری در کار صعود این تیم نگذاشت بلکه در آن بازی سایر بازیکنان آژاکس توانستند بدون کمک کرویف که دچار مصدومیت مختصر زانو شده و غایب بود گلیم خود را از آب بیرون بکشند.
تغییر تعادل:
بدین ترتیب ظرف تنها یک ماه، تعادل قدرت‌ها به لحاظ انفرادی، باشگاهی و ملی به هم ریخت و قدرت‌ها جا به جا شدند. میشل در سال 1972 از سمت خود در آژاکس کناره‌گیری کرد تا به بارسلونا بپیوندد. به دنبال میشل، کرویف با رقم 922 هزار پوند که رکورد نقل و انتقالات جهان محسوب می‌شد راهی نوکمپ شد. جالب اینکه فدراسیون فوتبال اسپانیا برای اینکه انتقال کرویف انجام شود مهلت نقل و انتقالات را تمدید کرد. البته مسؤولان کاتالانی برای اینکه این فرصت را به دست بیاورند، مسؤولان ورزش اسپانیا را متهم به حمایت صرف از رئال‌مادرید کردند. با این تغییرات در عرصه فوتبال اروپا تعادلی دیگر شکل گرفت اما آژاکس نگونبخت چنان نزول کرد که در دوره بعدی جام باشگاه‌های اروپا از زسکا صوفیه بلغارستان شکست خورد و از دور رقابت‌ها کنار رفت. بایرن هم در نمایشی تاریخی و دلپذیر، رقیبان را یکی پس از دیگری از پیش‌رو برداشت تا برگزار‌کننده دیدار فینال مقابل اتلتیکومادرید در ورزشگاه هیسل بروکسل باشد. اتلتیکو با مربیگری خوان کارلوس لورنزوی خوش‌فکر و خلاق تیم قدرتمندی بود اما آنها پس از مسابقه‌ای دشوار با سلتیک در نیمه‌نهایی 3 تن از ستارگان آرژانتینی خود را از دست داده بودند. بایرن با بهره‌گیری کامل از تمام خلاقیت و کلاس بازی فرانتس بکن‌باوئر و نابغه گلزنی خود گرد مولر نتوانست تاثیری بر خط دفاع اتلتیکو و دروازه میگل رینا- پدر پپه رینا- بگذارد و دروازه رینای پدر حفظ شد. 6دقیقه مانده به پایان وقت اضافی لوییس آراگونس- مربی قهرمان یورو 2008- با ضربه آزادی محکم از فاصله دور توپ را از سپ مایر افسانه‌ای عبور داد. در آن دقایق و در حالی که لورنزو تمام بازیکنان خود را برای کمک به خط دفاع فراخوانده بود، ادو لاتک، مربی بایرن از مردان خود خواست بی‌محابا حمله کنند اما اتلتیکو به سختی دفاع کرد تا لحظه آخر بازی فرارسد. هانس جورج شوارتزنبک، استاپر متعصب بایرن شوتی را از 35 یاردی روانه دروازه اتلتیکو کرد و همه وقتی توپ به تور نشست کاملا متعجب شده بودند. این یکی از معدود گل‌های دوران بازی شوارتزنبک بود. در آن زمان بعد از وقت اضافی قانون ضربات پنالتی اجرا نمی‌شد. بنابراین برای اولین و آخرین بار در تاریخ قهرمانی اروپا، مسابقه تکراری فینال برگزار شد. توان اتلتیکو را دیگر خستگی، مصدومیت و محرومیت از بین برده بود و به همین دلیل بایرن با 4 گل پیروز شد. مولر و اولی هوینس هر کدام دو گل به ثمر رساندند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده