قیام خونین مردم قم در اعتراض به مقاله ساواك علیه امام خمینی(ره) (1356ش) نخستین تظاهرات گسترده و شكوهمند مردم مسلمان ایران ضد رژیم پهلوی، پس از قیام 15 خرداد 42 در 19 دی 1357 ش در شهر مقدس قم برگزار شد و بدینگونه، پس از 14 سال، مردم انقلابی ایران، بار دیگر با روحیهای انقلابی و عزمی استوار، فریاد درود بر خمینی سردادند. واقعه 19 دی 1356، سرآغاز مرحله نوین انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) علیه نظام استبدادی و استكباری پهلوی بود. این تظاهرات بدین علت روی داد كه رژیم منفور شاه در 17 دی ماه (سالروز كشف حجاب) با درج مقالهای در روزنامه اطلاعات، امام خمینی(ره) را كه در آن زمان در نجف اشرف در حال تبعید بودند، مورد توهین قرار داد و همین امر موجب اظهار نگرانی و اعتراض دستهجمعی فضلا و طلاب حوزه علمیه قم شد. آنان با تعطیلکردن درسها به منازل مراجع تقلید و مجتهدان نامدار رفته و با آنها اعلام همدردی کردند. روز بعد، بازار قم نیز تعطیل شد و افراد كثیری از دانشآموزان، دانشجویان و بازاریان و متدینان شهر با روحانیت همراه شدند و به حركت اعتراضی خویش ادامه دادند. ایادی رژیم كه تحمّل اعتراضات مردمی را نداشتند، صدای آنان را با گلوله پاسخ گفتند. در نتیجه از سوی مزدوران رژیم پهلوی، تیراندازی به مردم از چهار راه فاطمی (شهدای كنونی) آغاز شد و تعداد زیادی شهید و زخمی شدند.
آغاز عملیات بزرگ كربلای 5 در شلمچه و شرق بصره (1365 ش)
عملیات بزرگ كربلای 5 با رمز یا زهرا(س) از جبهه جنوب شلمچه و شرق بصره در منطقهای به وسعت 150 كیلومتر مربع با هدف آزادسازی شلمچه، جزایر و مناطق شرق بصره، انهدام ماشین جنگی عراق، پاسخ دندانشكن به شرارتهای دشمن در بمباران مناطق مسكونی، در سه مرحله از 19 دی سال 1365 با 22 لشكر از سه قرارگاه آغاز شد و تا 8 اسفند آن سال به مدت 50 روز به طول انجامید. عملیات كربلای 5 در شرایطی انجام گرفت كه رژیم صدام قصد داشت با تبلیغات گسترده در میان حامیانش، نسبت به قدرتِ مقاومت ارتش عراق در برابر تهاجمات برقآسای رزمندگان اسلام، امیدی كاذب ایجاد كند. در این علمیات، قویترین پدافند دشمن كه با كمك مستشاران خارجی ایجاد شده بود تا عمق 9 كیلومتری خاك عراق در هم شكسته شد و دشمن برای مقابله با تهاجم برقآسای رزمندگان اسلام 140 تیپ را به این منطقه اعزام كرده بود كه از این میان 81 تیپ و گردان بهطور كامل و 34 تیپ دیگر به میزان 50 درصد آسیب دیدند. در این عملیات ده درصد از نیروي هوایی عراق منهدم و سنگینترین تلفات انسانی به ارتش دشمن وارد شد.
درگذشت «ماركو پولو» سیاح و جهانگرد شهیر ایتالیایی (1324م)
ماركو پولو، جهانگرد بلندآوازه ایتالیایى در 15سپتامبر سال 1254م در ونیز ایتالیا به دنیا آمد. وی از نوجوانی شوق جهانگردی داشت و همین شوق باعث شد سفر تاریخی خود را در 24 آوریل 1271م شروع كند. ماركو پولو در آن زمان 17 ساله بود كه به همراه پدر و عمویش سفر پرماجرا و طولانی خود را به آسیا آغاز كرد. این جهانگرد ونیزی در سفر تاریخی 24 ساله خود از تعدادی كشورهای آسیا بویژه چین دیدن كرد. او در چین مورد عنایت و توجه قوبیلای خان مغول قرار گرفت و از جانب خان مغول برای برخی امور ماموریت یافت. ماركو پولو در سال 1295م به زادگاهش ونیز بازگشت. با این حال طولی نكشید كه ماركو پولو در جریان یك جنگ دریایى به اسارت درآمد و زندانی شد. وی در زندان فرصت یافت تا مشاهدات خود را در كتابی تحت عنوان عجایب به رشته تحریر درآورَد و همین اثر موجب شهرت جهانی او شد. این كتاب بعدها مورد استفاده بسیاری از مورخان قرار گرفت و در دوره رنسانس منبع اصلی اطلاعات درباره مشرق زمین بود. ماركو پولو در این كتاب اخباری از واقعیات مشرق زمین بویژه چین را نگاشته بود و مسائلی از قبیل پول كاغذی، پلهای بلند، نیروهای امنیتی، پست، نظافت و بهداشت و حكومت را مطرح كرد اما این نكات برای اروپاییان نیمه وحشی و نادان قرن سیزدهم، باوركردنی نبود. از این رو ونیزیان، مردان خانواده پولو را مورد تمسخر قرار دادند و دروغزن و گزافهگو خواندند. در اواخر عمر ماركو پولو از او خواستند كه مطالب دروغ سفرنامهاش را معلوم كند ولی او جواب داد كه همه مطالب درست است. ماركو پولو سرانجام در 9 ژانویه 1324م در 70 سالگی درگذشت.