گروه اجتماعی: بحث افزایش جمعیت و تعدد فرزند به بحث داغ روز تبدیل شده است تا جایی که در بیشتر محاورههای شهروندان در مترو، مساجد و مراکز خرید عمومی شاهد گفتوگو درباره موضوع پیری جمعیت و مطرح شدن افزایش تعداد فرزندان هستیم. در میان همه این اظهارنظرها آنچه بیشتر جلبنظر میکند مطرح بودن موضوع مشکلات اقتصادی است که از سوی بیشتر خانوادهها به عنوان اصلیترین دلیلی که گزینه تکفرزندی را انتخاب کردهاند، عنوان میشود. این در حالی است که بررسی آمار موالید در سالهای گذشته به نوعی این ادعا را زیر سوال میبرد چرا که در سالیان دور با وجود مشکلات اقتصادی بیشتر و وجود کمبودهایی که به مراتب از این زمان محسوستر بودند خانوادهها تعداد فرزندان بیشتری نسبت به خانوادههای کنونی داشتند. موضوعی که روز گذشته-شنبه- از سوی مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبتاحوال نیز تاکید شد. از 3 به یک رسیدیم
علیاکبر محزون، مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبتاحوال با اشاره به اینکه بیش از 50 درصد نسل جدید حداکثر یک فرزند دارند، گفت: بررسیهای آماری نشان میدهد 80 درصد نسل قدیم حداقل 3 فرزند داشتهاند. واکاوی آمارهای اینچنینی که هر از گاهی از سوی سازمانهای گوناگون به منظور پایش وضعیت جمعیت از نظر سن و سال و تصمیمگیری برای موضوعات کلان مملکتی اعلام میشود، میتواند در محقق ساختن این ایده که تعداد فرزندان در خانواده بیشتر به موضوع فرهنگ مرتبط است تا مباحث اقتصادی، کمک کند.
فرهنگ یا اقتصاد مساله این است!
بررسی آمار منتشر شده که حاکی از حداقل سهفرزندی بودن خانوارهای قدیمی داشت این موضع را به ذهن تداعی میکند که اگر مباحث اقتصادی در تصمیمگیری خانوادهها برای تعداد فرزندان مهم است چرا خانوادههای قدیمی که با مشکلات بیشتری هم از لحاظ بهداشتی و هم اقتصادی دست و پنجه نرم میکردند، فرزندان بیشتری داشتند؟ البته موضوع اقتصاد و مشکلات اقتصادی و بالا رفتن هزینه از جمله مهمترین دلایل تکفرزندی شدن و تکفرزند ماندن بیشتر خانوادههاست که امید است با در نظر گرفتن تسهیلات رفاهی از سوی دولتمردان این مشکل هم مرتفع شود اما آنچه با کنکاش بیشتر در این اعداد و ارقام خودنمایی میکند همان موضوع فرهنگ و آن چیزی است که در اصطلاح باب آن روزگار بوده یعنی در آن زمان خانوادهها حداقل 3فرزند داشتند و این موضوع را به هر دلیلی پذیرفته بودند اما در حال حاضر فقط یکی آن هم با تاخیر را قبول دارند.
آمار، مساله را روشن کرد
بررسی سایر زوایای این بررسی آماری میتواند در روشن شدن بیشتر موضوع و آشنایی ما با سایر زوایای پیدا و پنهان جمعیت و ساختار و چینش آن در قبل و وضعیت فعلی آن آشنا کند. در همین باره از سوی مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبتاحوال که در بررسی تعداد فرزندان متولدین 1350 به بعد و همچنین قبل از آن که به عنوان نسل جدید و قدیم در نظر گرفته شده بودند نتایج قابل توجهی به دست آمد که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد. گفتنی است در بررسیهای آماری که انجام شده 240 هزار و 565 زن، در نسل جدید (متولدین 50 به بعد) و 197 هزار و 567 زن نیز در نسل قبل (متولدین قبل از 50) مورد بررسی قرار گرفتهاند و این افراد زنانی هستند که حداکثر یک بار تجربه ازدواج را داشتهاند.
اعلام نتایج متفاوت با آنچه در گذشته اعلام شده بود
به گفته مدیرکل دفتر اطلاعات، آمار و جمعیت سازمان ثبت احوال، نتایج به دست آمده بسیار متفاوت از الگوی فرزندآوری در نتایج حاکی از آمار کل جامعه است که در گذشته اعلام شده، بر همین اساس دو سرشماری سالهای 85 و 90 مورد بررسی قرار گرفتند؛ در سرشماری سال 85، 5/26 درصد از نسل جدید بدون فرزند، 2/31 دارای یک فرزند و 8/22 دارای دو فرزند بودهاند.
سال90 آمارها تغییر میکند
محزون با اشاره به اینکه در سرشماری سال 90 آمارها کمی متفاوت است، بیان داشت: در نسل جدید تعداد افرادی که بدون فرزند بودند 5/23 درصد، تک فرزند 3/31 درصد و دو فرزند 2/27 درصد بوده است که نسبت به سرشماری سال 85 متفاوت بوده است. وی با اشاره به اینکه در سرشماری سال 90، 3/33 درصد کل جامعه حداکثر یک فرزند داشتهاند که این آمار در نسل جدید 8/54 و در نسل قبل نیز 3/7 درصد بوده است که بسیار متفاوت و کمتر از نسل جدید است.
2بچهایها و 3 بچهایها کجای جدولاند؟
به گفته محزون، این آمار در کل جامعه 2/54 درصد، در نسل جدید 82 درصد و نسل قدیم 4/20 درصد بوده است. مدیرکل دفتر اطلاعات، آمار و جمعیت سازمان ثبت احوال درباره افرادی که حداکثر 3 فرزند داشتهاند، نیز گفت: در کل جامعه این نسبت 3/67 درصد بوده این در حالی است که در نسل جدید 8/92 درصد و در نسل قبل نیز 4/36 درصد بوده طوری که ملاحظه میشود اختلاف زیادی میان این دو نسل وجود دارد.
بیشترین اختلاف نسل جدید و قدیم
با توجه به تحلیل انجام شده، بیشترین اختلاف میان دو نسل جدید و قدیم درباره حداقل 3فرزندی است؛ موضوعی که محزون نیز به آن اشاره کرد و بیان داشت: 45 درصد از کل جامعه حداقل 3 فرزند داشتهاند و این در نسل جدید 7/17 درصد و در نسل قدیم 3/78 درصد بوده است. محزون با اشاره به اینکه 2/31 درصد کل جامعه حداقل 4 فرزند داشتهاند، گفت: این آمار در نسل جدید 7 درصد و در نسل قدیم 4/62 درصد بوده است طوری که میتوان گفت بیش از 60 درصد نسل قدیم حداقل 4 فرزند داشتهاند. تحقیقات انجام شده نشان میدهد دلیل این تفاوت در تعداد فرزندان نسلهای قدیم و جدید، سبک زندگی و به تبع آن رفتار باروری نسلها بوده که برای مقایسه این دو نسل انتخاب شدهاند.