۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۳۲

انقلاب اسلامي و رسالت هنرمندان

سيروس محموديان: 1-رئيس جمهور محترم اخيرا در ديدار با هنرمندان طي سخناني بيان داشته‌اند: «تقسیم‌بندي هنرمندان به هنرمندان ارزشی و غیرارزشی بی‌معناست.» اگر چه ايرادات جدي ماهوي بر اين نظر وارد است اما به شكل كلي باید گفت از منظر ايدئولوژيك فقدان يك نگاه ديني ساختارگرا به حوزه هنر يكي از ايرادات اساسي دولت روحاني می‌تواند باشد. غفلت از جريان نفوذي هنرمندان وابسته به اردوگاه فكري غرب در طول يكصد سال اخير صدمات جبران‌ناپذيري بر حوزه فرهنگ عمومي كشور وارد کرده است. به طور كلي استفاده از عنوان عام براي هنر هر هنرمندي و محكوم كردن تقسيم‌بندي هنرمندان به ارزشي و غيرارزشي سخن غير‌مسؤولانه‌اي است كه با روح انقلاب اسلامي و هنر مردمي در تعارض و تزاحم است. هنر معناگرا هنر ارزشمندي است كه اساسا در تقابل با هنر ارزش‌گريز هيجان‌محور است. اخلاق و ارزش‌های انساني به طور ماهيتي می‌تواند مبناي مستدلي بر ضرورت وجود يا انجام اين نوع تقسيم‌بندي باشد.
2-تعرض به كارمندان دولت در حوزه ممیزي آثار هنري بخش ديگري از سخنان رئیس‌جمهور را در آن نشست شكل می‌دهد. ايشان با بیان اینکه امر ممیزی باید به هنرمندان و تشکل‌های صنفی واگذار شود، می‌گويد: «هنرمند می‌تواند بر هنر نظارت کند اما کارمند دولتی وزارت ارشاد نمی‌تواند ناظر خوبی برای هنر باشد.» فارغ از ايرادات شكلي وارد بر اين سخنان كه مفارقت معنایي با ساختارهاي تشكيلاتي اين صنوف دارد باید گفت كارمندان وزارت ارشاد فارغ از سلايق شخصي و در چارچوب‌های اداري صادقانه به اين تكلیف مصرح قانوني عمل کردند. قطعا ناتوان يا ناكارآمد خواندن كاركنان وزارت ارشاد توهين آشكار به مجموعه كاركنان صديق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است كه ضرورتا نياز به اصلاح و پوزش از سوي رئيس جمهور دارد.
3- طبعا تقسيم‌بندي هنر به هنر ارزشي و غيرارزشي نه فقط يك تقسيم‌بندي رايج در فرهنگ انقلاب اسلامي بلكه برگرفته از ذات اين دو نوع هنر متعارض با هم است. اين تقسيم‌بندي صرفا يك تقسيم‌بندي انتزاعي نيست بلكه ملهم از آموزه‌های اسلام ناب محمدي(ص) است. يك هنر فقط زماني داراي ارج و قرب اجتماعي است كه در خدمت مردم و جامعه باشد. هنري كه به مطالبات انقلابي مردم دهن‌كجي كند چيزي جز هنر مبتذل نمي‌تواند باشد و قطعا چنين هنر ليبرال‌مسلكی فاقد ارزش و وجاهت است.
4- نگاهي گذرا بر ليست بلندبالاي فيلم‌های ضدايراني و حتي ضداخلاقي هاليوود عملا خط بطلاني بر اين نوع نگاه می‌كشد. تلاش براي درهم شكستن مرزهاي هنر ارزشي و غيرارزشي آسيب‌های بنيادين غيرقابل جبراني بر پيكره هنر اصيل وارد می‌کند. هنر آگاهي‌بخش و مروج فكر و انديشه با هنري كه مروج خمودگي و ايستايی در جامعه است يا در سياهنمایي‌های مدنظر غربي‌ها خلاصه می‌شود ماهيتا در تعارض و تقابل است و اين تعارض عيني و اجتناب‌ناپذير است.
5- به‌طور اختصاصي يكي از شگردهاي نظام سلطه هجمه به اصول اسلام و آرمان‌های انقلاب اسلامي در قالب انواع برنامه‌های هنري مبتذل از جمله فيلم، موسيقي، كاريكاتور، شعر، رمان و... است. چگونه می‌توان در ارزشگذاري به هنر متعرض به حريم نبوي با هنري كه در خدمت اسلام و مردم است تفاوت قائل نشد و هر دو هنر را ارزشي ناميد؟ آيا می‌توان هنر مبتذل فاقد جهت الهي را در زمره هنر فاخر دين‌محور و مردمگرا قرار داد؟ طبعا اشخاصي كه در قالب هنر سوداي مال‌اندوزي و بهره‌گيري مادي دارند يا به بهانه هنر، ابتذال نفساني را به تصوير می‌كشند و عملا دغدغه‌اي جز حفظ منافع فردي و جناحي ندارند را نمي‌توان هنرمند داراي ارزش ناميد. يا چگونه می‌توان هنرمندان مسؤول و انقلابي را با هنرمنداني كه آلت دست بيگانگان هستند در يك تراز يكسان قرار داد؟
6- هنر و هنرمند در انقلاب اسلامي از جايگاه ذاتي اختصاصي برخوردار است. در فرهنگ انقلاب اسلامي عنصر تعهد يكي از مولفه‌های راهبردي در ارزشگذاري بر مقوله هنر و هنرمندان است. بي‌شك تبيين مصداقي تقسيم‌بندي حقيقي عرصه هنر به هنر ارزشي و غيرارزشي يكي از توانمندي‌های حضرت امام(ره) بوده است. بي‌شك هنرمند اصيل، هنرمندي است كه در متن كارهايش نگاه ويژه به معنويت، ديانت و دغدغه‌های اصيل مردم و انقلاب اسلامي دارد. حضرت امام(ره) رمز آسودگي هنرمندان مكتبي را تنها زماني قابل دسترس می‌دانند كه هنرمندان مطمئن باشند مردمشان بـدون اتکا به غیـر، تنها و تنها در چـارچـوب مکتبشـان به حیـات جـاویـدان رسیـده‌اند.
7- مبتني بر اصول انقلاب اسلامي در ايران اسلامي تنها هنري قابل قبول و صاحب ارزش است كه در چارچوب آموزه‌های قرآني، مبلغ اسلام ناب محمدي(ص) و مدافع حقوق پابرهنگان مظلوم باشد. حضرت امام(ره) 30 شهريور 1367 طي پيامي به هنرمندان می‌فرمايند: «تنها هنـرى مـورد قبـول قـرآن است که صیقل دهنـده اسلام نــــاب محمـدى(ص)، اسلام ائمه هـدى(ع)، اسلام فقـرای دردمنــــــد، اسلام پابرهنگان، اسلام تازیانه‌خـوردگان تاریخ تلخ و شرم‌آور محرومیت‌ها باشـد.»
در همان پيام ماندگار حضرت امام(ره) هنـرى را زیبـا و پاک می‌نامند که «کـوبنـده سـرمایه‌دارى مـدرن و کمـونیسـم خـون‌آشـام و نـابـودکننـده اسلام رفـاه و تجمل، اسلام التقاط، اسلام سازش و فـرومایگـى، اسلام مـرفهیـن بـى‌درد و در یک کلمه اسلام آمریکایـى باشـد».
8- بديهي است توجه مبنایي به دغدغه‌های اجتماعي و به تصوير كشيدن مسؤولانه معضلات اجتماعي و ترسيم راه روشن عدالت و آموزش هنرمندانه راه مبارزه با جهانخواران به جامعه از رسالت‌های حقيقي هنرمندان مردمي است. حضرت امام (ره) در تعبيري دقيق می‌فرمايند: «هنر در مـدرسه عشق، نشان‌دهنده نقاط کـور و مبهم معضلات اجتماعى، اقتصادى، سیاسى و نظامى است. هنر در عرفـان اسلامـى تـرسیـم روشـن عدالت و شـرافت و انصـاف و تجسیـم تلخکامـى گرسنگان مغضـوب قدرت و پـول است. هنر در جایگاه واقعى خود، تصویر زالوصفتانى است که از مکیدن خـون فرهنگ اصیل اسلامى، فرهنگ عدالت و صفا لذت مـى‌برنـد.»
سپس ايشان تنها هنري را واجد ارزش می‌دانند كه راه ستیز بـا جهانخـواران شـرق و غرب و در رأس آنان آمریکا و شوروى را بیاموزد.
9- در خاتمه لازم به اشاره است در هر جامعه پويا و انقلابي بايد هنر و هنرمند در خدمت مردم باشد. طبعا هنر و هنرمندي كه در خدمت سياست‌های سلطه‌جويانه بيگانگان و در راستاي تامين اهـداف استعماري بیگانگان و مایه فساد و غفلت و بی‌خبرى و بى‌دردى و بـى‌تحرکى باشد، هنري فاسد و سياه است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده