رابرت ورث*: سیاست آل سعود در قبال جنگ سوریه منسجم نیست؛ جنگی که آل سعود با کمک اسلامگرایان افراطی برای ضربه زدن به نظام بشار اسد و ایران به راه انداخته است و این اسلامگرایان افراطی افکاری دارند که از بسیاری جهات مشابه افکار القاعده است. آل‌سعود با مشکل بزرگ نحوه مدیریت جنگ سوریه مواجه است و می‌خواهد این جنگ تا حدامکان خونین و ویرانگر باشد و در این جنگ از افراطیون مسلحی استفاده می‌کند که تقریبا هیچ تسلطی بر آنها ندارد. آل‌سعود از افزایش قدرت گروه‌های وابسته به القاعده در سوریه نگران است زیرا هنوز اقدامات افراطیون عربستانی را که یک دهه پیش از افغانستان به کشورشان بازگشتند و مشکلاتی به وجود آوردند، فراموش نکرده‌اند لذا آنها رفتن اتباع عربستانی به سوریه برای مشارکت در جنگ را ممنوع کرده‌اند ولی این ممنوعیت اجرا نمی‌شود زیرا حداقل هزاران تبعه عربستانی از جمله فرزندان خانواده‌های سرشناس سعودی به سوریه رفته‌اند و وزارت کشور عربستان نیز به این امر اذعان کرده است. آل‌سعود درپی سرنگون‌کردن نظام بشار اسد و نظام ایران به عنوان مهم‌ترین حامی اسد است و تنها ابزارش برای مبارزه با این دو نظام حمایت مالی و نظامی از گروه‌های مسلح فعال در سوریه است. یک تبعه عربستانی به نام ابوخطاب که در سوریه می‌جنگید، درباره تصمیمش برای رفتن به سوریه می‌گوید اگر شیعیان کنترل سوریه را به دست بگیرند، کشورم، عربستان به خطر می‌افتد و من برای حمایت از کشورم به سوریه رفتم. مسؤولان عربستانی می‌گویند که از اتباع این کشور خواسته‌اند که به سوریه برنگردند ولی از محل سکونت کسانی که درپی بازگشت به سوریه هستند، اطلاعی ندارند. منصور الترکی، سخنگوی وزارت کشور عربستان نیز می‌گوید: «ما برای جلوگیری از رفتن اتباع عربستانی به سوریه تلاش می‌کنیم ولی هر تلاشی موفقیت‌آمیز نیست. ما نمی‌توانیم مانع خروج همه جوانان از کشور شویم. بسیاری از جوانان به لندن و شهرهای دیگر رفته‌اند تا از آنجا به ترکیه و در نهایت به سوریه بروند.» مقامات سعودی در حالی چنین سخنانی را بر زبان می‌رانند که عموماً دروغ می‌گویند و اسناد و مدارک بسیاری در دست است که آنها زندانیان خطرناک را به شرط رفتن به سوریه آزاد کرده و حتی به خانواده آنها حقوق می‌پردازند. تاکنون هزاران شورشی از جمله اتباع سعودی در سوریه کشته شده‌اند. عربستان سعودی به‌طور علنی حمایت خود از گروه‌های مسلح در داخل سوریه را که درحال نبرد با نظام و ملت این کشور هستند اعلام داشته است و حمایت و کمک تسلیحاتی از این گروه‌ها می‌کند. گزارش‌ها حاکی است که عربستان تاکنون به خرید ۱۵ هزار موشک ضدتانک به ارزش یک میلیارد دلار اقدام کرده است. مساله اساسی درباره این قرارداد تسلیحاتی به ماهیت این تسلیحات مربوط می‌شود که اساسا در جنگ‌های زمینی کاربرد دارد. به نظر می‌رسد این قرارداد خرید تسلیحاتی با هدف حمایت عربستان از افراد مسلح شورشی در سوریه امضا شده است. سفیر عربستان در انگلیس گفت که کشورش با همراهی غرب یا بدون همراهی آن به حمایت از مخالفان مسلح در سوریه ادامه خواهد داد. محمد بن نواف بن عبدالعزیز آل سعود اخیرا اظهار داشت: عربستان به تنهایی وارد عمل خواهد شد و درسایه عدم تحرک غرب به حمایت مالی و تسلیحاتی از گروه‌های مسلح در سوریه ادامه خواهد داد. قدر مسلم آن است که گزینه‌های سیاست خارجی برخی کشورهای غربی ثبات منطقه بویژه امنیت همه جهان عرب را به خطر می‌اندازد و ریاض اعلام می‌کند که به تنهایی (در سوریه) وارد عمل می‌شود و گزینه دیگری جز حرکت با عزم بیشتر در امور بین‌المللی ندارد. سفیر سعودی بر حمایت عربستان از گروه موسوم به ارتش آزاد سوریه و مخالفان نظام این کشور تاکید کرده و گفته است ابزار مقابله با افزایش تندروی در سوریه و سایر مناطق همان حمایت مالی و در صورت لزوم تسلیحاتی از جناح میانه‌رو است. این درحالی است که عربستان به حمایت از سایر گروه‌های مسلح در سوریه نظیر جبهه اسلامی و جبهه النصره اقدام کرده است. حتي با وجود ناآرامي‌هاي اخير در عراق مساله سوریه، دغدغه اصلی عربستان به شمار می‌رود. برخی از تخمین‌های غیرقطعی حاکی از آن است که عربستان تا به حال بیش از 5 میلیارد دلار برای حمایت از مخالفان سوری و تجهیز آنان به سلاح هزینه کرده است، درست مانند همان اقدامی که در زمان اشغال افغانستان از سوی شوروی سابق انجام داد. عربستان احمد الجربا را به عنوان مهره خود، در ریاست «ائتلاف ملی سوریه» تعیین کرد و «جیش الاسلام» را از گروه‌های جنگجوی طرفدار خود قرار داد.
*گزارشگر روزنامه اینترنشنال نیویورک‌تایمز