باغ شاهزاده ماهان در کنار ارگ بم یکی از آثار تاریخی شاخص استان کرمان محسوب میشود که در فهرست آثار جهانی جای گرفته اما این باغ بینظیر و زیبا این روزها در خطر خروج از فهرست یونسکو قرار دارد که دلیل اصلی این مشکل نیز تبدیل این باغ- موزه به مرکز اقامتی است. به گزارش مهر، باغ شاهزاده ماهان در کنار ارگ بم در لیست ثبت جهانی یونسکو جای گرفته و روستای تاریخی میمند نیز در آستانه قرار گرفتن در کنار این دو مکان تاریخی و زیبای استان کرمان هستند که این مهم نشان از اهمیت بالای تاریخی استان کرمان در کشور و جهان دارد. چند سال قبل بود که ارگ بم به دلیل شرایط خاص منطقه و عدم رعایت برخی موارد از استانداردهای خاص یونسکو در فهرست آثار در معرض خطر یونسکو قرار گرفت و درنهایت با تلاش مسؤولان میراث فرهنگی و شهرستان بم ارگ تاریخی بم از فهرست آثار در معرض خطر خارج شد اما هماکنون این خطر باغ شاهزاده ماهان را تهدید میکند. باغ شاهزاده ماهان یکی از باغ- موزههای تاریخی ایران است و به عنوان موزه نیز ثبت شده. این باغ از جمله باغهای پلکانی ایران است که از زیبایی و معماری منحصر به فردی برخوردار است. بنای اولیه این باغ در دوره قاجاریه به دستور حاکم کرمان محمد حسن خان سردار ایروانی ساخته شد باغ شاهزاده در انتظار تدبیر مسؤولان
آب به وسیله دهها حوضچه به پایینترین قسمت باغ هدایت میشود. در گذشته سیستم ابداعی معماران باغ بهگونهای بوده است که آبنماهای حوضچهها بدون استفاده از انرژی فعال بودند که هماکنون نیز این سیستم در حال فعالیت است. این باغ زیبای ایرانی تا باغشهر ماهان نیز پنج کیلومتر فاصله دارد و همه روزه پذیرایی بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی است. مساحت این باغ زیبا 5/5 هکتار تخمین زده میشود و شامل برج و بارو و حصار اطراف و بنایی در سردر باغ و بنای اصلی در بالاترین قسمت باغ است. این باغ چندی قبل با حضور رئیسجمهور شاهد جشن ثبت جهانی بود؛ جشنی که هماکنون دلیلش با خطر مواجه شده است و امکان دارد اين باغ در فهرصت آثار در معرض خطر یونسکو قرار گیرد و عنوان موزه در یونسکو ثبت شده است اما به دلیل اجاره بخشهایی از این باغ به بخش خصوصی و ایجاد مراکز اقامتی عملا درهای برخی قسمتهای باغ به روی گردشگران بسته است. همچنین ایجاد واحد اقامتی در باغ- موزه ماهان مهمترین خطری است که باغ شاهزاده را تهدید میکند زیرا براساس قانون یونسکو هر گونه تغییر کاربری و تغییرات در منظر و کاربری آثار تاریخی دارای اشکال است.
تبدیل باغ- موزه به مرکز اقامتی
مدیر تدوین پروندههای میراث جهانی میراث فرهنگی در این باره به مهر گفت: تبدیل باغ شاهزاده ماهان به مرکز اقامتی بدون هماهنگی با یونسکو و نظارت آنها صحیح نیست و امکان بروز مشکلاتی را فراهم میکند. محمدحسن طالبیان ادامه داد: هماکنون نیز یونسکو از این تغییر کاربری و ایجاد مرکز اقامتی بیاطلاع است. در گزارشی که بزودی به عنوان گزارش سالانه ارسال میشود این مساله نیز در نظر گرفته میشود و تصمیم نهایی درباره ثبت جهانی و وضعیت به وجود آمده با یونسکو خواهد بود. وی تاکید کرد که هرگونه تغییر باید با نظر مستقیم و نظارت بازرسان یونسکو باشد در غیر این صورت ثبت جهانی با خطر روبهرو میشود.
ضوابط یونسکو باید رعایت شود
وی ادامه داد: متولیان باید به صورت دقیق ضوابط یونسکو را رعایت کنند. طالبیان با اشاره به اینکه این مکان به عنوان موزه ثبت شده، گفت: تمام مکانهای این موزه باید برای بازدید برای عموم آزاد باشد. وی با تاکید بر اینکه هیچ مخالفتی برای فعالیت بخش خصوصی در مکانهای تاریخی وجود ندارد، گفت: با این وجود فعالیتهای بخش خصوصی نباید مانع از بازدید این مراکز شود. وی گفت: بخش خصوصی میتواند در چنین مکانهایی فعالیت کند و به گردشگران خدمات ارائه دهد اما این خدمات باید در خدمت به گردشگران و رفاه آنها باشد نه اینکه مجموعه را به عنوان یک مکان اقامتی در اختیار بخش خصوصی قرار دهیم. وی باغ شاهزاده را از مهمترین مکانهای جهانی ایران نامید و گفت: باید ارزش این باغ تاریخی را بیشتر بدانیم و از آن برای معرفی فرهنگ ایران به جهان استفاده کنیم نه اینکه آن را به مرکز اقامتی تبدیل کنیم. وی تاکید کرد: تبدیل این باغ به مرکز اقامتی خلاف معیارهای یونسکو است و به هیچ عنوان امکان بروز چنین مسالهای وجود ندارد و اگر چنین کاری صورت گیرد در ثبت جهانی باغ شاهزاده تاثیر منفی خواهد گذاشت. هماکنون برخی اتاقهای ورودی باغ شاهزاده ماهان برای اقامت در اختیار کارگران باغ قرار گرفته و بقیه اتاقها نیز برای اقامت در اختیار گردشگران قرار میگیرد همچنین در صحن بالایی باغ نیز که یکی از زیباترین مناظر باغ را نیز تشکیل داده است در چندین ردیف میز و صندلی و آلاچیق قرار گرفته که رفت و آمد گردشگران را مختل میکند. همچنین چندین اتاق از این مجموعه نیز به عنوان سالنهای پذیرایی و آشپزخانه، کافیشاپ و عرضه قلیان در نظر گرفته شده است.