میکائیل دیانی: اگرچه امروز از سوی دولتمردان تلاشهای بسیاری میشود که شبکههای اجتماعی غربی چون فیسبوک رفع فیلتر شود اما آمریکاییها خود به آفات شبکههای اجتماعی پیبردهاند و علیه آن تولید محتوا میکنند. یکی از کارویژههای دولتمردان بعد از روی کار آمدن، تلاش برای رفع فیلتر شبکههای اجتماعی خطرناک چون فیسبوک بوده است، غافل از آنکه این شبکهها چه آفتهای اجتماعی و فرهنگی برای جامعه دارد، این در حالی است که خود آمریکاییها از آفات شبکههای اجتماعی احساس خطر کرده و در حال تولید محتوای سینمایی برای روشنگری ذهنیت اجتماعی هستند.Disconnect (جداماندگی) آخرین محصولی است که آمریکاییها برای معرفی خطرات فیسبوک ساختهاند. جامعه آمریکایی تفاوتهای بسیاری با جامعه ایرانی دارد که شاید سادهترین آنها از بین رفتن نهاد خانواده در آمریکا، روابط آزاد جنسی و... باشد اما با این وجود فیسبوک امنیت اجتماعی همین جامعه بحرانزده را نیز دچار مخاطره کرده است؛ چه آنکه «هنری الکس روبین» در «جداماندگی» تلاش میکند گوشهای از آن را به نمایش بگذارد. «جدا ماندگی»، اثر اندیشناک هنری الکس روبین از اینکه در عصر الکترونیک و رسانههای اجتماعی چطور با یکدیگر ارتباط برقرار میکنیم، میگوید. این فیلم متشکل از سه داستان در یک قاب است که بیشتر از طریق مفهوم و موقعیت مکانی به یکدیگر مرتبط هستند تا شخصیتهایشان؛ در بعضی جاها خستهکننده و بعضی دیگر فوقالعاده است. میان سه شاخه داستانی «جداماندگی»، آنکه از نظر احساسی از همه قویتر است مربوط به یک پسر تنهای دبیرستانی به نام بن بوید (جوناه بوبو) است که قربانی شوخی و مسخرهبازیای میشود که دو نفر از همکلاسیهایش، جیسون (کالین فورد) و فرای (آواید برنستاین) سر او در میآورند. آنها بهصورت آنلاین خودشان را جای دختری به نام جسیکا جا میزنند و با بن ارتباط برقرار میکنند. خیلی زود، بن گفتوگوهای آنلاین پرمفهومی با این دختر برقرار میکند. جسیکا عکسی از اندام برهنهاش (عکسی تصادفی که توسط شکنجهگرانش انتخاب شده) برای او میفرستد و او را به چالش میکشد که همین عمل را متقابلا انجام دهد. در نهایت غافلگیری جیسون و فرای، او این کار را میکند. واکنش آنها همانی است که انتظار میرود: این عکس را به همه اعضای مدرسه ایمیل میکنند.
داستان شماره 2 با یک گزارشگر تلویزیونی جذاب به نام نینا دانهم (آندرهآ رایزبورو) آغاز میشود که وارد یک چت روم خصوصی مربوط به روابط جنسی میشود که طرف مقابلش کایل (ماکس تیرو) فردی است که اندام برهنه خود را از طریق وبکم به نمایش میگذارد. وقتی نینا ادعا میکند که به جای چشمچرانی از اندام برهنه او فقط میخواهد با او حرف بزند، کایل گیج میشود. نینا با سرهمکردن داستانی مبنی بر اینکه میخواهد برای سردبیر روزنامهاش روی این نوع سبک زندگی تحقیق کند، از کایل میخواهد با یک مصاحبه تصویری موافقت کند (البته با چهره شطرنجی و صدای تغییر یافته). با اینکه کایل در ابتدا تمایلی به این کار ندارد، با باور به اینکه نینا به او و آیندهاش اهمیت میدهد، به تدریج با این مصاحبه موافقت میکند. در نهایت با زن و شوهری به نام درک و سیندی هال (الکساندر اسکارسگارد و پائولا پتون) آشنا میشویم، زوجی که به دلیل از دست دادن فرزند پسر نوپایشان فلج شدهاند و در بهت به سر میبرند. ارتباط زن و مرد سرد شده و پناهگاه زن یک گروه گفتوگوی آنلاین حمایتی میشود؛ جایی که او با مردی ناشناس (مایکل نیکویست) آشنا میشود که دارد با مرگ همسرش کنار میآید. از طریق همین ارتباط شبکههای اجتماعی تمام اطلاعات شخصی این زوج با یک بدافزار دزدیده میشود و حسابهای بانکی آنها خالی میشود و با اعتبار آنها وام گرفته میشود.
قویترین این سه داستان همانی است که به ارتباطات غیرواقعی در محیط مجازی و آثار آن میپردازد. در واقع عنصری تلخ در گفتوگوهای آنلاین میان بن و جسیکا وجود دارد که دومی چیزهایی را از زندگی واقعی خود جیسون میگیرد (مرگ مادرش و روش دیکتاتوری پدرش) و آنها را به نیمه زنانه وجود خودش نسبت میدهد. خود واقعی پسر و خود مجازی (جسیکا) نماینگر اختلالات شخصیتی است که در اثر استفاده از شبکههای اجتماعی هر روز بیشتر و بیشتر میشود و حتی در قسمتهایی از فیلم نشان داده میشود که وی در نقش جدید خود فرو رفته و دختر بودنش را باور کرده است. ارتباط زن خبرنگار و کایل اگرچه در قالب یک مستند خبری روایت میشود اما بیانگر یک حقیقت تلخ و شیوع آن در جامعه آمریکایی است. داستان «رابطه جنسی از طریق دوربین» که امروز یک معظل اجتماعی غربی است بهوضوح در این فیلم نشان داده میشود. اگرچه این موضوع به صراحت در فیلم نشان داده نمیشود اما در پسزمینه وقایع و روند این قصه مشخص است که کایل و همخانههای وی در «خانه فساد» ثمرات خانوادههای بیبنیان آمریکایی، فرار از خانه و حتی خانوادههای تک والدینی غربی هستند که بهدلیل نبود پشتوانه حمایتی خانواده وارد این فضا شدهاند. در پس زمینه اتفاقات افتاده برای درک و سیندی این حقیقت آشکار است که در سبک زندگی غربی حتی یک زن و شوهر هم، درک متقابلی از یکدیگر ندارند و نمیتوانند با یکدیگر تعامل کنند و در نهایت به شبکههای اجتماعی پناه میبرند. این موضوع آنجایی نمایانتر میشود که شبکههای اجتماعی فاصله را بین زن و شوهر بیشتر میکند و حتی سیندی(زن داستان) ترجیح میدهد دردهای زندگیاش را در شبکه اجتماعی با مردی غریبه که هیچ شناختی از او ندارد به اشتراک بگذارد بهجای آنکه آن را با همسر خود تقسیم کند. همه افراد داستان، فضای مجازی و شبکههای اجتماعی را معتمدتر از نزدیکترین افراد اطراف خود میدانند و اعتمادشان به افراد ناشناس شبکههای اجتماعی منجر به لطمه خوردن آنها میشود. همچنین این فیلم تولید شخصیت مجازی و سوءاستفاده از این طریق را به وضوح نمایش میدهد. کارگردان این فیلم گوشهای از آفتهای دنیای مجازی بهطور عام و شبکههای اجتماعی بهصورت خاص را در یک جامعه آمریکایی که به لحاظ گسستگی خانوادگی با عنوان جامعه بیبنیان از آن یاد میشود، ترسیم کرده است. حال باید دقت کرد شبکههای اجتماعی در جامعه سنتی- دینی ایرانی که در آن حیا، عفاف، حجاب، روابط خانوادگی و... با اهمیت است چه تاثیرات سوئی خواهد گذاشت. اگرچه علت اصلی دفاع دولتمردان تدبیر و امید؛ «تقویت و گسترش آرای اجتماعی» و «شبکهسازی حمایتی به نفع دولت» و جلوگیری از ریزش آرا در انتخابات بعدی است و این مساله در نظر نظریهپردازان دولت تدبیر و امید جز با یارگیری مدرن محقق نمیشود و از سویی نوع نگاه تئوریسینهای این جریان به پیشرفت و توسعه، تعامل با غرب و غربیشدن تعریف شده است اما آنان توجهی به مخاطرات این شبکههای اجتماعی ندارند، آفاتی که جامعه آمریکایی را از پا درآورده است چه رسد به جامعه دینی ایرانی!