اسدالله خسروی‌ترازك: طبق وعده مسؤولان، سبد کالای رایگان به ارزش 80 هزارتومان، قرار است فردا اول بهمن ماه در تمام فروشگاه‌های زنجیره‌ای و شبکه‌های منتخب توزیع شود. در این سبد کالایی، 900گرم روغن نباتی مایع، 5کیلوگرم برنج، 2 کیلوگرم گوشت مرغ، 400 گرم پنیر بسته بندی شده (uf) و 900گرم تخم مرغ قرار گرفته که براساس مصوبه دولت، باید میان 15 میلیون خانوار توزیع شود. این شیوه حمایت دولت به مردم البته دور از اشکال نیست زیرا انتقادات فراوانی درباره ناعادلانه بودن نحوه توزیع به موجب یکسان بودن اقلام موجود درسبدکالایی بدون درنظر گرفتن میزان جمعیت خانوارها مطرح است، از سوی دیگر نکته قابل توجه این است که چرا برنج هندی به عنوان مهم‌ترین کالای موجود سبد خانوارها که سلامت آن همواره دارای ابهام است در سبد کالایی جای گرفته درحالی که مسؤولان و کارشناسان بهداشت و صنایع غذایی همچنان نسبت به مصرف چنین برنج‌های آلوده‌ای هشدار جدی می‌دهند. چرا با وجود داشتن برنج داخلی و سرشاربودن انبارهای کشور از برنج‌های سالم ایرانی، مسؤولان تولید ملی را رها کرده و برای تامین سبد کالایی برنج‌های خارجی را که اکنون در مظان اتهام آلودگی است، انتخاب کرده‌اند. جالب اینکه بهمن حاج‌علی، مدیر اجرایی طرح سبد کالایی درباره علت وجود برنج هندی در سبد کالایی ادعا کرده که به‌علت نبودن بسته‌بندی مناسب برنج ایرانی، از برنج هندی استفاده کرده است! دبیرانجمن برنج ایران درپاسخ به این سوال «وطن امروز» که آیا مسؤولان و دست‌اندرکاران دولتی برای خرید برنج ایرانی به منظور تامین سبد کالایی خانوارها با شما مکاتبه، مذاکره یا صحبتی داشته‌اند، گفت: با وجودی که انبارهای کشور اکنون پر از برنج‌های سالم مرغوب ایرانی است اما متاسفانه مسؤولان دولتی هیچ وقت به فکر تولید ملی و حفظ اشتغال داخلی نبوده و دراین موقعیت خاص به جای خرید برنج داخلی، برنج خارجی را که ابهام آلودگی دارد بر برنج سالم ایرانی برای تامین سبد خانوارها ترجیع دادند، بدون اینکه با تولیدکنندگان یا انجمن برنج ایران مذاکره‌ای کنند. جمیل علیزاده شایق با بیان اینکه تمام کارخانه‌داران، تجار و بازرگانان مازندران و گیلان به عنوان قطب تولید‌کننده برنج کشورآمادگی خود را برای تامین برنج سبد کالایی خانوارها به استانداری‌ها اعلام کردند، گفت: از آنجایی که دولت باید خرید کالا یا محصولات داخلی را در اولویت قراردهد اما متاسفانه چنین نشد و حتی با اعلام آمادگی تجار، تولیدکنندگان و کارخانه‌داران شمال کشور برای تامین برنج سبد کالایی خانوارها، دولت هیچ وقت به خواسته آنها عمل نکرد. وی دلیل اصلی عدم خرید برنج ایرانی برای تامین سبد کالایی خانوارها را رویکرد دولت در واردات بی‌رویه برنج‌های خارجی با برندهای مختلف عنوان کرد و افزود: تولید برنج مرغوب ایرانی اکنون درسال 2 میلیون و سیصد هزارتن است که با توجه به تامین نیاز داخلی و مصرف سرانه 36 کیلو گرم برای هرایرانی، کسری 500 هزارتنی تولید درسال وجود دارد که البته این میزان کسری نیز از طریق واردات تامین می‌شود، اما متاسفانه به جای واردات 500هزار تنی مورد نیاز کشور در سال، سه برابر آن یعنی حدود یک میلیون و 500 هزار تن برنج خارجی که سلامت آن نیز با ابهام روبه‌روست وارد شده که این رویکرد به تولید ملی ضربه می‌زند. دبیر انجمن برنج ایران اظهار داشت: با وجود تولید برنج سالم موردنیاز در کشور، این ابهام وجود دارد که چرا دولت گاه و بیگاه دست به واردات این نوع کالا آن هم بیش از نیاز کشور می‌زند و برنجی را وارد می‌کند که بعضا سازمان استاندارد یا معاونت غذا و دارو و... در تایید سلامت آن مردد هستند، این حرکت دولت که برخی دستگاه‌های ذیربط آلودگی برنج وارداتی را تایید کرده و اکنون همان برنج‌ها درسبد کالایی خانوارها قرار می‌گیرد به نوعی کم‌لطفی دولت به مردم یا به عبارتی دهن‌کجی به جامعه است. علیزاده شایق درپاسخ به این سؤال که دولت برای تامین سبد کالای خانوار ابتدا قصد داشته است از برنج ایرانی استفاده کند اما به موجب نبود بسته‌بندی مناسب و...در کارخانه‌های برنج کشور از این موضوع منصرف شده و برنج هندی را با بسته‌بندی‌های خاص به جای برنج ایرانی در سبد کالایی خانوارها جای داده است، گفت: این اظهارات بهانه‌ای بیش نیست چرا که اکنون تمام کارخانه‌های برنج کشور از صنعت بسته‌بندی مناسبی برخورداربوده و برنج‌ها را در بسته‌های گوناگون چند کیلویی با برندهای مشخص و بسیار شیک بسته‌بندی می‌کنند.
دولت به‌دنبال تغییر ذائقه ایرانی‌هاست
دبیر کانون هماهنگی دانش و صنعت برنج کشور با بیان اینکه عدم توجه دولت به تولید داخل مورد انتقاد است، به «وطن امروز» گفت: دولت نباید در شرایطی که تولیدکنندگان یک محصول استراتژیک در اراضی که هر متر آن بیش از یک میلیون تومان ارزش دارد با کمترین سود اقدام به کاشت برنج می‌کنند و مطابق قانون حق تغییر کاربری زمین کشاورزی را ندارند، در موقع خرید کلان برنج به آنها پشت کند و به حمایت از کشاورزان خارجی، برنج هندی یا پاکستانی را در سبد کالای خانوارها قرار دهد. غلامرضا خانکشیپور دو دلیل بی‌محتوا را عامل عدم خرید برنج ایرانی برای تامین سبد کالای خانوارها عنوان کرد و افزود: دولت معتقد است قیمت برنج ایرانی به نسبت برنج خارجی سازگار نبوده و برنج ایرانی از برند و بسته‌بندی مشخصی برخوردار نیست، در حالی که هر دو ادعای پوچ دولت با توجه به وضعیت بازار قابل نقد است. وی ادامه داد: ابتدا اینکه ارقام پرمحصول برنج با قیمت کمتر از برنج وارداتی هندی و پاکستانی در کشور به‌صورت انبوه یافت می‌شود و خود دولت نیز سال‌هاست هزینه‌های فراوانی را برای توسعه کشت این نوع محصول در کشور متحمل می‌شود. علاوه بر این برند برنج‌های ایرانی متناسب با سطح کیفیت آن برای مردم کاملا واضح است و بسته‌بندی برنج اکنون در کشور به‌خوبی و در سطح بسیار مناسبی انجام می‌شود، پس عدم کیفیت برنج ایرانی و نبود بسته‌بندی و برند لازم بهانه‌ای برای ورود و استفاده از برج‌های خارجی کم‌کیفیت است. وی خاطرنشان کرد: چنانچه دولت دست از واردات بی‌رویه برنج خارجی که سلامت آن نیز هر از چند گاهی مساله‌ساز می‌شود بردارد، تولیدکنندگان برج داخلی می‌توانند تمام قراردادهای دولت را برای تامین برنج مورد نیاز با برندهای مختلف و قیمت‌های بین 3 تا 10 هزار تومان برآورده کنند. خانکشیپور اظهار داشت: مطابق گزارش وزارت بهداشت سطح کیفی یک کیلوگرم برنج داخلی برابر با 4 کیلوگرم برنج خارجی است و مصرف‌کننده برنج سالم ایرانی با آرامش خاطر آن را مصرف می‌کند در حالی که بیشتر برنج‌های وارداتی ابهام آلودگی دارند. وی با بیان اینکه سلامت تمام برندهای برنج ایرانی مورد تایید سازمان استاندارد و وزارت بهداشت است، افزود: متاسفانه برخی برنج‌های نسبتا آلوده را در گونی‌ها با برند ایرانی بسته‌بندی کرده بودند و این موضوع باعث شد تا سلامت یکی دو برند برنج ایرانی تایید نشود، در حالی که پس از آزمایش‌های متعدد و تحقیق و تفحص مشخص شد که اصل برنج ایرانی سالم است. دبیر کانون هماهنگی دانش و صنعت برنج کشور تصریح کرد: برنج‌های وارداتی در کشورهای مبدا در قرنطینه قرار می‌گیرد و بعضا بازرگانان برای سلامت محصول به آن سموم دفع آفات می‌زنند و این برنج وقتی به کشورهای دیگر وارد می‌شود باید گواهی سلامت بگیرد اما چون گواهی سلامت از سوی آزمایشگاه‌های بخش خصوصی انجام می‌شود به‌رغم اعلام سالم بودن آن، توسط برخی نهادها و سازمان‌ها چون سازمان استاندارد پایش مجدد انجام و آلودگی آنها محرز می‌شود. خانکشیپور افزود: به نظر می‌رسد بیشتر برنج‌های آلوده یا از مبادی غیررسمی وارد می‌شود که هیچ‌گونه کنترلی روی صحت و سلامت آنها انجام نمی‌شود یا اینکه در مبادی واردات در قرنطینه‌ها سمی و آلوده می‌شود. وی اضافه کرد: هیچ برنج خارجی از حیث کیفیت نمی‌تواند با برنج ایرانی قابل رقابت شود، اما اگر واردات بی‌رویه برنج بیش از حد نیاز به کشور صورت پذیرد، وجود انبوه برنج خارجی در بازار خواه یا ناخواه موجب خواهد شد تا ذائقه مصرف‌کنندگان به‌تدریج تغییر یابد که این رویکرد به نابودی تولید داخلی منجر خواهد شد.