میرحسین هم اعلام کاندیداتوری کرد

گروه سیاسی: 57 روز از این جمله معروف سید‌محمد خاتمی که «یا من می‌آیم یا میرحسین» گذشت تا اینکه روز گذشته میرحسین موسوی با صدور بیانیه‌ای رسما از کاندیداتوری‌اش در انتخابات آتی ریاست‌جمهوری خبر داد و این واقعیت را برای چپ‌گرایان نمودار ساخت که «هم من آمدم و هم خاتمی». «اینک نه از روی خودپسندی تا ارزش‌ها و ارجمندی‌های همگنان را نادیده بگیرم و نه از سر تجاهل تا مشکلات پیش رو را ناچیز و بضاعت اندکم را کافی از توکل به خدا بدانم، بلکه به امید ادای وظیفه قصد خویش را برای نامزد شدن در دوره دهم از انتخابات ریاست جمهوری اعلام می‌کنم». میرحسین موسوی با نگارش این جملات در بیانیه خود، رسما کاندیداتوری‌اش را اعلام کرد اما برخلاف سیدمحمد خاتمی که در هنگامه اعلام کاندیداتوری رفتاری «سرد» از خود نشان داد، نخست‌وزیر جنگ شمه‌ای از رفتار تبلیغاتی خود را نیز نمایان ساخت تا جدیت خود در کاندیداتوری را اینگونه آشکار کند: «در جریان فعالیت‌های انتخاباتی، ستاد اینجانب حق چاپ و تکثیر عکس مرا نخواهد داشت و از علاقه‌مندانی که ممکن است به صورت خودجوش وارد صحنه تبلیغات شوند نیز انتظار دارم که به این خواست خدمتگزار خود توجه کنند. از نظر من نوشته ساده یک شهروند علاقه‌مند به سرنوشت کشور در پشت شیشه مغازه، دلنشین‌ترین و موثرترین الگوی تبلیغاتی است». به هر حال میرحسین موسوی که به اعتقاد صاحبنظران احتمال حضورش با اظهارنظر پیش‌گفته خاتمی افزایش یافت - هرچند این گفته خاتمی با برخورد شدید حامیان وی در سازمان مجاهدین، حزب مشارکت و بنیاد باران و مجمع روحانیون مواجه شد- اینک در زمره کاندیداهای اصلاح‌طلبان است. اما چینش تنها برخی از گزاره‌های موجود در جریان اصلاح‌طلبی این نتیجه را حاصل می‌کند که حضور این نخست‌وزیر اصلاح‌طلب در عرصه انتخابات خوشایند قاطبه کارگزاران سیاسی این جریان نیست. اگر در زمانی نه‌چندان دور، غایت آمال اصلاح‌طلبان اقناع میرحسین موسوی به کاندیداتوری بود، اما اکنون شرایط به‌گونه‌ای کاملا متفاوت است. در شرایط کنونی جریان اصلاح طلب – البته با نگاهی خوشبینانه- به سه طیف انتخاباتی حامیان کروبی، حامیان خاتمی و حامیان موسوی تقسیم می‌شوند و بدین‌خاطر فقط بخشی از سرمایه‌های اصلاح‌طلبان را می‌توان در سبد رای میرحسین موسوی تعریف کرد و این موضوع نمی‌تواند مورد پسند آخرین نخست‌وزیر کشور باشد، هرچند این شرایط درباره کروبی و خاتمی نیز صادق است. به هر حال میرحسین اینک نامزد است و از این پس وی رکن سوم کارناوال کاندیداهای اصلاح طلب به حساب می‌آید. افزایش گمانه کناره‌گیری خاتمی رفتار سیدمحمد خاتمی هنگام اعلام کاندیداتوری در مجمع روحانیون مبارز، آنچه را که نداشت، عزم و اشتیاق به کاندیداتوری بود. در ادامه اظهارات وی و نیز چگونگی بیان آنها، بیشتر این گمانه را تقویت کرد که او میل چندانی به کاندیداتوری ندارد و این تحلیل زمانی تقویت می‌شد که برخی شنیده‌ها درباره اجبار خاتمی از سوی مجاهدین و مشارکت به کاندیداتوری به گوش می‌رسید. در روزهای اخیر نیز برخی منابع خبری و همچنین برخی شنیده‌ها از جلسات خاتمی با ترغیب‌کنندگانش به کاندیداتوری و ابراز تمایل وی به کناره‌گیری خبر می‌دهند. گویا پس از سفر چندروزه خاتمی به شیراز، یاسوج و بوشهر، وی در محفلی با اطرافیانش، صراحتا از کناره‌گیری سخن گفته و تاکید کرده که دیگر تمایلی به ادامه حضور ندارد اما این اظهارنظر وی با برخورد تند برخی از حامیانش از جمله موسوی خوئینی‌ها مواجه شده است. در راستای همین تحلیل و در حالی‌که روز دوشنبه برخی مجاری رسانه‌ای از قریب‌الوقوع بودن اعلام کاندیداتوری میرحسین خبر دادند، خاتمی بلافاصله دوشنبه شب در جلسه‌ای که به میزبانی بنیاد باران و با حضور وزرا، معاونان، استانداران، مشاوران و نیز اعضای ستاد انتخاباتی وی برگزار شد، رسماً اعلام کرد: «با جدی شدن حضور میرحسین موسوی در انتخابات و اعلام کاندیداتوری او، من به نفع آقای موسوی کناره‌گیری می‌کنم». ابراز تمایل خاتمی برای کناره‌گیری به سود میرحسین البته در حالی است که وی در این جلسه از نامه میرحسین موسوی به خود خبر داده است. آنگونه که باشگاه خبرنگاران خبر داده، گویا میرحسین در این نامه تاکید کرده که حضورش در انتخابات با حضور خاتمی منافاتی ندارد و به خاتمی نیز توصیه کرده که لزومی برای کناره‌گیری وي وجود ندارد. در واقع میرحسین با این موضع‌گیری به سازمان مجاهدین و حزب مشارکت پیام داده است که نیازی به حمایت آنان ندارد. هرچند رفتار حاضران در جلسه با خاتمی حاکی از عدم پذیرش این موضوع است اما صحبت‌های محمد عطریانفر، رئیس کمیته تبلیغات و اطلاع‌رسانی ستاد خاتمی در این باره از قوت گرفتن موضوع کناره‌گیری خاتمی خبر می‌دهد. عطریانفر با تاکید بر این نکته که خاتمی به اراده شخصی خود، کاندیدای انتخابات آتی ریاست جمهوری نشده، به موضوع انصراف وی از نامزدی اشاره کرد و گفت: اگر مصلحت ایجاب کند و نهایتا تصمیم‌گیری به سمت مطرح شدن کاندیدایی دیگر در جریان اصلاحات هدایت شود، آقای خاتمی با این واقعیت همراهی می‌کند. عطریانفر تاکید کرد: اینکه تعبیر شود معنای فداکاری آقای خاتمی این است که به نفع کاندیدای اصلاح‌طلب دیگر کنار برود، می‌تواند درست باشد. انتقاد ابطحی از موسوی اما در شرایطی که محمد عطریانفر احتمال کناره گیری خاتمی به سود میرحسین را محتمل می داند، طیف دیگری از هواداران خاتمی که پیش از این نسبت به احتمال کاندیداتوری میرحسین ابراز گلایه کرده بودند، روز گذشته بشدت نسبت به اعلام نامزدی مهندس موسوی انتقاد کردند. محمدعلی ابطحی، معاون رئیس دولت اصلاحات در این باره گفت: «کسی نمی‌تواند این حق آقای موسوی را از ایشان سلب کند. این ابهام و گلایه که ایشان با اینکه گفته بودند با آقای خاتمی رقابت نمی‌کنند» و اکنون که بعد از مذاکرات صورت گرفته با ایشان، آقای خاتمی که یقینا شناخته شده‌تر هستند و امکان رای‌آوری بیشتری دارند و سفر تاریخی به شیراز و یاسوج و بوشهر هم در عمل این واقعیت را نشان داد، چرا کاندیدا شدند مساله‌ای است که لابد ایشان دلایلی دارند که توضیح می‌دهند و خواهند گفت در این چند هفته چه اتفاق جدیدی افتاده که با حضور آقای خاتمی تصمیم گرفته‌اند کاندیدا شوند». ابطحی افزود: «در هر حال حضور آقای موسوی مثل حضور قبلی آقای کروبی می‌تواند باعث طرح صداهای گوناگون در جامعه باشد. آشنا شدن بیشتر مردم با نظرات آقای موسوی هم، که بیست‌سالی است سکوت کرده‌اند، یک ضرورت است. اما اینکه بعضی دوستان آقای موسوی شایع کرده‌اند که با آمدن ایشان احتمال انصراف آقای خاتمی قوت گرفته است، از اتفاقات غیراخلاقی است که ساحت آقای موسوی که به اخلاق مداری شهره بوده است و در بیانیه‌ای خود به رعایت اخلاق توصیه کرده‌اند از این رفتارها بری است و دوستانشان هم باید به این توصیه عمل کنند. به عقیده من بعد از آن توافق‌ها و اعلام رسمی آقای خاتمی مبنی بر حضور در انتخابات، انصراف آقای خاتمی بی‌معناتر از همیشه خواهد بود و تنها راه را برای ادامه کار آقای احمدی‌نژاد در پست ریاست جمهوری دوره آینده هموار می‌کند». انصراف، چرا؟ در حالی که محمد علی ابطحی کناره گیری خاتمی به سود میرحسین موسوی را نمونه بارز بداخلاقی انتخاباتی تفسیر و میر حسین را به رعایت این موضوع دعوت کرده، اما این تحلیل که انصراف خاتمی از کاندیداتوری به واسطه عدم رغبت وی به این موضوع و همچنین عدم امیدواری به اقبال مردمی است، می‌تواند تا حدودی درست و قابل بررسی باشد اما در کنار این گزینه، برخی تحلیلگران ارزیابی دیگری را هم مطرح می کنند. میرحسین موسوی دل پرخونی از حامیان خاتمی و رفتار آنها طی 2 ماه اخیر در مقابل موضوع نامزدی خود دارد. از عدم وفای به عهد خاتمی به توافقات گرفته تا اعلام بدون‌ هماهنگی کاندیداتوری وی و اظهارنظرهایی که موجب تخریب جایگاه وی در قبال خاتمی شده است- هندوانه سربسته، کمک برای چینش کابینه خاتمی، پذیرش معاون اولی خاتمی و ... - موجب شده میرحسین تا حدود زیادی مناسبات خود را جدای از تحولات این طیف اصلاح‌طلب ترسیم کند. به همین خاطر است که وی در پیامی به خاتمی صریحا عنوان کرد که «نه اصلاح‌طلب هستم و نه اصولگرا؛ بلکه دارای گفتمان خاص خود می‌باشم» و یا اینکه «حضورم با حضور خاتمی منافاتی ندارد». در چنین شرایطی شاید مطرح شدن موضوع تمایل خاتمی به کناره‌گیری به سود میرحسین، اقدامی از سوی حامیان خاتمی برای دلجویی از میرحسین باشد. اگر در مقطعی برخی اظهارات خاتمی منجر به انصراف میرحسین از کاندیداتوری نشد اینک اپیزود دوم سناریوی حامیان خاتمی برای راضی‌کردن میرحسین به عدم کاندیداتوری و یا کناره‌گیری در حال اجراست. آنچه این ارزیابی را بسیار قابل بررسی می‌کند، این واقعیت است که حامیان خاتمی در شرایط فعلی به جز خاتمی حاضر به حمایت از هیچکدام از دیگر کاندیداهای اصلاح‌طلب نیستند چرا که افق مورد نظر خود در فضای سیاسی کشور را جز با ریاست‌جمهوری خاتمی قابل تحقق نمی‌دانند. در شرایطی که امثال موسوی خوئینی‌ها، بهزاد نبوی و تاج‌زاده با تلاش فراوان توانسته‌اند خاتمی را مجبور به کاندیداتوری کنند، قطعا به همین راحتی حاضر به پذیرش کناره‌گیری وی، آن هم به سود میرحسین نمی‌شوند. اختلافات مبنایی و استراتژیک آنان با میرحسین بدین سادگی قابل اغماض نیست.